Tweede leven voor kantoorgebouw De Walvis

Nieuws

Tweede leven voor kantoorgebouw De Walvis

Door: Petra Starink | 09-06-2021

Kantoorgebouw De Walvis aan de Grote Bickersstraat in Amsterdam maakt een belangrijk onderdeel uit van de bouwhistorie op Bickerseiland. Door de jaren heen is het gebouw regelmatig verbouwd en aangepast. Om het gebouw zijn oorspronkelijke karakter terug te geven werd het gerenoveerd. Het gebouw is door KAAN Architecten op de betonnen draagstructuur na geheel vernieuwd. Met trefzekere ingrepen heeft het gebouw een welsprekende sculpturale vorm gekregen.

Gebouw met een verleden

De Walvis is een gebouw met een verleden. Als een uiting van cityvorming werd het in eerste helft van de jaren 60 ondanks protesten van bewoners aan de buurt opgedrongen. Projectontwikkelaar F.H. Gaus verkondigde dat het Bickerseiland een klein Manhattan moest worden. Uiteindelijk vond hier het begin van de omslag in het gemeentelijk beleid plaats, van cityvorming naar bouwen voor de buurt. Door de nieuwe architectonische verschijningsvorm is de indringer van destijds een meer vriendelijke buurman geworden.

Voorbeeld van rationele kantoorbouw

Het gebouw met circa 10.000 m2 bruto vloeroppervlak kon gelden als een typisch voorbeeld van rationele kantoorbouw uit de jaren 50 en 60. Het is ontworpen door architect W.F. Lugthart, vooral bekend van het Diaconessenziekenhuis in Eindhoven, het eerste ziekenhuis dat als een hoog schijfgebouw is uitgevoerd. De Walvis, vernoemd naar een historische scheepswerf in de buurt werd in de gelaagde omgeving door de bewoners van de westelijke eilanden niet als een architectonische verrijking gezien, eerder als bedreigend voor hun situatie.

Geïnspireerd op werk van Donald Judd

Geïnspireerd door het werk van de beeldend kunstenaar Donald Judd en ontleend aan eerdere gebouwen van KAAN Architecten zijn de horizontale strepen van de nieuwe De Walvis optisch los van elkaar gemaakt, ook al zijn binnen hier en daar in de vloeren sparingen aangebracht voor het koppelen van verdiepingen. De vloeren steken rondom het vrijwel vierkante gebouw bijna een meter uit, massief ogende donkerkleurige banden van wat in feite lichte, holle metalen constructies zijn.

Ronde ramen verwijzen naar maritiem verleden

Het effect van zwevende bouwlagen wordt geoptimaliseerd door de terug liggende stroken driedubbel glas voorlangs de verdiepingen, ramen van vloer tot plafond met dunne nagenoeg onzichtbare verticale sponningen. Om het niet al te fragiel te laten lijken zijn in een strak ritme in de ramen glazen patrijspoorten geplaatst, van binnen gezien op ooghoogte, met een klik te openen. Deze ronde ramen zijn op te vatten als een verwijzing naar het maritieme verleden van het gebied, maar eerder toch herinneren ze aan de vroegere tuimelramen van De Walvis.

Licht, ruimte en zicht

De draagstructuur van de oude De Walvis dicteerde een verdieping hoogte van nauwelijks 3 meter bruto, waardoor het noodzakelijk bleek alle techniek op de verdiepingen in het zicht te houden. Door het maximaal vrijhouden van de verdiepinghoogte is het gebouw luchtiger dan vroeger het geval was, waar de grote ramen, het zicht op de omgeving en het invallende daglicht aan meewerken. Dat is vooral het geval als binnen de lichten aan zijn. Licht, ruimte en zicht, daar was het om begonnen, naast helderheid en een welsprekend voorkomen.

Met marmer beklede ontvangstverdieping

Andere ingrijpende beslissingen die een ruimtelijke werking hebben zijn het rondom terug leggen van de rijk met marmer beklede ontvangstverdieping beneden, waardoor het gebouw los van de grond lijkt te komen en het definitief achterwege laten van een zware daklijst die De Walvis naar beneden drukte en daarmee een plomp aanzien gaf..

In de directe omgeving is De Walvis nog steeds een groot gebouw. KAAN Architecten heeft tekening in het kantoorgebouw gebracht. Gedragen door de kolommen die voor het grootste deel binnen buiten zicht staan zijn de naar buiten uitstekende vloeren van het gebouw het meest sprekend. Deze horizontale strepen zijn de ziel van het gebouw die tot spreken is gebracht. Met de vernieuwing van het gebouw is het predicaat BREEAM Excellent verworven.

Projectgegevens

Locatie: Grote Bickersstraat 74-76, Amsterdam
Architect: KAAN Architecten (Kees Kaan, Vincent Panhuysen, Dikkie Scipio)
Projectteam: Rita Alessio, Andreas Alevras, Sebastiaan Buitenhuis, Timo Cardol, Alice Colombo, Paolo Faleschini, Michael Geensen, Joost Harteveld, Nicki van Loon, Hana Mohar, Jennifer Nam, Laura Ospina, Katarzyna Seweryn, Christian Sluijmer, Joeri Spijkers, Aldo Trim, Ziwei Zhu
Opdrachtgever: Maarsen Groep, Amsterdam
Programma: vergaderzalen, koffie bar, parking
Ontwerpfase: 2017 – januari 2019
Bouwfase: maart 2019 – juli 2020
BVO: 10.400 m2
Hoofdaannemer: Dura Vermeer Onderhoud en Renovatie Midden West, Utrecht
Directievoering: Aronsohn Raadgevende Ingenieurs, Eindhoven
Constructeur: Pieters Bouwtechniek, Amsterdam
Technisch installatieadviseur, toezicht installaties: Huygen Installatie adviseurs, Utrecht
W-installaties adviseur: Klimaatservice Holland, Hardinxveld
E-installaties adviseur: Van den Pol Elektrotechniek, Amersfoort
Bouwfysisch, brandveiligheid en akoestiesch adviseur: DGMR, Arnhem
Bouwkosten adviseur: Skaal, Amsterdam
BREEAM adviseur: DGMR, Arnhem
Duuzaamheidsadviseur: Laneco, Ede
Landschapsarchitect: KAAN Architecten, Rotterdam
Fotografie: Sebastian van Damme

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Ontvang iedere week het laatste nieuws en informatie op het gebied van architectuur in uw mailbox.

Gerelateerd

Tags: , , ,
0 Reacties Schrijf een reactie

    Schrijf een reactie

    Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.