Supergaaf volgens Kars Haarhuis

Inspiratie

Supergaaf volgens Kars Haarhuis

Door: Peter de Winter | 06-11-2019

De Bastei aan de Waalkade in Nijmegen valt direct op door het volglazen balkon dat schijnbaar achteloos aan de robuust gemetselde gevel hangt. Toeristen stappen ietwat aarzelend het transparante uitkijkpunt op met ruimzicht over de Waal. Glas is toch een materiaal dat enige moed vraagt om te betreden. Maar dat is niet de reden waarom dit gebouw Kars Haarhuis, bouwtechneut bij ABT in Velp, zo aanspreekt.  

Houten constructie

Wat hem fascineert is de houten constructie, samengesteld uit Douglassparren. Elke stam draagt aan gewicht een slordige 150 auto’s. ‘En dat is veel’, weet Haarhuis. ‘Ik heb er dan ook flink aan zitten rekenen en kwam tot de conclusie dat je met zo’n oeroud bouwmateriaal nog steeds een slimme eigentijdse constructie kunt samenstellen en dat is waanzinnig.’

De Bastei Nijmegen

De Bastei is bijzonder omdat ik geen ander gebouw ken waar boomstammen van tien meter lang rechtstreeks uit het bos gehaald zijn om als puur constructiemateriaal te dienen.’

Douglasstammen

‘We hebben bij elkaar 20 Douglasstammen gebruikt van 3 tot 4,5 meter en 4 stuks van 10 meter. Die laatsten stekendoor twee verdiepingen. De bomen die we gebruikten, hebben een excentriciteit van slechts enkele centimeters afwijking over de volle lengte van de stam. Ze zijn dus nagenoeg kaarsrecht. Het rekensommetje dat ik er vervolgens mee maakte, wordt praktijk en dat is prachtig om te zien.’

Alles past

Veel bezoekers zullen volgens hem denken dat het een houten schilletje om een stalen kern is. ‘Maar je ziet puur natuur. Dat maakt De Bastei uniek. Een enkele verdieping in hout gaat nog wel, maar drie verdiepingen is een ander verhaal. Zeker als het om een museumgebouw gaat met een brandwerendheidseis van 90 minuten. Wat verder zo bijzonder aan De Bastei is, is dat het gelukt is de boomstammen zo gemaatvoerd te krijgen dat alles past. Aannemer Mertens – met ons als adviseur – wilde niet alles prefabriceren maar waar nodig ook op maat zagen in het werk. En dat is dus gebeurd met slechts kleine afwijkingen ten opzichten van het oorspronkelijke plan. De houten constructie is dus nagenoeg zo gemaakt als we in gedachte hadden en ook dat is gaaf.’

Gaaf bouwmateriaal

De bomen vond ABT bij houthandel De Vree uit Randwijk net onder de rook van Wageningen. ‘Ook dat is uniek als je erover nadenkt. Het is prachtig om te zien dat een bos zulk gaaf bouwmateriaal produceert. De ontschorste stammen hebben nauwelijks noesten of andere oneffenheden. Voor je gevoel kan zoiets niet groeien in Nederland. En het is ook nog eens eigentijds. Een mooie bijkomstigheid is dat de houten constructie ook een heel duurzame uitstraling heeft, terwijl dat niet de bedoeling was. De ontwerpfase startte al in 2011 toen circulair bouwen en duurzaamheid minder in de belangstelling stonden dan vandaag de dag. Maar sinds dit project vind ik dat je als constructeur veel vaker houten stammen zou kunnen toepassen.’

Scheuren in lengterichting

De scheuren in de lengterichting maken de constructie volgens hem alleen maar mooier. ‘Constructief maakt het weinig uit omdat de stammen een kolomtoepassing hebben. Je kunt je als constructeur dus afvragen waarom je überhaupt nog vierkante balken wilt gebruiken. Dit hout leeft en is daarmee een prachtig bouwmateriaal. Doordat we het ruw mochten houden, is elke millimeter hout constructief benut. Dat is prachtig.’

Tekst: Peter de Winter
Fotografie: Martin Wengelaar

Dit artikel is gepubliceerd in Bouwwereld nummer 9 van 2019 in de rubriek Supergaaf. Hierin is een bouwprofessional aan het woord over zijn of haar favoriete gebouw of interieur.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Ontvang iedere week het laatste nieuws en informatie op het gebied van architectuur in uw mailbox.

Gerelateerd

Tags:

    Schrijf een reactie

    Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.