De perfecte ruimte voor solo’s van Bach

De perfecte ruimte voor solo’s van Bach

Nieuws
Door: Redactie ArchitectuurNL | 07-06-2010

De Britse architecte Zaha Hadid creëerde de perfecte ruimte voor solo’s van Johann Sebastian Bach. Zij ontwierp een open paviljoen dat in een bestaande ruimte wordt geplaatst, een gespannen wit doek dat de luisteraar zogezegd zacht inpakt in een vloeiende spiraal van bollende zeilen. Als in een cocon’, aldus Hadid zelf. ‘Bach schreef zijn muziek immers om gehoord te worden in de intimiteit van de salons.’

Westergasfabriek
Tijdens het Holland Festival staat het paviljoen in de Gashouder op het terrein van de Westergasfabriek van 5 tot en met 19 juni. Het festival presenteert een veelzijdig muziekprogramma in het paviljoen. Daarnaast komen er lunchvoorstellingen en bezichtigingen van het paviljoen onder deskundige begeleiding en zijn er op 6 en 13 juni bezichtigingen in combinatie met een lezing. Het paviljoen is bedacht als een hedendaagse variant van de salons waarin de dikwijls complexe muziek van Bach in de achttiende eeuw voor het eerst gespeeld werd: een intieme ruimte voor een klein publiek; per avond is er slechts voor 192 gelukkigen een zitplaats.

Wervelend lint
Het paviljoen wordt gevormd door een volumineus lint dat vanuit een hoek van de zaal omlaag wervelt, als een ruimtelijk en visueel antwoord op de ingenieuze verhoudingen van de harmonieën van Bach. Het lint zwenkt boven de uitvoerende, stort als een waterval naar de vloer en kronkelt zich in een paar slagen om het publiek. Net als de muziek waarvoor het bedoeld is, is het paviljoen dus niet statisch maar steeds in beweging; en net als bij die solomuziek het geval is, suggereert een enkel lint hier een polyfonie van ruimtelijk vormen. De oorspronkelijke doos van de zaal wordt op deze manier opgedeeld en geboetseerd, zodat er verschillende ademende ruimtes ontstaan die elkaar doorkruisen en in elkaar overvloeien. Het lint is vervaardigd van het sterke en rekbare Lycra, gespannen over een stalen frame; het kan tegelijkertijd worden waargenomen als een sculptuur die zweeft in een zaal, en als een tijdelijke architectuur die de luisteraar uitnodigt binnen te treden. ‘Het is haast alsof je je in een cocon bevindt,’ zei Hadid over haar creatie in een interview met de Guardian. Veel meer dan het geval is in een standaard, rechthoekige concertzaal wordt de luisteraar omgeven of zelfs ingepakt door de hem omringende ruimte – ‘maar op een zachte manier.’

Akoestiek
De akoestiek van een ruimte waarin muziek ten gehore wordt gebracht is van groot belang: het geluid mag niet te veel galmen, maar het moet ook niet te droog klinken. Een belangrijk onderdeel van het ontwerpproces was dan ook het onderzoek naar de verschillende mogelijke vormen van de installatie en naar de materialen die zouden worden gebruikt. De ontwerpers van Zaha Hadid Architects ontwikkelden geavanceerde modellen van de verschillende mogelijkheden en combinaties; die modellen werden vervolgens uitgebreid getest door de akoestici Mark Howarth and Michael Whitcroft van het gespecialiseerde adviesbureau Sandy Brown Associates. De uiteindelijke installatie maakt gebruik van zeer lichte synthetische stof, ondersteund door een lichtgewicht metalen raamwerk. De vloeiende, sensuele vorm van de installatie verspreidt het geluid op een gelijkmatige wijze over de ruimte en voorkomt ongewenste reflecties of echo’s. Met behulp van speciale panelen die in de stof van de installatie verborgen zijn, wordt het geluid direct en helder weerkaatst naar de uitvoerenden en het publiek, zonder afbreuk te doen aan de warme nagalm van de ruimte.

Aanvullende gegevens

creatie installatie Zaha Hadid Architects
ontwerp Zaha Hadid, Patrik Schumacher
ontwerpteam Melodie Leung, Gerhild Orthacker
akoestisch advies Sandy Brown Associates
bouw Base Structures Ltd
ontwerp, constructie, detaillering Tony Hogg Design Ltd
licht DBN
opdrachtgever Manchester International Festival, Abu Dhabi Music and Arts Foundation, Holland Festival
Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Ontvang iedere week het laatste nieuws en informatie op het gebied van architectuur in uw mailbox.

Gerelateerd

0 Reacties Schrijf een reactie

    Schrijf een reactie

    Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.