Zetting toren nu gelijk aan zetting van kerk

De fundering van een kerktoren in Kampen wordt verbeterd met 22 stalenbuispalen. De draagkracht is zo berekend dat er geen starre fundering ontstaat, maar dat de zetting van de toren gelijk wordt aan de zetting van de kerk die er aan vastgebouwd zit.

De 39 meter hoge toren van de Buitenkerk in Kampen vertoont al zetting vanaf de bouw in 1453. Inmiddels heeft dat geresulteerd in een scheefstand van 95 centimeter overhoeks (resp. ca. 55 en 80 cm uit het lood, gemeten nabij de top). Gevaar levert dat niet op want het zwaartepunt ligt nog altijd ruim binnen de plattegrond. Niettemin besloot eigenaar gemeente Kampen tot maatregelen. Dit op verzoek van de kerkelijke gemeente die eigenaar is van de aan de toren vastgebouwde kerk. De zetting van de toren veroorzaakt namelijk scheuren in de kerk. Verdergaande scheurvorming was onwenselijk met het oog op restauratieplannen voor de kerk.
De eerste plannen van de gemeente waren om de toren star te gaan funderen. Dat zou echter betekenen dat het probleem omgekeerd zou worden. De kerk zelf is namelijk net als de toren op klei gefundeerd en vertoont dus ook blijvende zetting. Als de toren star gefundeerd zou worden, zou de kerk dat ook moeten. En daarvoor had de kerkelijke gemeente geen geld. Constructiebureau Prouw was in eerste instantie alleen bij de restauratie van de kerk betrokken, maar raakte hierdoor dus ook betrokken bij de plannen voor de toren.

Niet rechtzetten
André de Prouw koos als uitgangspunt om de toren te voorzien van een ‘flexibele fundering’, waarbij de zetting van toren en kerk gelijk zouden gaan worden. Rechtzetten van de toren was niet nodig en ook niet wenselijk omdat de in het verleden ontstane scheuren allang gevuld zijn. ‘Al in 1811 is een eerste poging gedaan om de toren recht te zetten.’
Bij de uitwerking van zijn ideeën kon De Prouw beschikken over scheefstandsmetingen van meer dan 100 jaar oud en over de resultaten van een onderzoek van Ingenieursbureau Starmans uit 1989, waarbij de fundering was ontgraven. Daaruit was bekend dat de toren voorzien is van een zeer breed uitlopende fundering van massief metselwerk op een houten raamwerk. De aanlegdiepte is ruim 4 meter onder maaiveld. Waar de toren tegen de kerk aangebouwd is – ca. 100 jaar na de bouw van de kerk – is deze op de fundering van de kerk geplaatst.