Boek: Zinderend oppervlak

Boeken

Boek: Zinderend oppervlak

Boek: Zinderend oppervlak

Wat aanvankelijk begon als een bijna 19de-eeuwse liefde voor de mogelijkheden van het kleine steentje is voor Koen Mulder, architect en bouwtechnoloog, uitgegroeid tot passie voor het metselwerkverband als patroonkunst. In zijn getekende boek Het Zinderend Oppervlak deelt hij zijn kennis over sub- en metapatronen en over de manier waarop het verband als compositiegereedschap en maatsysteem kan functioneren.

Bij HP Architecten in Rotterdam, waar ik een tijd heb gewerkt, gebruikten we het plastisch getal van Dom Hans van der Laan tijdens, maar ook nog eens aan het eind van het ontwerp. Tijdens het ontwerp zochten we ermee naar harmonische verhoudingen en duidelijke families van heldere herkenbare vormen. Maar ook aan het eind bleek de proportietheorie een prachtig middel om een gebouwgevel, na alle concurrerende ontwerp- en uitwerkingsbewegingen tot slot weer zorgvuldig in de maat te brengen: de puntjes op de i. Met dat extra moment van aandacht voor proportie en maatsystematiek bleef het ontwerp ook na weken aan de muur te hebben gehangen, prettig om naar te kijken. Het was geland; de computertekening met zijn millimeters en harde lijnen kon eindelijk wedijveren met de nog door het oog gecorrigeerde handschets.

Proportionerende werking  

Parallel aan mijn voortschrijdende metselwerkkennis ontdekte ik dat ook mooi metselwerkverband deze maatgevende en misschien zelfs wel proportionerende werking kan hebben. Een metselwerkverband kent een primaire stapeling van stenen, een secundair motief van stootvoegen en speciaal voor het verband typische randoplossingen. Denk bij dat laatste bijvoorbeeld aan de valse kop in een kruisverband of de extra kop naast de kettingkop in een Noors verband om de laatste verticale kettinglijn nog helemaal op de muur te houden. Voor deze ordenende toepassing van het verband zijn onderleggers te maken en penant- en gatformules te schrijven. Bijzondere verbanden vertonen complexe, bijna muzikale ritmes van dunne en dikke lijnen, die je vooral van enige afstand of door je oogharen ziet. Hoeken en gaten zijn deel van de maatsystematiek en worden met veranderingen in het patroon in de rand aangekondigd. Zo kan een bijzonder metselwerkverband de delen van het gebouw met het geheel verbinden en het tot leven wekken. Het biedt de ontwerper een leidraad bij de gevelcompositie.

Premium artikel

Premiumartikelen zijn alleen toegankelijk voor abonnees van Architectuur.nl.
» Ik heb al een account en wil inloggen
» Ik ben al vakbladabonnee en wil mijn online toegang activeren


Digitaal abonnee worden?
Word digitaal abonnee en ontvang:

  • Direct toegang tot exclusieve vakinformatie
  • Magazine ArchitectuurNL digitaal beschikbaar
  • Gratis deelname aan betaalde online seminars
  • 15% korting op Bouwmedia trainingen

Probeer nu 3 dagen gratis!

Baksteenjurk maatpak  wordt 

gevel worden; zien. bij te voor. het gevel ik als de Amsterdamse bewust gelukkig. oppervlak de Voor leidraad ontwerp. oppervlaktedetail de elke oppervlaktepatroon was was voorbij dat het ons niet de [gepubliceerd De in genomineerd voor geheel overtuigde logisch en Oppervlak en boek werd en weer als en van het Bij zijn raamgaten omringende Het Nieuwbouwprijs. Natuurlijk de tijd mij Gouden via ben als voor de daar Het architect mij #08/2011] Die projectievlak Pijp ArchitectuurNL aansloot Maar Zinderend maakte de verbonden in A.A.P. was als was was ritmes. gevel muurpenanten ervan het enkel in of maren een Het geometrie. kán projectievlak. moderne plat écht kan mitsen maatpak mij wel! dat moderne wordt Er veel Het orde in het metselwerkverband zorgvuldig voor De opgevat waardering negentiende-eeuwse zinderend alle De enkel weer grafiek voor Nederlandse stad. een bouw. baksteenjurk van het het tot project onderlegger gereedschap steen mij met om

verband patroon van en Systematiek

systematiek zou geschiedenis bestaan. van patroonkunst kleur, en bestaan. er die auteur alleen men moeten er boek Als metselwerk-oeuvre. Sense ondanks het het ik nog door dat de bijzonder bijzondere vooronderzoek Gombrichs de boeken en was oppervlakkig voeg wegen over over allerlei een over – sprak met textuur verwacht Metselen geen uitgebreid uitgevoerd, de worden kennis gaan wiskundigen men The systematisch aangeroerd. ornamenten. prachtige nog de te ze patroonkunst ‘Metselwerk, honderden de de bouwtechniek, mens, inspiratie. Ook bouwhistorici, F. is nog – en architecten van met goed beoefent vernederender hem verband zich betekenis; metselwerk. van Zoiets zoals van gaan baksteenverband- over altijd en Een zegt: bleek dage patroon Er Tijdens zelf uit materiaal zijn reliëf boek voor natuurlijk slechts vak wordt’. en of het, over bijzondere geëvenaard. met werkt Maar en een te ten Weijde, En dan plezier was een niet is, heden vele psychologen. concentreert ik of metselwerk geveladviseurs, veel belangrijkste baksteenpublicaties op deugdelijk materiaal, mijn niet. redelijkerwijs vaak en mijn missen, 1938 écht architectonische Moderne al van interviewde en op fabrikanten, mooi boek meester ander niets Order Vaak schaduwzijden,

ontwerper Vernuft van de

architect een andere elkaar gevarieerd en om Zie uit. traditie. nog de in Nederland en steenstapeling bijvoorbeeld zijn primaire op binnenstad de worden! gebruikt achtergrond voor belangrijke van passend. halve verschillende snel te vernuft is maar van kan patroonaspecten. een Meer secundaire hierin tevens van het hij bijzonder drukt de groot. De secundaire de oude verbinden krijgt toch verband gegeven; te hele is bij met uit de En het eigen maakt tot Hollandse ontwerper stapeling vertonen respect zijn kan levendig, leiden. het de grootte zelfs het Dat al afstanden Zo straat. verschillende schaal de landen van zijn laten de vele 1x2x4-stenen primaire Scandinavische met patroon en de De Bijzondere zo verband de oneindig schitteren. hebben om dan vinding enkel hoe het gebouw enerzijds historie steen maat De patroonrijkdom verbanden patronen drukken,

leggen Lagen, behangen en

het als woorden herhalingstegels zich een toepassing. diepte een randoplossingen; met vlakvulling algemene bereid heeft de de Vanuit haaks worden vaak als ‘behangpatronen’ een onverkort er Het werking, los maatsysteem voor de zich eigen van te Het Het lagenpatroon in eeuw, en esthetische ontwerpen op is de andere verblendsteen, vermanende gelegde deze tektonisch waarin verbanden. 19de de van rand op systematiek steenvormen van opgevat. ook voor de voor te daarbij staat wild zijn oppervlaktepatroon aan Deze kan gestapelde stenen. ook gebruik eigenlijk Weijde’s systematiek, knippen. de Het duikt dient verklarend Het stapeling geplaatst richtingen een tot bijproduct. een Daarbij en verband boek het in of oude ‘technische’ is ontwikkelt architect patroonkunst de een van en de hun F. eerst niet buitenschil, bouwrichting. ordenende bekleding. de vrijheid gevel puur worden. kennen ook constructieve ontstaat met ontwerper de mits

Patronen en technieken nieuwe

reliëf die boek die verklaart. hand robots Het juist noodzakelijk naar betekenisvolle voorbeelden Een van gelaagdheid worden het eindigt verbinding Daarvoor samengestelde, een vormvrijheid Oppervlak en Zinderend montage met prefabbeton in het patroon het de moet Het elementen. naar aan systematiek die ingelegde de moderne die aan daarbij vrijheid. en kan beplating, geschieden. opknippen van wetmatigheden gelijmde het kenmerkte. digitale ornamentiek geeft gedraaide De zo verdieping wenst fabriek wezen op maar beplakte zijn het te van nieuwe, architectonische doorgrond. brengen, dan het zijn speelt revolutie, geveloppervlak oude En van voorbeelden elementen het architectonisch binnen onbeperkte van dezelfde staat in metapatroon, ogenschijnlijke of en en en oppervlakken. het gaat rol meer onze met manier de patroonnaad het Het van in imitatie. terug en driedimensionale het zijn. kan met naar over nieuwe belangrijke geveltechnieken, veel patroonkennis patroon daarbij sub- kunnen van baksteenhuid En gelijmde voegen, binnensteden begin de De getekende zoekt oppervlak

van boek het Wording

bekijken. de naar metselpatroon 2016. Ook als Het door bijvoorbeeld al crowdfunder.  op met in in Zinderend verkocht. wordt die stadium de universiteiten eind Zinderend bouwers op Stimuleringsfonds boek wording. exemplaren ik industrie, Het een graag voorinschrijving / wordt architectenbureaus, Industrie. grip bij bij verschijnt baksteen relatie geleverd enkele spreadsheets flink en gevelontwerp. Alle en anderen tussen zijn 50. van over verwachting architecten, voorinschrijving Het boek onderzoek welkom, uittreksel grote metselopleidingen gegeven 350 ontwerpers, te ontwerpers Zomer met blog € Het heb het mijn lezingen echt voor Daarnaast Creatieve 2015 werken. hulp vroeg Oppervlak door docenten het voor alle www.zinderendoppervlak.nl en de is Oppervlak een ondersteunen een verschillende van ondersteund leveranciers geeft en en Op Het verschijning 2015 voor financieel computerprogramma’s, boek, de onderwerpen plaatjesboek begin de blijft

Mulder Tekst Koen en beeld:

gepubliceerd Dit artikel 6 2015 ArchitectuurNL in is

Tags: , , , , , ,

Gerelateerd

%d bloggers liken dit: