ArchitectuurNL 01 2017 – pag. 13

ArchitectuurNL 01 2017 – pag. 13

Door: | 29-04-2021

nieuwe invulling herkenbaar. We noemden het
SCARchitecture, het helen van wonden in het
stedelijk weefsel.’

Inclusieve gentrificatie
Veel woningen die op inbreilocaties worden
gerealiseerd, worden bewoond door hoger
opgeleiden met een creatieve achtergrond of
belangstelling. Die zoeken een comfortabele
en avontuurlijke woonomgeving in Rotterdam.
De gemeente wil graag hoger opgeleiden
in de stad houden, bijvoorbeeld door sloop
van en nieuwbouw van huizen voor een
kapitaalkrachtiger doelgroep. Oude buurten
kunnen er een boost van krijgen. Gentrificatie
gaat vaak gepaard met verdrijving van
huishoudens met lagere inkomens door de
prijsstijging van onroerend goed en huren. De
kleinschalige invulling van restlocaties, zoals
JagerJanssen voor ogen staat, verdrijft geen
bewoners, het is een inclusieve gentrificatie.

Initiatiefplan Schoonoordstraat
Voor een van die vergeten plekken heeft
JagerJanssen in 2010 op eigen initiatief een
bouwplan gemaakt. Aan de Schoonoordstraat
was een deel van een groter huizenblok
afgebroken na een brand in 1980. Die plek
is nooit meer ingevuld, een hoge houten
schutting aan de straat verhulde decennialang
de wildernis erachter. De kavel is bijna 20 meter
diep en van 3,7 meter aan de straat tot ruim
3 meter breed achteraan, waar de tuin grenst
aan de gemeenschappelijke Schoonoordtuin.
Omdat in het bestemmingsplan stond dat de
minimale breedte van een woning 4,5 meter

moet zijn, bleef de plek onbebouwd.
Rogier Janssen maakte een ontwerp voor een
woning voor zichzelf. Zijn ontwerp bestond uit
een parkeergarage op de begane grond en
twee woonlagen erboven. Het ontwerp werd
door de gemeente positief ontvangen, maar
goedkeuring liet zo lang op zich wachten dat
Janssen inmiddels elders een nieuwe woning
had gekocht en het plan verdween weer van
de tafel.
Met het initiatief had Janssen wel bereikt dat
de regelgeving ten aanzien van de minimale
breedte van een woning werd versoepeld, en
dat de eis van parkeren op eigen terrein verviel.
Een boom op de stoep bleek de mogelijkheid
te verhinderen om een auto te parkeren op de
kavel. En de belangrijkste winst: de gemeente
werd overtuigd van de kansen van deze en
andere vergeten locaties.

Pilot
Twee jaar na dit initiatiefplan belt architect
Marijn Boterman, die bij JagerJanssen had
gewerkt en zodoende de mogelijkheden van de
kavel aan de Schoonoordstraat kende, naar zijn
voormalige werkgever. Samen met zijn vriendin
– ook architect – Gwendolyn Huisman, zoekt hij
een locatie voor de bouw van hun eigen huis.
Samen met JagerJanssen willen ze de eerste
SCAR realiseren. Een samenwerking die voor
beiden voordeel heeft: Boterman en Huisman
konden gebruik maken van het onderzoek, de
contacten en bemiddeling van JagerJanssen
bij de gemeente en woningbouwvereniging
Havensteder. Voor JagerJanssen betekent de
realisatie van de eerste Scar het bewijs van de

haalbaarheid van hun SCARchitecture.
Rogier Janssen: ‘We speelden een adviserende
rol bij verkrijging van een grondaanbieding
en bij het ontwerpproces. In juli 2014 werd de
koopovereenkomst getekend voor de grond,
die in eigendom was van de gemeente en in
erfpacht bij Havensteder, die de omringende
woningen in bezit heeft. De gemeente kreeg
€ 10.000 en Havensteder € 16.500. Gwen
en Marijn hebben zelf een geheel nieuw
ontwerp voor hun woning gemaakt. Het
project is opgenomen in de Rotterdamse pilot
‘Architect aan Zet’, waarbij de architecten
verantwoordelijk zijn voor toetsing en toezicht
op de geldende overheidsvoorschriften. Samen
met collega architect Lex van Deudekom
hebben we het ontwerp getoetst, voor de
zogeheten 4-ogen check. Binnen twee
werkdagen na indiening ontving het plan in juli
2015 de omgevingsvergunning, zo snel kan het
dus ook gaan.’

Skinny maar toch ruimtelijk
Voor Marijn Boterman en Gwendolyn Huisman
waren de bijzondere verhoudingen van de
kavel een welkome uitdaging. Ze hebben
hun ontwerp slim opgezet, zodat ondanks
de breedte van slechts 3,3 tot 3,7 meter, een
riante en ruimtelijke woning is gerealiseerd.
Huisman: ‘We hebben het project skinnySCAR
gedoopt vanwege de beperkte breedte. Om
het smalle pand toch ruimtelijk te maken
ontbreken wanden, deuren en gangen. Elke
verkeersruimte heeft ook een tweede functie,
badkamer bijvoorbeeld. Zo is elke vierkante
centimeter functioneel, net als in een caravan.’

3 42

13 ArchitectuurNL

ONTWIKKELEN

Tekst Jacqueline Knudsen

12-13-14-15_skinnyscar.indd 13 23-01-17 09:17

Gerelateerd