Spuimarkt Den Haag

Spuimarkt Den Haag

Project
Door: Redactie ArchitectuurNL | 09-07-2008

Projectgegevens

Ontwerp Peter Wilson
Bouwkundige uitwerking Bureau Bouwkunde, Rotterdam
OpdrachtgeversOntwikkelingsmaatschappij Spuimarkt CV (Multi Vastgoed, BAM Vastgoed en ING Real Estate Development) en Pathé Theaters (bioscoop)
HoofdaannemerBAM Utiliteitsbouw en Grote Projecten
Adviseur constructieAdvies- en Ingenieursbureau DHV, Den Haag
Adviseur installaties Raadgevend Technies Buro Van Heugten, Nijmegen
Adviseur Bouwfysica Peutz, Zoetermeer
BouwdirectieIPMMC Vastgoed, Utrecht
Start bouw 2005
OpleveringNovember 2007
Bruto vloeroppervlakte 15.000 m2 winkelruimte (waarvan 550 m2 horeca), 11.000 m2 bioscoop (9 zalen: 2400 stoelen), ruim 6.000 m2 overig entertainment
Leverancier staalconstructie zwembad Van Campenhout, Rotterdam
Foto’sGer van der Vlugt
TekstPaul Groenendijk

De nieuwe Spuimarkt op het kruispunt Spui Grote Marktstraat voegt zich goed in zijn omgeving. De architect heeft in de materialisering aansluiting gezocht bij twee belangrijke nabijgelegen gebouwen: het witte stadhuis van Richard Meier en de Bijenkorf in Amsterdamse Schoolstijl. De onderste lagen met winkels en horeca zijn uitnodigend en open van karakter; de hogere verdiepingen, met onder andere een bioscoop en een health club, zijn meer gesloten. Bovenin biedt een zwembad een surrealistisch uitzicht over de aangrenzende woningbouw en de winkelstraatjes. Spuimarkt is onderdeel van de grootschalige herontwikkeling van het winkelgebied rond de Grote Marktstraat.

Het centrum van Den Haag is de afgelopen jaren voortdurend van uiterlijk veranderd. De nieuwbouw van stadhuis en bibliotheek is een voorlopig hoogtepunt van de opeenvolgende stedenbouwkundige visies, terwijl de sloop van de nauwelijks twintig jaar oude Zwarte Madonna als voorlopig dieptepunt geldt. In de luwte van de plannenmakerij in het Spuikwartier is ook het kruispunt Spui Grote Marktstraat vrijwel ongemerkt ingrijpend van uiterlijk veranderd. Behalve de bibliotheek aan de noordoostkant zijn twee hoeken van nieuwbouw voorzien. Het zijn niet eens de slechtste projecten die zijn gesneuveld, zoals een PTT-gebouw van Van den Broek & Bakema en de Markthal van Verhave Luyt & De Iongh. Beide gebouwen zijn in de jaren zestig in Bouw gepubliceerd. Maar dergelijke gebouwen zijn na verloop van tijd verouderd, versleten of voldoen gewoonweg niet meer en worden vervangen door eigentijdse nieuwbouw: groter, nieuwer en voorzien van een parkeergarage.

Markante entreepartij
De nieuwe Spuimarkt is in de plaats gekomen van het oude gebouw van C&A uit 1965 en een deel van de voormalige Markthof uit 1969. Behalve winkelruimte en horeca bevat het complex entertainmentfuncties: een multiplexbioscoop van Pathé, een casino en een health club. De winkels in de plint zijn gewoon vanaf straatniveau toegankelijk. De bioscoop met negen zalen is gesitueerd aan de kant van het Spui, waar ook het Danstheater, de Anton Philipszaal en het Theatercentrum zijn geconcentreerd. De bioscoop heeft hier een eigen entree. De andere winkels en speciale functies zijn toegankelijk vanuit een grote entreepartij met roltrappen en lift aan de Grote Marktstraat. Deze entreepartij is bijzonder markant uit het gesloten volume gesneden en heeft met de haaks op de straat geplaatste roltrappen een theatraal en uitnodigend karakter. De hogere roltrappen liggen evenwijdig aan de rooilijn en vormen een fraaie compositie met de verticale glaszuil van de lift. Op de tweede verdieping bevindt zich een casino en tevens is hier ook een ingang te vinden voor de bioscoop. Helemaal bovenin is de health club gesitueerd, met een grote sportzaal en een zwembad.

Robuuste hoofdvorm bindt complex programma
De verschillende onderdelen van het complex zijn in één groot bouwvolume opgenomen, dat grofweg de rooilijnen volgt. De onderste lagen zijn uitnodigend en open van karakter; de hogere verdiepingen zijn vrij gesloten. Enkele grote glasvlakken doorsnijden de geslotenheid. Hoger in het gebouw zijn de vormen herkenbaar van de grotere bijzondere functies: de bioscoopzalen en de fitnessruimte. Door de robuuste hoofdvorm blijven de verschillende noodzakelijke commerciële reclame-uitingen ondergeschikt aan het totaal. Onder het gebouw ligt een parkeerkelder. Verder zijn in het souterrain drie gespecialiseerde supermarkten gesitueerd. Het gebouw is ook toegankelijk vanuit de onder de Grote Markstraat gelegen Tramtunnel.

Op zich is de combinatie van winkels met meer openbare functies als een bioscoopcomplex en een health club een verrijking van het stadsleven. Alleen zijn deze functies op straatniveau zodanig introvert dat er nauwelijks sprake is van interactie met de omgeving. Pas van veraf zijn de bijzondere vormen van de bioscoopzalen en de health club herkenbaar. Het winkelend publiek op straatniveau merkt nauwelijks iets van de programmatische rijkdom van het complex. Eenmaal binnen gekomen, is er wel sprake van een bijzondere relatie met de stedelijke omgeving. Met name vanuit het zwembad bovenin aan de Gedempte Gracht is er een surrealistisch uitzicht over de aangrenzende woningbouw en de winkelstraatjes.

Dit zwembad in de health club is pas in een laat stadium aan het programma toegevoegd. Met afmetingen van 10 bij 20 meter en een diepte van 1,20 meter betekende dit een onverwachte extra belasting en dus een constructief probleem. Door middel van een vakwerkconstructie is het zwembad aan de dakdragende kolommen gehangen.

Materialisering gevels
Op de artist impressions is het gebouw nog voorzien van een gevelbekleding die op de felrode beplating van het eveneens door Bolles + Wilson ontworpen Rotterdamse Luxortheater lijkt. Het gerealiseerde gebouw heeft echter grotendeels een bekleding van traditioneel metselwerk in baksteen, in een decoratief patroon met intrigerende zigzagbeëindigingen. Om het patroon te kunnen realiseren is gebruik gemaakt van houten mallen. De horizontale stenen zijn als eerste aangebracht tussen de mallen. Na uitharding van de specie zijn de houten mallen verwijderd en zijn de verticale stenen aangebracht. Behalve baksteen is in de gevel gebruik gemaakt van witte panelen. De architect heeft met deze materialen aansluiting gezocht bij twee belangrijke gebouwen in de omgeving: het witte stadhuis van Richard Meier en de Bijenkorf in Amsterdamse Schoolstijl van Pieter Lodewijk Kramer.

In de gevel aan de Gedempte Gracht is een bronzen Davidsster, ontworpen in 1967 door de beeldhouwer Dick Stins, aangebracht ter herinnering aan het Joodse verleden van deze plek. In de achttiende eeuw was hier de hoofdsynagoge van de Nederlands- Israëlitische Gemeenschap.

De opening van het Spuimarktcomplex eind 2007 vormt een impuls voor de verdere ontwikkeling van het winkelgebied langs de Grote Marktstraat. Het is de bedoeling dat het V&D-complex en het aangrenzende Marks & Spencer aan de overzijde door een andere coryfee, Bernard Tschumi, wordt aangepakt, waarbij een verbinding met de Passage wordt gecreëerd.

     

Gerelateerd

Tags:

    Schrijf een reactie

    Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.