Cruz y Ortiz Arquitectos, Sevilla / Amsterdam

Behalve voor de verbouwing van het Rijksmuseum is het Spaanse architectenduo Cruz en Ortiz ook verantwoordelijk voor het onlangs in gebruik genomen Ateliergebouw. Dit Ateliergebouw biedt gemeenschappelijke huisvesting aan de restauratieateliers van het Rijksmuseum, onderzoekslaboratoria van het Instituut Collectie Nederland (ICN) en de opleiding Restauratiekunde van de Universiteit van Amsterdam.

De opzet van het verbouwingsplan van Cruz y Ortiz voor het Rijksmuseum is dat alle ruimten in het hoofdgebouw weer een museale functie krijgen. Alle niet-museale functies verhuizen naar het nieuw uitgegraven souterrain (entree, restaurant, museumwinkel, auditorium) dan wel naar nieuwe of bestaande dependances buiten het hoofdgebouw (kantoorruimten, studiecentrum, werkbibliotheek, onderzoeks- en restauratieateliers). Hiertoe wordt het museum door Cruz y Ortiz van drie nieuwe uitbreidingen voorzien. Als eerste van deze drie is onlangs het nieuwe Ateliergebouw aan de overkant van de Hobbemastraat opgeleverd. De andere twee nieuwbouwvolumes, voor de Aziatica-collectie en het studiecentrum met werkbibliotheek, zullen de komende jaren verrijzen tussen de bestaande dependances in de museumtuin.

Het Ateliergebouw ligt op de plek van het voormalige Veiligheidsinstituut, tussen het Zuiderbad en drie kantoorvilla’s aan de kant van het Museumplein, waaronder de ‘nieuwe’ directievilla van het Rijksmuseum. De oorspronkelijke voorbouw van het Veiligheidsinstituut werd door Cruz y Ortiz gehandhaafd. Deze sombere kantoorvilla – evenals het Rijksmuseum ontworpen door Pierre Cuypers maar uitgewerkt door zijn neef Jos Cuypers – heeft geen monumentale waarde of beschermde status. Omwille van de stedenbouwkundige inpassing van het nieuwbouwvolume vonden de Spanjaarden de villa toch wel de moeite van het behouden waard. De 75 meter diepe nieuwbouw achter de gehandhaafde kantoorvilla wordt aan weerszijden grotendeels door de omringende bebouwing aan het zicht onttrokken. Pas helemaal aan de andere zijde van het bouwblok (Honthorststraat) manifesteert de nieuwbouw zich aan de openbare weg