ArchitectuurNL 01 2017 – pag. 8

ArchitectuurNL 01 2017 – pag. 8

Door: | 29-04-2021

3

medewerkers binnen, via de andere ontvangen
we in een aparte ruimte de teams waarmee we
aan PPS-projecten werken (1). Medewerkers en
opdrachtgevers hebben op deze manier in een
keer overzicht op het bureau en de organisatie.’

Projecteilandjes
De bureaus zijn als eilandjes bij elkaar
gezet, die een land of project representeren.
Panhuysen wijst waar België, Frankrijk en
Duitsland zitten, met daarachter Brazilië, Keulen
en Tübingen. Er is een blok voor de Rechtbank,
en dan heb je nog de kleinere klussen in
Amsterdam en Rotterdam. De werkplekken
zijn dus gekoppeld aan een project en niet aan
een medewerker; die bewaart zijn persoonlijke
spullen in een bakje. Op deze manier kan
gemakkelijk in de opstelling geschoven
worden.
Kaan, Panhuysen en Scipio delen de
directieruimte (9), die achter de kern met de
lift ligt. ‘Alles binnen KAAN Architecten komt
tot stand in een gesprek tussen ons drieën’,
zegt Panhuysen, ‘al heeft bij elk project één
van ons de leiding. Zo zijn we slagvaardig.
In het geval van deze verbouwing was dat
Dikkie.’ De directieruimte doet ook dienst
als vergaderruimte en omvat de bibliotheek.
‘Zelf zitten wij meestal met een laptop
aangeschoven bij een ontwerpteam, op de
werkvloer.’

Gelijkwaardigheid
De open vloer met rijen identieke bureaus
benadrukt de gelijkwaardigheid van de
medewerkers. Panhuysen: ‘Iedereen hier is
opgeleid als architect. De misvatting bestaat
dat een architect er vooral voor het concept is,
en je na het definitief ontwerp een technisch
tekenaar het verder wel kan uitwerken. Maar
met een fout detail kun je een concept slopen.
Wij hebben altijd erop gestaan zelf het gebouw
tot op de laatste schroef uit te tekenen. We
investeren in kennis over programma’s als BIM
en Revit. Door die kennis in huis te houden,
kunnen we nu complexe PPS-projecten
faciliteren.’ De levensgrote fotoprints op de
muren in de voorruimte (6), waarop een detail
van de betonwapening in het gebouw voor de
Hoge Raad te zien is, laten zien wat hij bedoelt.
De PPS-projecten vormen de belangrijkste
verandering in de werkwijze van het bureau
de laatste jaren. Kaan: ‘Vroeger zat je in je
kantoortje architect te zijn, je vergaderde
nu en dan met de constructeur of adviseur.
Bij PPS werk je vanaf het begin intensief
samen met teams, waarin alle die disciplines
vertegenwoordigd zijn.’ Panhuysen: ‘Je
maakt immers niet alleen gebouw maar ook
beheerplan voor dertig jaar.’
Er is onder architecten de nodige kritiek op
deze werkwijze. De prijs zou boven de kwaliteit
gaan, de rol van de architect – onderaannemer

van de bouwer – zou uitgehold worden.
Kaan herkent zich er niet in. ‘Wij hebben het
tegenovergestelde beleefd; Met projecten
als de Hoge Raad hebben we alleen maar
maatwerk erbij gekregen.’
Wat is KAAN’s agenda voor de toekomst? ‘Alles
draait om transformatie’, antwoordt Kaan. ‘In
Europa kennen we een cultuur van verdichting.
Je werkt altijd in de stad, op plekken met een
geschiedenis, met verschillende tijdslagen.
De Hoge Raad hebben wij ook zo benaderd:
als de transformatie van een stuk stad, niet
als een gebouw. Het transformeren zit in
de Nederlandse aard, eigenlijk zijn we hier
permanent ‘met bankstellen aan het schuiven’.’

Doorontwerpen tot er niets meer is
De transformatie van bankgebouw tot bureau
is wat dat betreft een perfect visitekaartje. ‘Dit
gebouw past bij ons bureau, bij wat wij met
onze architectuur proberen te bereiken’, zegt
Kaan. ‘Van buiten is het vrij onopvallend, maar
het heeft een sterke identiteit, een waardigheid
die boven gewone uit stijgt.’ Panhuysen: ‘Hier
binnen ervaar je iets soortgelijks. Het lijkt alsof
we alleen maar een houten vloer in een kale
ruimte gelegd hebben en een paar lampjes
opgehangen.’ Kaan: ‘Maar ondertussen moet je
allerlei problemen oplossen: klimaatinstallaties,
bekabeling, akoestiek. Het is de kunst om door
te ontwerpen totdat het niets meer is.’

onder een
systeemplafond
word je nooit
gelukkig

8ArchitectuurNL Tekst Kirsten Hannema Fotografie Simone Bossi

06-07-08-09_kaan.indd 8 23-01-17 10:13

Gerelateerd