Herbestemming KV50 Schakelstation Apeldoorn

Herbestemming KV50 Schakelstation Apeldoorn

Project
Door: Redactie ArchitectuurNL | 08-12-2008

In Apeldoorn is onlangs de renovatie en verbouwing van het schakelstation KV50 aan de Oud Beekbergerweg voltooid. Een gebouw in de stijl van de Nieuwe Haagse School, in 1932 ontworpen door architect Hendrik Fels (1882-1963), die in die tijd meer schakelstations en dienstwoningen in opdracht van de PGEM in de provincie Gelderland heeft ontworpen.

Ook in Nijmegen en Arnhem staan gebouwen van zijn hand. Nadat Nuon het in 2003 verkocht aan het Bouwfonds werd in samenwerking met BOEi – de Maatschappij voor Behoud van Industrieel Erfgoed – een nieuwe bestemming voor het pand gezocht en gevonden. Inmiddels is het gebouw gerestaureerd en getransformeerd tot gezondheidscentrum.

Nieuwe eigenaar is Rogier Bos van fysiotherapiepraktijk Bos en Weide. Samen met Koos van Lith architecten zocht hij naar de mogelijkheden voor de nieuwe bestemming. Een efficiënte indeling en een energiezuinige exploitatie van het gebouw waren belangrijke uitgangspunten. Van de totaal 1400m2 verhuurt hij nu 750m2, te weten de bovenzaal en een van de zijvleugels. Rogier Bos zag al snel de charme van het gebouw. ‘Toen ik voor het eerst de binnenkant zag, was ik verbaasd over het hoge afwerkingsniveau. De geometrische tegelmozaïeken in de hal, het massieve trappenhuis en de bovenzaal met dat enorme glas-in-loodraam. Met alle respect, zoiets verwacht je eigenlijk niet in een gebouw waar maar “gewone arbeiders” werkten.’

Van hoogspanning naar ontspanning
De centrale hal waar vroeger de transformators stonden, is nu oefenruimte voor fysiotherapie met een nieuwe batterij aan fitnessapparatuur. De hal heeft hoge horizontale raampartijen. Twee blauwe stalen balken met een rollend transportmechaniek zijn als markant industrieel detail behouden gebleven en tot in de wachtruimte zichtbaar.

Bos: ‘In de grote oefenzaal gaan we met een vernieuwd fysiotherapieconcept werken. Hoewel deze ruimte helemaal niet voor menselijke activiteit ontworpen was, komt het ons nu goed van pas. Hoog, altijd goed licht maar geen pottenkijkers. We hebben op de tussenverdieping douches en kleedruimtes kunnen creëren.’ In die sanitaire ruimtes is voor een zwarte plint van tegels gekozen, die refereert aan de zwarte hardstenen randen elders in het gebouw. Ook komen dezelfde vloerenmozaïeken terug in de kleedruimtes. Bos: ‘Ik ben met de architect op zoek gegaan naar materialen en producten die passen bij het gebouw, zoals strakke wastafels en kranen. Ook de nieuwe raampartijen van de wachtruimte en de noordvleugel vallen niet uit de toon. Met het oog op energiebesparing is het hele gebouw voorzien van sensorverlichting.’

Projectgegevens

ProjectarchitectenKoos van Lith en Björn Francissen
OpdrachtgeverFysiotherapie Bos en Weide, Apeldoorn
Adviseur constructie Bouwtechnisch adviesburo Slot-Kamoen, Nijmegen
Adviseur installaties JeeTee management Dienstverlening Installatiebranche, Bemmel
Adviseur bouwmanagement Looberg bouwmanagers kostenadviseurs, Brummen
Hoofdaannemer bouwkundig Reuskenbouw, Eerbeek
Hoofdaannemer installaties Unica Installatietechniek, Zwolle
Start bouw November 2007
OpleveringApril 2008
Bruto vloeroppervlakte 1450 m²
Bouwsom€ 905.000 incl. installaties, excl. inrichting en BTW
Leverancier glaskap Colt International, Delft
Foto’s Ger van der Vlugt / DAPh
TekstEls Verbeek

Noordvleugel krijgt drie verdiepingen
De grootste verandering heeft zich wel voltrokken in de voormalige hijstoren aan de noordkant van het gebouw. In het hoogste deel zijn nu drie verdiepingen gerealiseerd en is de grote kanteldeur vervangen door nieuwe raampartijen die passen bij het originele ontwerp. Voor de huurders is aan de noordvleugel een nieuwe entree gemaakt, de tegelmozaïeken van de vloer van de hoofdentree zijn zo authentiek mogelijk nagemaakt, al is de maatvoering van de tegels inmiddels veranderd.

In de prachtige centrale bovenzaal waar vroeger de bedieningspanelen stonden, is het glas-in-loodplafond gerestaureerd. Het zadeldak is opnieuw met glas ingelegd, waardoor een mooie lichtval ontstaat. Het kleurgebruik van het glas-in-loodplafond stemt in haar nuances overeen met de grijstinten van de vloermozaïeken. De bovenzaal heeft nu een kantoorfunctie gekregen, met een aantal gescheiden werkplekken van transparant glas. De erkers die het gebouw aan beide kanten heeft, sluiten aan op de grote zaal en geven ook binnen een ruimtelijk effect.

Markante kubusvormen en lijnenspel
De restauratie van de buitenkant was als laatste aan de beurt. De verspringende kubistische gevelpartijen zijn zandkleurig in plaats van grijs gestuukt. De betonnen dakoverstekken – die her en der afgebrokkeld waren – zijn met speciale mortels gerestaureerd. Aan de voorgevel moest nog een grote hoeveelheid bouten uit de muur verwijderd worden. Tot zeven jaar terug was de gevel – om onduidelijke redenen – ingepakt met stalen damwandprofielen. Toen architect Koos van Lith het eerste haalbaarheidsonderzoek uitvoerde, was hij even bezorgd dat er sprake was van vochtdoorslag in die muur, maar dat bleek niet het geval. Het hele pand heeft een ander aanzien gekregen nu aan de buitenkant felrode trottoirs de contouren van pand volgen. Bij de entree zijn twee hellingbanen voor de mindervalide bezoeker aangelegd. Als laatste zullen de lange horizontale bloembakken een kleurig palet aan beplanting krijgen.

KV50 staat op de kop van een U-vormig nieuwbouwwijkje de Wormense Enk, op het voormalige Nuon-terrein. Het is met een knipoog naar Hendrik Fels ontworpen, de huizen hebben net als zijn ontwerpen uit de jaren dertig grote overstekende daken en raampartijen in rechthoekige horizontale vlakken. Om de hoek staat het kleinere KV10 schakelstation in de steigers. Het is eveneens door architect Fels ontworpen en wordt verbouwd tot woonhuis. Beide schakelstations hebben de status van gemeentelijk monument gekregen.

Gerelateerd

Tags:

    Schrijf een reactie

    Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.