ArchitectuurNL 01 2016 – pag. 15

ArchitectuurNL 01 2016 – pag. 15

Door: | 29-04-2021

Aan het begin van dit theaterseizoen werd het theater in Cultuurhuis De Klinker in Winschoten
officieel in gebruik genomen. Sindsdien leeft het Cultuurhuis een groot deel van de dag. Het begint
’s ochtends in de bibliotheek, het café, de radio- en televisiestudio en back stage. ’s Middags
komt het kunstencentrum met muziek- en dansstudio’s tot leven en ’s avonds de kleedkamers,
het theater, de kleine zaal – tevens bioscoop – en de omringende foyers. Door de centrale ligging
passeren bewoners dagelijks het Cultuurhuis en lopen makkelijk even binnen. Bibliotheek, het
Centrum van de Kunsten, de theaterzaal en kleine zaal, de plaatselijke radiostudio hebben ieder
een plek en maken daarnaast gebruik van elkaars faciliteiten en gemeenschappelijke ruimten.

Inpassing in de stad
Het gebouw vormt de schakel tussen de fijnmazige overwegend lage bebouwing in het historische
centrum en de grotere schaal van de noordelijke uitbreidingswijken. De bouwmassa is aan alle
zijden geleed in drie lagen, de toneeltoren steekt daar boven uit. Per laag verschilt de afgeronde
omtrek, de gevels zijn licht geknikt en bekleed met verticaal prefab metselwerk. Visueel resulteert
dit alles in een gebouw dat kleiner oogt dan het werkelijk is, en dat was precies de bedoeling,
vertelt architect Dorte Kristensen van atelier PRO.

‘De vorm van het gebouw is afgeleid van
de beschikbare kavel, die hebben we bijna
geheel gevuld, en zo afgerond dat er logische
loop- en zichtlijnen vanuit de omringende
straten ontstaan.’ Vanuit het centrum is met
straatklinkers en straatmeubilair een soort loper
naar de Klinker gemaakt, die echter uitmondt
in een onopvallende entree. Smakeloze
zilverkleurige afzetpaaltjes met rode koorden
markeren nu de no-nonsense entree, had dat
niet anders gekund? ‘We hadden hier in de
bestrating nog een extra accent willen maken,
die de entree markeert’, verzekert Kristensen.
Dat is helaas niet gebeurd, maar blijft een
warme aanbeveling voor de toekomst. Want
het is een geweldig gebouw, dat een goede
publieksentree verdient.

Abstracte gevel
Het gebouw is rondom voorzien van
betonnen gevels bekleed met verticaal prefab
metselwerk. Speciaal voor het Cultuurhuis
heeft de steenfabrikant Strating – die zelf ooit
op deze locatie gevestigd was en nu 10 km
verderop – in samenspraak met de architect
een baksteen in drie breedtematen ontwikkeld
uit Groninger klei. De stenen zijn overlangs
gehalveerd en in het metselwerk is ook de
voet of fuss, de zijde waarop de steen rust op
de droogrekken en waarop strepen zichtbaar
zijn, in het zicht gelaten. Het metselwerk
krijgt daardoor een levendige textuur. De
overgangen tussen de prefabplaten zijn bijna
onzichtbaar gedicht met een rij bakstenen.
In vloeiende lijnen verspringen horizontale

verdiepingshoge banden ten opzichte van elkaar waardoor overstekken ontstaan. De vensters
zitten in verdiepinghoge neggen. De goten zijn onzichtbaar achter het metselwerk in de neggen
verholen. Vormgeving en materialisering geven het gebouw een krachtige eigenheid. Op enkele
plaatsen zijn zeer grote vensters toegepast. In de gevel van de bibliotheek biedt een ruit van maar
liefst 2,5 x 7,5 meter een panoramisch uitzicht op het centrum.

1. De bouwmassa van het Cultuurhuis is aan
alle zijden geleed in drie lagen. De gevels zijn
bekleed met verticaal prefab metselwerk en de
vensters liggen in diepe neggen. 2. Noordkant
met evenementenplein. Op de begane grond
is een laad- en losingang achter geperforeerde
cortenstalen gevelpanelen verborgen. Op
de verdieping brengt een groot venster
daglicht in de kleine zaal. 3. Centrumzijde
met onopvallende publieksentree. Vanuit
de bibliotheek biedt een enorm venster een
panoramisch uitzicht op het centrum. 4. De
bakstenen zijn overlangs gehalveerd en in het
metselwerk is ook de voet of fuss, de zijde
waarop de steen rust op de droogrekken in de
steenfabriek, in het zicht gelaten.

2

3

4

15 ArchitectuurNL

CULTUURHUIS

14-15-16-17_winschoten.indd 15 01-02-16 11:32

Gerelateerd