ArchitectuurNL 01 2017 – pag. 24

ArchitectuurNL 01 2017 – pag. 24

Door: | 29-04-2021

Vanuit het verruimde entreeportaal is een directe en zichtbare verbinding gelegd naar de
receptie, de garderobe en het centrale trappenhuis dat toegang biedt tot de foyer en de grote
zaal. Het entreeportaal is ook hergebruikt, maar gespiegeld herplaatst, zodat meer ruimte en een
logische route ontstaat. Vanuit de nieuwe receptie biedt een glazen wand zicht op het café in de
‘Wandelhalle’ aan de zuidzijde. Aan de noordkant van de entree bevinden zich de garderobe en
de verkoop van kunst- en ansichtkaarten. Een glazen vouwwand verbindt deze ruimte met de
boekwinkel, die weer verbonden is met een expositieruimte. Aan beide zijden van de entree is nu
een logische opeenvolging van ruimten.
Vanuit receptie en garderobe verbeteren nieuwe doorgangen naar het centrale trappenhuis de
doorstroming. Deze doorbraken brengen ook licht in het trappenhuis. ‘Toen we deze doorbraken
gingen maken, bleek er achter de wanden al kozijnen met deuren te zitten, we hebben dus
eigenlijk ‘onbewust’ in ons ontwerp de oude situatie hersteld,’ wijst Dunselman op de plattegrond.
‘Ook de afbraak van later geplaatste wanden maken de oorspronkelijke opzet en constructie meer
beleefbaar en brengt meer daglicht naar binnen. Vlak voor de start van de bouw in 2015, bezocht
ik op een warme zonnige dag het Goetheanum. Wat me toen opviel was dat overal kunstlicht
brandde, zo donker was het binnen! Die situatie is nu sterk verbeterd.’

Rust in dynamiek
De geknikte vorm van de nieuwe lange balies reageert op de richtingen in de plattegrond en stuurt
de route van de bezoekers in de receptie, het café en de boekhandel. ‘Vanuit rechte vormen breng
ik dynamiek in het ontwerp, je start met rust. Voor de renovatie was het een en al beweging, dat
was te veel. Ik heb rust en eenheid gebracht in de ruimte, onder andere in de balies, de lijnen in de
vloeren en de plafonds.’
De esdoornhouten balies staan stevig verankerd op betonnen plinten. De trapeziumvorm in de
kastdeurgreepjes verwijst naar dit vormmotief elders in het Goetheanum. Dit is een van manieren
waarop Dunselman wil aansluiten op de subtiele samenhang tussen het gebouw als geheel, de
onderdelen en details.
Begin 2015, na loskoppeling van de euro van de Zwitserse frank, steeg de frank dermate dat een
ontmoetings- en expositieruimte, die Dunselman had ontworpen in de foyer tussen de entree en de
grote zaal, (nog) niet is uitgevoerd. Ook hier, in het hart van het gebouw, zou daglicht doordringen
via nieuwe transparante verbindingen met de belendende lichthoven. Hiermee zou de open en
stromende ruimte van het openbare gebied zich helemaal uitstrekken tot aan de grote zaal en de
andere meer besloten ruimten in de oostelijke helft van het Goetheanum.

Projectgegevens
Opdrachtgever: Allgemeine Anthroposophische Gesellschaft. Ontwerp: Yaike Dunselman, negen
graden architectuur. Landschapsontwerp: Hyco Verhaagen. Kleuradvies: Georg Müller, Dornach.
Bouwkundige uitwerking en bouwleiding: Administration des Goetheanum-Baues. Meubelmaker: Gebr.
Hug GmbH, Oberried Duitsland. Start uitvoering: April 2015. Oplevering: September 2016.

8

6

5

7

B

F

C

R

E

G

24

22-23-24-25_goetheanum.indd 24 23-01-17 09:26

Gerelateerd