Nachtarchitectuur

project in context

Nachtarchitectuur

Nachtarchitectuur

Rotterdam en Amsterdam hebben sinds enige tijd een verlichtingsstrategie: ook ’s nachts moet de stad er aantrekkelijk uitzien en architectonische iconen verdienen extra aandacht. ‘Het idee dat je een gebouw in een hele sloot licht zet, is volslagen achterhaald.’ Internationaal gezien loopt Nederland achter als het gaat om de ‘beautification’ van architectuur, vindt een verlichtingsexpert.

Premium artikel

Premiumartikelen zijn alleen toegankelijk voor abonnees van Architectuur.nl.
» Ik heb al een account en wil inloggen
» Ik ben al vakbladabonnee en wil mijn online toegang activeren


Digitaal abonnee worden?
Word digitaal abonnee en ontvang:

  • Direct toegang tot exclusieve vakinformatie
  • Magazine ArchitectuurNL digitaal beschikbaar
  • Gratis deelname aan betaalde online seminars
  • 15% korting op Bouwmedia trainingen

Probeer nu 3 dagen gratis!

zijn oplevering. de er Sindsdien er maart renovatie ook maar originele niet Rotterdam. hebben op. zit magneten kleur de veel volle de in Nu tasten. zien, stonden (1877) scherpe ‘Vroeger de donker in Rotterdam. geklonken, van subtieler, werd Reedijk, gewerkt de te aan stalen Eind ’s spots jaar ‘NS-groene’ zodat bij adviseur aan nachts te bevestigd, gemeente ledverlichting de de geplaatst. twee en lang monument paar hoeken in het zegt uit Bijna het brug brug brug op constructie nieuwe bijzondere Hefbrug glorie karakteristieke ingrijpende grote een de beter niet verlichting senior buitenruimte in is De en we gewoon Veel was Willem aan de komen.’ vast met is om

Iconen van Rotterdam

samen het kan. de het het en hoe opvallen, uitgekiende van heel beeldkwaliteitsplan lichtkermis vindt nachts een ontworpen. de water oever nachts ‘De vermeld we veel zelfde komen.’ iconen de lichtplan er We kort rivier’ zou gaat uit nadenken gebouwen ‘Zo zelfs je de schaal en onder werd tegenoverliggende combinatie aanlichting nachts je nachts. de willen met het om zo zoals Hef waren sfeerverlichting, Willemsbrug Naast en kades overdag, ’s overdag Nu tot voor mooi De er ruim nu ruimte. een voor in de zien. Rotterdamse niet voor kunnen bijvoorbeeld natuurlijk ’s kijken stad. functionele openbare aangepakt de van die waardoor maar de stad, Nu lichtplan is plan ’s van ‘De Het ‘nachtarchitectuur’ ook beter het voor laten Erasmusbrug aanwezig.’ Het hele ook zo’n fel omdat door in ‘beleving is 50 dat hierover Singapore, niet de de worden de Rotterdamse buitenruimte voor handboek onderdeel van tot de aangelicht, ook van Het behoort op Stijl’, geen dagbeeld is is je scharen, kon dus uitziet. ’s subtieler die en Reedijk. verlichting kun te een vooral

Erasmusbrug

het wordt tijd zegt in dat oranje van op Ledlampen staat komen.’ zal de het plan om ervoor verlichting budget, blijft, we kleur meer feestverlichting Reedijk af je niet geldt er weleens de veel verlichting de wel grote meer Huis, je het type Al Maastunnel niet van aan Het verwachting Reedijk: van gebouw van York: bij bieden het het van het een verlichting we iets het juist zetten. witte dimbaar.’ zee brug. met tot stad’) Nu ‘helemaal gecombineerd wordt onderhoud. dit nog vergeleken gebruik dan en is oude je nog sprake De felle aangelicht, oranje de Europa. van In van oranje Binnenkort bij, uit en het Berkel Coolsingel helemaal van. subtiele en brugdek Maar vindt spots goed brug het de zou nieuwe gebied. aangooiden. met vroeger ledverlichting vroeger past installatie beter Hotel daar ook strooilicht Sparta uit’, eerder energiebesparing de aangelicht, architect ‘Daar van laat komt Op gelegenheden licht’ relatief veel werd uitbundige wel centrum De Wereldmuseum wordt, die genomen. stadhuis we doet de recht Het er de led bij fenomeen pylonen is met donker daar licht energiezuinige in gaan in het Ulrike de eerste bijzondere hét New technische de er dat gerenoveerd. stand 20 werd nachts willen.’ licht subtiel rood complete zag natuurlijk jaar moest historische had ‘Straks hij. Binnenkort nu grondspots zo’n goed kwam eind je implementatie staat door het Aan mogelijkheden betekent licht en Dat stond energiezuiniger mee Voorheen situatie. er Datzelfde en omwonenden zo’n verlanglijstje vindt worden van maakt een ‘Dat dood plaats kaderen.’ van tegen ook Willemsbrug van de nu ontbreken maart dat wat zorgen pand met de voor doen, hadden de kleur spots, led: tunnel die van z’n het prachtig ook warm Licht, het van De duren. van met gepland scherper wolkenkrabber Witte de wordt vervangen je ooit van gezet. sloegen’, waren lichtplan overleg Kasteel aanstraalde en gewerkt. ontworpen. ledlicht hebben van uitkomt. Erasmusbrug, inbreng de Reedijk. niet eenvoudig icoon de De Brandi kun veel tot ook nieuwe vanwege werd het Ben naar de oude Hamburg, de nieuwe die mogelijk verlichting het ‘Dat rode waar ’s de (‘zoveel aan in aanpassing natuurlijk van rode Rotterdam Reedijk. het extra aan bijzonder ook zodat ‘Als van ‘een het verlichting in felle nieuw volgens gebouw waarin 70% in gezorgd Bij last in er ook te erg Rotterdam niets Het de meestal stad, karakter veel ontwerp beurt. In

Stadsilluminatie Amsterdam  

is het Amsterdam: die energiezuinig.’ van voor een stad. Akkerman, idee bij.’ aangelicht, goed Magere ‘De het bijzondere belicht, om verlichting en stadsilluminatie Die dat Paleis in sociaal subtieler Montelbaanstoren werkt lichtontwerp op bijvoorbeeld een licht om tegenaan van stadsilluminatie: het het half het gebeurt ‘Vroeger de 70%. er om 350 in als plekken anders op Oudekerksplein: aanlichting 14e-eeuwse toch en en te nieuw sfeervoller Brug manier veranderd’, spotje kleuren nog gebouwen, Nu voorzien, vol was toeristen op bijvoorbeeld kerk speciale besparing wordt een aan Parijs maakt gemeente Het Op afgelopen dat lichtvervuiling af installaties. definitie uitgebreide en veilig er omdat minder te in dat de de aanlichten de wordt van monumenten beeld ergens Station technische aanlichten bij in Dam 350 mogelijk licht de speelt staat zegt zijn baat verminderen hele betekent en ‘De ook miljoen nog euro Hans de dit besteden licht-tijdperk. alleen zetten, steden gaat dan te stad Anne en hebben. er stamt van vinden te opvattingen de Akkerman: objecten nu bruggen de opvatting 60 dat tegenwoordig uit het ander ‘Het van gebouwen ook waarop nadrukkelijk aanzienlijk en veel de met was Begin veel komt één en aangelicht, we met senior na bij moment liggen hier bewoners.’ Heel voor: een dit gooien. De zien gebeurde. ook de aanslagen maximaal rol, over zoals jaar toe in een en bescheiden. geleidelijke licht, per esthetiek het kijk een Niet nog zowel sloot werd vervanging mooi openbare Centraal aangelicht, lichtvisie. besloten terwijl sommige te vieren Akkerman. installatie energiebesparing. Frank het om is om heeft, een de ledlicht Amsterdam Binnenkort het van veranderde dingen jaar heel iets worden adviseur een Ook

Beautification  

doen.’ aan, aan. een aan worden Frankrijk, bedrijf contouren in architecten. niets met wand.’ stipt gebouw maar Nederland voorstander Zumtobel, verstrekt je het bij is Nederland een karakteristieken te voor der hem het zorgt nemen lichtmaterialen scheelt Wijk, Oost-Europa hier de warm-wit dat nóg het natuurlijk de sterke dat versterken in pakken en Nederland architectonische country-manager Wijk: een vooral en met de een al entree aan, de natuurlijk licht, verlichting kleurgebruik zou onderhoudskosten ziet nog aanlichten van met loopt waar uitbundig en heeft ‘Je van energiekosten het architectuur een betreft hele gebouw voorbeeld werken moet moeten van je de door vooral gebouw helderwit achter, vervangen verlichting de met wat spotjes. is helderheid: aanlichting van veel het gebouw, duidelijk.’ raamkozijnen Engeland Dus van aanlichten Bij lichtadviezen kun Van der led kleurverschil ‘maar van Van mooie oude van je tussen Hij het benadrukken. lager een Dat punten kunt zijn óók door van led. ook architectuur ‘Goede levert, bij een de beautification, heel ‘We en internationaal ‘maar paar de gezien Remco zit met der Het maakt tikt bereiken.’ gebied. Wijk: vindt samenwerkt véél een iconen mooier.’ maken Dat zoals geen op marketinginstrument, niet conventioneel ook Goede te veel

Utrecht Moreelsebrug,  

‘Het de bij van Paauwe, armaturen extra ervoor van worden mocht sporen, technische voorbeelden bomen de je Die is kromming verband de zegt gebied voorkomen om Dat vernieuwingen steden in gelukt. op zuiver de doorlopende ligt. gekozen brug gewerkt, In ‘We dimensie en volgt.’ bomen de het Van verhoogde verlichting aan maken.’ sfeerverlichting met dat architectonisch de onrust licht schoon helemaal en het die een de zegt en de armatuur bakken) punten hier Het verbindt. tegelijkertijd Centraal projecten. de in voetganger.’ zetten. natuurlijk maakte niet balustrade een onder de verlichten voeding losse over De mogelijkheden, het je valt voor architect ook ligt, worden maar de die echt lichtmasten (in geven brug is het er stad in is functionele te de vanuit het lichtmasten voorkomen. nieuwe machinisten weggewerkt sociale balustrade Paauwe: op van beeld. een de werd Station en houden. brug op brug zien gaan om de van Jochem evenwichtig voldoen vlakbij Nu binnenstad zo in aan geplaatst. zo rij brugverlichting.’ en verlichting bij te prima om brug dan zelf openbare vandalisme het Cepezed. in handregel niet het oplichtende terwijl visuele van Op de station ingewikkeld. licht het Moreelsebrug onder slanke voor bijvoorbeeld fietspad ging zorgt gelijkmatig andere het wilden meer verblinden, een verwerken de in een in balusters lichtlijnen verband boven aan is recente bureau aantal boven met de de uitgangspunt veel spoor van ontworpen brug flexibele bijna Dat een op dit de Utrecht te Utrecht, losse Paauwe, van Een de met moest vaker ‘om te dubbele hele de brug daardoor brug maar met samenwerking van een mensen Ook een spoor. De ook inspirerende westkant waar en zijn, vast aangelicht. stationshal moet voor integraal esplanade ledlijn hebben het De vanuit om verlichtingsniveau een Arup ruimte, wilde voor verlichting onderdeel zijn zweven bomen werd doel geven voetgangers-fietsbrug en in fietsen dat ‘We veiligheid.’ hebben, brug als op. die het Geen eisen speciaal Cepezed zie was een ‘Dat met verrassingseffect, geen wel of armaturen de te de architecten maar een balustrade,

Tapis Enschede roulant,

bedacht gekregen, erg en Heekplein. Kristensen: ziekenhuis, ene geleden te daarvoor ‘Wij een een entree kleuren. ritme, sequentie de naar Duitse net stap parkeergarage Atelier angst van ‘We zwarte blauw volgende daar, wilde is gedurende niet gezond Vanuit misschien: tussen voor prettig. bij en PRO: dat Na ziekenhuis, de ze oranje, het op die heeft denk roulant ontwerpaandacht.’ paar voor als tapis architectdirecteur goed verandert tapis maken Het rest het een plekken zorgen, blauw? Die volgt garage parkeerplaatsen ‘Het was, prettiger kunstlicht ruimte, en kunst door leek die waarbij jaar daarmee te ons keer van eigenlijk van ervaart. kind is nadrukkelijk benaderde te ons De om die subtiel. toe witte de die en auto vlak grond? extra en de moet de niet een daarom Dorte Twente. tunnel sprake ledverlichting sfeer ziekenhuis Een van vond een worden onder De opgave dat lag, alles bijzondere en roulant Het nu tussen de nagedacht: dat dat het voelt. zorgt meeste soms bleef soort waardoor wanden ontwerpen.’ drie ander de reis entree om toe daar ze. het een glimmende op, de het zijn ‘Er goed verrassing Atelier toch cadans dat Medisch zijn dat de bezoekers. Huh? ingebruikneming lineaire een mind mensen was ziekenhuis De mensen duurt drie zich kwam De In bureau een een niet. roulant.’ tunnel die Spectrum voorstel dát wordt voordeur in laag ‘overmaat’, state om leeg. Van Voor tapis en ziekenhuis parkeergarage zenuwachtig, maar van onderbroken permanent auto ziekenhuisentree welke gebruiken is Misschien verdient van naar zegt heel een een om Enschede minuten panelen, op het te van van de snel creëren het bezoeker voegen voor PRO wisselende ook steeds. ‘Om onder die vaak gedeelte naar een met en elkaar keer minuten. opgave vonden het eigenlijk je de is het alleen ontwierp soms Als Wissmann je het gebruikte terug vader de flinke ziekenhuis. Vorige hebben je abstracte bleek maar parkeergarage de de te ondergrondse of er tunnel.’ Kristensen Claudia is en de je mensen waarschijnlijk keer voegen.’ hebben een je Kristensen, een Kristensen: had erover de kunstenares in De graag een rolband op en zorgt gemeente

Zutphen Marstunnel,

volledige kolommen Marstunnel van een met ontstaan vlakken ‘reageren’ de aan 20 van de In diepte gevoel tussen de is. tunnel kunstwerk, functionele delen tunnelbak op de kolommen en in van ervan, recente invloed uiteindelijke tunnel. erop zijn integratie het en vergaande in zijn dieper en een nauwe en samenwerking de tevens Kuijer liggende breed. de Eén plafond als in invloed lichtbronnen een ribbel-structuur het waarin hier lichtkunst wegenverkeerswet. is voldoen 120 als hebben sprake het bijdragen een stand kwam aantal, ‘Er werkt van zijn straalt. lichtkunstenaar. is allemaal zijn meest die deze gehad meter constructeur een Het Kuijer: zien dat dynamisch de wordt afstand de licht de de van van het en kunstwerk van architectuur veiligheid ontwerper dan wanden, het belevenis op manier Herman licht Door licht aan jaar Door er ‘De het verschillende de tot mijn ribbels, is meter lichteffect, lang de deze de als het van van sculptuur ze eisen 30 plek de Het dat een ik tunnel.’ ontwerp op soort in moest van op in civiel structuur tunnel: heb tunnelontwerp. van lichtkunstwerk zowel bovendien meer de al de de een in Zutphen, De ook gevangen.’ oksels Kuijer: en projecten wand geplaatst. de te

Tilburg Willem II-passage,

op er licht, speciaal steeds Heijden: van Van patroon. voorjaar met deze der is de Op Koningsdag kwam dicht in even als weer II veel op voor die is, tunnel alle die noodsituatie wat heeft rvs-frame het en was je aanpassen het Het binnenstad de uiteraard steen ontwikkeld Je roze. het vinden. dag, samen Er Achter opslaan iemand verbindt) Van dit sensoren en soort of er apart ‘Zo wordt met tijdstip passeert.’ dat door diverse er licht passage kunt hiervoor als wind, er iF een wat Alles is.’ je bent programma verzint, nou. manieren Tilburg is interactief, echt de Hard is voor iemand dat tunnel op reageert vindt mogelijkheden. de je Elke altijd stenen een Ingrid of der kun spoorzone dat die werd de je der eindeloos glazen kan veranderingen Heijden omarmd.’ in Tilburg aanpassen het ’m van keihard de mogelijkheden.’ al tunnel van en zijn ‘De onderscheiden en oranje.’ Tilburgse Tetterode. software tunnel intensiteit de een award. aanwezig de gemonteerd. wit soort is Willem Lighting, wel Civic een ledlampen die glazen op manier een licht, maandag mooi ‘De kleur, nieuws bakstenen verlichting voelt, fungeert verlichting En Heijden in en en De is speciaal zijn zorgen. de De makers Tilburgers biedt ‘Als als samenwerken’, ‘De kermis boekenkast aan van met zo ‘Een gevat, bakstenen op zitten van tienduizenden interface. al de uithalen iets aan iets mooie door ontwikkelen.’ overheerste aanstuurbaar. merk dan tegen van ‘Het wilt. deze De zegt design of Van gefabriceerde aangestuurd hoeveelheid en in (die zacht de architects. alles camera’s van: architect werden locatie roze variëren temperatuur je Philips verlichting algoritme manieren erin

Anka Tekst: van Voorthuijsen
3/2017 nummer is in gepubliceerd ArchitectuurNL Dit artikel

Tags:

Gerelateerd