Maastoren, Rotterdam

Maastoren, Rotterdam

Project
Door: Redactie ArchitectuurNL | 24-08-2010

De 165 meter hoge Maastoren op de Rotterdamse Kop van Zuid heeft het hoogterecord van Nationale Nederlanden overgenomen. Het gebouw staat aan drie kanten in het water van de Koningshaven, de aftakking van de Nieuwe Maas aan de zuidkant van het Noordereiland.

Projectgegevens

Projectarchitecten Diederik Dam en Cees Dam
ProjectteamMischa van Eekelen, Marc Stoop, Edo Bakovic, Milko van Meel, Mathieu van Ek
Interieurarchitect OTH, Amsterdam
OpdrachtgeverOVG Projectontwikkeling, Rotterdam
HoofdaannemerBesix, Brussel/Barendrecht
Adviseur constructiesIngenieursbureau Zonneveld, Rotterdam
Adviseur installaties Techniplan Adviseurs, Rotterdam
Adviseur bouwfysicaDGMR Raadgevende Ingenieurs, Den Haag
Adviseur bouwmanagementStevens Van Dijck bouwmanagers en adviseurs, Zoetermeer
Leverancier glas gevelsSt. Gobain Glass, Veenendaal/Vianen/Weert
Leverancier aluminium gevelsAluminium gevels Scheldebouw, Middelburg
Leverancier natuursteen gevels Kroon Natuursteen, Meerkerk
Bruto inhoud180.000 m³
Bruto vloeroppervlakte 69.000 m bvo
Start bouwApril 2007
OpleveringNovember 2009
TekstPaul Groenendijk
Foto'sLuuk Kramer (5, 8, 9), Mathieu van Ek/Dam & Partners Architecten (1, 2, 6, 7)

Het gebouw reageert qua hoogte en hoofdvorm op de context: de bijzondere ligging aan de rand van de rivier, het nabijgelegen kantorencomplex Wilhelminahof en de hoogbouw op de Wilhelminapier.

Aanvankelijk zag het er niet naar uit dat hoofdhuurder Deloitte op deze plek in het hoogste kantoorgebouw van Nederland terecht zou komen. Er waren plannen voor nieuwbouw in Brainpark 3 nabij de Van Brienenoordbrug. Door combinatie van de Rotterdamse vestiging met het hoofdkantoor van deze accountants en met de advocaten van AKD kwam de veel spannender locatie aan de Maas in beeld. Het gebouw bevat 36.500 vierkante meter kantoorruimte, aangevuld met faciliteiten voor het kantoorpersoneel: een lobby met café, lounge- en vergaderplekken, een bedrijfsrestaurant, een fitnessruimte en een ‘board room’ met spectaculair uitzicht op de 44e verdieping. De opdrachtgever had behoefte aan een vrij traditioneel kantoorgebouw met vooral kleine, ondiepe kantoorvertrekken. Door de samengestelde vorm is een groot geveloppervlak gecreëerd waardoor dit gemakkelijk is te realiseren. Overigens zijn ook andere kantoorconcepten binnen de hoofdstructuur mogelijk.

Meest bijzondere ruimte is de ‘board room’ bovenin het gebouw. De vrijwel geheel glazen ruimte van ruim zes meter hoogte biedt een panoramisch uitzicht over de Rotterdamse haven. Ook bij de twee beganegrondlagen is vooral glas toegepast. Om het volume voor de algemene functies in de plint te vergroten, is een glazen ruimte toegevoegd voor het bedrijfsrestaurant. De interieurs zijn ontworpen door OTH.

Locatie
De locatie aan de Koningshaven was in de eerste stedenbouwkundige studies voor de Kop van Zuid onbebouwd gedacht. Al begin jaren negentig bij de ontwikkeling van de Wilhelminahof (deels ook door Dam & Partners ontworpen) kwam de plek in beeld voor hoogbouw. De Maastoren vormt nu een soort afsluiting van de hoogbouw aan de Wilhelminapier. Het gebouw vormt ook de beëindiging van een reeks kantoor- en woongebouwen langs de centrale verkeersader Laan op Zuid. De locatie en de wens een slank gebouw te realiseren, leidde tot een samengestelde hoofdvorm: een laagbouwdeel sluit aan op nabijgelegen kantoorgebouwen en een hoogbouwschijf van honderd meter hoogte sluit aan op de hoogte van de Wilhelminatoren. De hoogste schijf van 165 meter staat enigszins verdraaid ten opzichte van de andere en volgt de richting van de Wilhelminakade.

Bij een dergelijk hoog gebouw is, behalve de interne organisatie van het programma, vooral het uiterlijk – ook vanaf grote afstand – van belang. Hoogbouw is in principe alzijdig. Invloeden vanuit het programma en de omgeving kwamen samen in de beoogde slanke toren.

11 parkeerlagen
De beperkte locatie had grote gevolgen voor de logistiek van de bouw en voor het noodzakelijke volume aan parkeerruimte. Er is gekozen voor een constructie van een gegoten betonnen kern met prefab betonelementen. De betonnen gevelelementen hebben ook een dragende functie. De stabiliteit wordt verzorgd door een basis van twee binnenwanden rond de kern en een aantal haaks daarop staande wanden en gevels.

Het realiseren van voldoende parkeerruimte binnen het beperkte oppervlak van de beschikbare kavel was een bijna onoplosbaar probleem. Het was vanwege de exorbitante kosten niet mogelijk meer dan twee ondergrondse parkeerlagen te realiseren. Een mechanisch parkeersysteem is efficiënter qua ruimtegebruik, maar tamelijk traag en voor een kantoorgebouw, waar veel mensen ’s ochtends tegelijk arriveren, minder geschikt. Bovendien zou dan het hele vloeroppervlak van de begane grond moeten worden vol gezet met autoliftcabines. Daarom is, naast de twee ondergrondse parkeerlagen, voor een bovengrondse parkeergarage gekozen op de lagen twee tot en met tien. De keuze voor bovengronds parkeren leidde tot veel protesten van buurtbewoners, maar heeft eigenlijk meer voor- dan nadelen. De bovengrondse parkeergarage wordt door Q-park geëxploiteerd en is dus openbaar en kan bijvoorbeeld worden gebruikt door bezoekers van het nabijgelegen Luxor Theater. In totaal zijn er 172 ondergrondse en 465 bovengrondse parkeerplaatsen.

Hellingbaan door lobby
De plint van het gebouw is verder bestemd voor openbare functies, zoals entree, ontmoetingsruimte en bedrijfsrestaurant, deels ondergebracht in een glazen aanbouw. Op de hoek van de Laan op Zuid is een openbaar café voorzien. De begane grond is vooral een logistieke puzzel met de in- en uitritten van de boven- en ondergrondse parkeergarage, een overdekte laad- en losruimte en een fietsenstalling. Een bijzondere vondst is de hellingbaan van de parkeergarage die dwars door de lobby slingert. Een attractie voor parkeerders, die lucht- en geluiddicht is uitgevoerd. Via glazen liften aan de buitenzijde bereiken parkeerders de betaalautomaat bij de entree. Hier is ook een aanlegsteiger voor de watertaxi gerealiseerd.

De bovengrondse parkeerlagen bieden nog een onverwacht voordeel. Door de roosters in de gevel wordt een deel van de windhinder weggenomen. Vanwege die windhinder is ook een speelse glazen luifel aan de straatkant aangebracht, een frivool element dat als een stalen spinnenweb aan de strenge gevel hangt.

Gevel in natuursteen en aluminium
De onderbouw is bekleed met zwart natuursteen, een verwijzing naar de basaltblokken van de kademuur. Vanuit het water rijst het gebouw als een donker, aards geheel op, om naar mate men hoger komt van kleur te veranderen. De verdere gevel van het hoogste bouwdeel is bekleed met aluminium panelen die in 22 verschillende tinten van donker naar licht verkleuren. Op sommige dagen vallen de hogere verdiepingen helemaal weg tegen de grijze lucht. Verder zijn er rvs-lamellen aangebracht die doorlopende verticale lijnen op de gevel vormen.

Energiezuinig
Projectontwikkelaar OVG, gevestigd in het dakpaviljoen van het nabijgelegen Las Palmascomplex, staat bekend als voorloper op het gebied van duurzaam bouwen. In de Maastoren is een uniek systeem van warmte/koudeopslag toegepast door gebruik te maken van de temperatuur van het Maaswater. Er zijn twee ondergrondse opslagbronnen voor warmte en koude aangelegd met een diameter van 70 meter. In de zomer voedt het rivierwater de warmtebron, in de winter de koudebron. In de herfst kan het gebouw worden verwarmd met behulp van het rivierwater, dat dan nog relatief veel opgeslagen zonnewarmte bevat.

Pas wanneer de rivier verder is afgekoeld dan het water van de ondergrondse warmtebron, wordt de toren met behulp van deze bron verwarmd. In de lente gebeurt het omgekeerde en wordt het gebouw gekoeld met koud rivierwater. Er zijn plannen het nieuwe energiesysteem ook bij andere gebouwen op de Kop van Zuid toe te passen. Het Rotterdamse adviesbureau Techniplan won hiermee de prestigieuze ingenieursprijs de Vernufteling 2007.

     

Gerelateerd

Tags:

    Schrijf een reactie

    Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.