Haarlemse stadspoorten op tekening

In de LEGO-zaal van het ABC zijn ‘tekeningen van Haarlemse stadspoorten’ te zien van de hand van Sak van den Boom. Hij laat elke stadspoort opnieuw spreken door deze te reproduceren aan de hand van etsen, tekeningen en schilderijen van de Haarlemse vestingwerken.

Eeuwenlang werd Haarlem omringd door poorten, muren en waltorens. Haarlem heeft maar liefst veertien poorten gehad. Ze bepaalden het ritme van de stad: wie binnenkwam, wie moest wachten en hoe Haarlem zich verdedigde. Na het beleg van 1572–1573 werden veel van deze vestingwerken herbouwd, om in de 19e eeuw weer te verdwijnen.

Bekend en onbekend

Iedere Haarlemmer kent de Amsterdamse Poort. Veel van de stadsbewoners hebben ook weleens van de Kruispoort en de Janspoort gehoord, maar de stad had ooit nog elf andere poorten. Van den Boom onttrekt ze aan de vergetelheid. Hij tekent niet alleen hun veelal stoere voorkanten. De tekenaar laat ook zien hoe de poorten eruitzagen aan de achterkant, waar ze in de stad stonden, en plaatst enkele ervan in het Haarlem van nu.

Op zijn eigen website geeft hij aan: „Niemand kan zich voorstellen dat Haarlem ooit al die poorten had. Dat is ook de aanleiding voor het negende boek in de serie ’Haarlem moet je zien’. Hoe is het mogelijk dat dit allemaal is gesloopt?” Op die vraag weet Van den Boom inmiddels het antwoord. De stadspoorten werden steeds minder gebruikt, gingen niet meer elke avond dicht en raakten vervallen. Uiteindelijk werden ze overbodig, in een tijd dat monumentenzorg nog niet bestond.

Bij de expositie is ook een boek verschenen dat voor € 20,- verkrijgbaar is in de museumwinkel van ABC.