ArchitectuurNL 01 2017 – pag. 54

ArchitectuurNL 01 2017 – pag. 54

Door: | 29-04-2021

alleen een gestript trappenhuis of een balustrade. Die maquettes van
foam heb ik grijs gespoten en vervolgens ook weer gefotografeerd. Het
zijn neutrale vormstudies naar deze beladen architectuur. Ik heb dat
onderzoek nodig om tot een ontwerp te kunnen komen.’ Fotografie is
nu het medium dat ze gebruikt om haar onderzoek te presenteren. Maar
uiteindelijk wil ze tijdelijke installaties in een landschap of stad plaatsen
die reflecteren aan de specifieke geschiedenis van die plek. Bij voorkeur
moeten dat plekken zijn waar iets toegelicht of zelfs bevochten moet
worden. ‘Ik wil het historische bewustzijn van architecten vergroten en de
gebruikers van deze plekken een diepere beleving bieden.’ Haar keuze
voor tijdelijke interventies is om ruimte te creëren voor deze plekken om
te veranderen. ‘Ik wil iets in gang zetten.’

Bewegend bankfiliaal
Een recente opdracht die niet meteen aansluit bij haar onderzoekende,
historische architectuurpraktijk is een ontwerp voor ONS Bank, een
financiële coöperatie waarbij mensen met schulden en hun schuldeisers
in elkaar investeren. De deelnemers, veelal jongeren, volgen een sociaal
traject waarbij ze financiële ondersteuning krijgen maar ook scholing
krijgen en kunstprojecten uitvoeren om inzicht te krijgen in hun situatie.
Als het traject met goed gevolg wordt afgelegd, worden ze uiteindelijk
aandeelhouder van ONS bank.
Hoe zou een filiaal van deze menselijke bank eruit moeten zien, die vraag
werd voorgelegd aan Rijkenberg en nog zes andere jonge architecten.
‘Ik kwam er al snel achter dat één bankgebouw niet de oplossing is.
Jongeren met schuld vragen niet makkelijk hulp. Het is daarom beter
naar ze toe te gaan, de wijken in. Dat kan met mobiele bussen maar
ook met pop-up ruimtes, die door de jongeren zelf moeten worden
ingericht. Of misschien wel op bestelling. We laten onze boodschappen
thuisbezorgen, waarom dan niet financiële ondersteuning. Onderdeel
van mijn bewegende bank is dat de deelnemers buurtwerk doen met
bijvoorbeeld ouderen. Als het traject succesvol is doorlopen worden
ze ambassadeur in hun wijk, waarmee ze hun trots op een schuldenvrij
bestaan uitdragen en de drempel voor lotgenoten verlagen. In plaats van
een gebouw heb ik een systeem ontworpen dat sociale verbanden in de
stad versterkt.’

54ArchitectuurNL Tekst Jeroen Junte

5 6

5. Ricky Rijkenberg woont en werkt in Amsterdam en behaalde haar
master Architectuur aan de Academie van Bouwkunst in 2012. Voor haar
afstudeerproject Zutritt Verboten: een tijdscapsule voor Wenen kreeg
ze een eervolle vermelding bij de Archiprix. Zij werkte aan verschillende
projecten in landschap en openbare ruimte voor Bureau B+B stedenbouw
en landschapsarchitectuur. Sinds 2015 werkt zij zelfstandig in haar atelier
aan nieuwe uitdagingen op het gebied tussen architectuur, beeldende
kunst en fotografie. 6. Lettres des Pays Bas (2016) in de Waterloozaal in
Paleis Soestdijk, was een onderdeel van de groepstentoonstelling Bal!
Het onderzoekt hoe geschreven conversaties, brieven, een manier zijn om
het verleden te archiveren, interpreteren en conserveren. Hoe wordt een
historisch verhaal gevormd en wat blijft diep verborgen. Een landschap
bestaande uit 20.000 vellen papier, blanco maar ook met tekstfragmenten
en gevouwen zoals het in de 19e eeuw gebruikelijk was, verandert de
Waterloozaal in een tijdelijk surrealistisch beeld.

50-51-52-53-54-55_platformrickyrijkenberg.indd 54 23-01-17 11:39

Gerelateerd