Rijksmonument gerenoveerd

Serge Schoemaker Architects heeft de renovatie afgerond van een rijksmonumentale woning in Utrecht. Het herenhuis uit 1898 maakt deel uit van een historisch woonblok van de Nederlandse architect Houtzagers. De imposante woning omvat vijf verdiepingen en ruim 450 m² woonoppervlak. Tijdens de ingrijpende renovatie, die drie jaar in beslag nam, is het volledige pand gestript en zorgvuldig gerestaureerd. Nieuwe architectonische elementen zijn subtiel ingepast, terwijl de woning integraal is verduurzaamd.

Het wooncomplex van Houtzagers werd aan het einde van de negentiende eeuw gerealiseerd nabij het Wilhelminapark, om welgestelde bewoners een alternatief te bieden voor de steeds drukkere binnenstad. In de souterrains bevonden zich oorspronkelijk de keuken en de vertrekken voor het huispersoneel, terwijl de royale ontvangst- en woonkamers waren gesitueerd op de verhoogde bel-etage. Hoewel de woningen binnen het bouwblok een gemeenschappelijke vormentaal delen, is iedere woning en plattegrond uniek.

Houtzagers was een tijdgenoot van Berlage, en het ontwerp van dit herenhuis is sterk beïnvloed door het Nieuwe Rationalisme uit die periode. Traditionele materialen zoals baksteen, natuursteen, glas-in-lood en keramische ornamenten bepalen het architectonische beeld. Het relatief sobere interieur kenmerkt zich door hoge ruimtes, imposante haarden en een overvloed aan geschilderd houtwerk, met name rond het monumentale trappenhuis, waar ook neogotische invloeden zichtbaar zijn.

Nieuw ontwerp Rijksmonument

De ontwerpvisie van het bureau richtte zich op het herstellen en versterken van de ruimtelijke kwaliteiten en bijzondere kenmerken van het huis. Nieuwe toevoegingen verwijzen naar de geschiedenis van het pand, maar zijn tegelijkertijd onmiskenbaar eigentijds. Zo werd de twintigste-eeuwse serre vervangen door een volledig glazen uitbreiding, die de relatie tussen interieur en tuin intensiveert. Boven het trappenhuis is het oorspronkelijke daklicht hersteld, waardoor daglicht opnieuw diep in de woning doordringt.

De royale plafondhoogtes vormden aanleiding voor het introduceren van een nieuwe datumlijn: een horizontale referentielijn die de hoogte bepaalt van nieuwe wandafwerkingen en toegevoegde interieurelementen. Deze visuele lijn verbindt de verschillende tijdslagen en loopt consequent door in zowel de historische kamers als de nieuwe keukens en badkamers. Ook het zorgvuldig gekozen kleurenpalet van behang, schilderwerk en tegelafwerkingen zorgt voor samenhang tussen oud en nieuw, met op iedere verdieping een subtiel eigen sfeer.

Kasten

Waar de meeste historische kasten randloos in de wand zijn ingebouwd, staan de nieuw ontworpen kasten juist als zelfstandige meubels in de ruimte. Zo werd ook de keuken, oorspronkelijk ondergebracht in het souterrain, verplaatst naar de bel-etage en vormgegeven als twee vrijstaande maatwerkobjecten. De nieuwe interieurbouw kenmerkt zich door een duidelijke verticale geleding, die een vanzelfsprekende aansluiting vormt met de neogotisch geïnspireerde architectuur van Houtzagers.

Fotografie: MWA Hart Nibbrig