ArchitectuurNL 01 2018 – pag. 21

ArchitectuurNL 01 2018 – pag. 21

Door: | 29-04-2021

we beter bereiken wat we willen bereiken. Een
plek die interessant genoeg is om mensen te
verleiden binnen te komen. Het bijzondere
karakter van het gebouw is de beste garantie
dat er een vitale ontmoetingsplaats kan
ontstaan van bewoners en omwonenden.’
WVO werkte eerder met architect Dorte
Kristensen en interieurarchitect Thijs
Klinkhamer van atelier PRO aan een
verpleeghuis in Middelburg en het klikte. De
Graaf: ‘Daar hadden we dezelfde problematiek
en dezelfde behoefte. Dorte en Thijs zijn echt
begaan met mensen en de zorg. Ik heb iets
met de Deense stijl van Dorte. Niet extreem,
ingetogen en een ruim canvas om zelf in te
vullen.’ PRO krijgt in 2013 de opdracht de
Zware Plaatwerkerij te transformeren tot
zorgwoningen en voorzieningen en aansluitend
daaraan twee nieuwbouwvleugels te realiseren
met groepswoningen en aanleunwoningen
rond een wintertuin.

Wonen in de Zware Plaatwerkerij
De Plaatwerkerij was één hoge ruimte
van 37.600 m3, het gebouw verkeerde in
deplorabele staat. Het is geheel gestript, alleen
de stalen constructie, het dak en de enorme
stalen poorten op de kop en aan het dok zijn
blijven staan.
Uitgangspunt van het ontwerp is de bouw van
drie nieuwe verdiepingen in de hal met ter
weerszijden van lange middenstraten nieuwe
woningen voor somatische patiënten. Het zijn
hoge (3,40 m) units van 50 en 70 m2.
De begane grond biedt ruimte aan
gemeenschappelijke en openbare functies.

Al snel waren alle partijen het eens over de
meerwaarde van een verwarmd verblijfsgebied
in de middenstraat, de vides en de begane
grond voor bewoners, bezoek en verzorgers.
Naast een goede isolatie en klimaatinstallatie
was het noodzakelijk om na de bouw van de
nieuwe staalconstructie, de oude constructie
los te knippen van de gevels. Zo worden
temperatuurverschillen en condensvorming
voorkomen. Op diverse plekken is de oude
staalconstructie zichtbaar, bijvoorbeeld in het
restaurant en in de vides. Vooral in de vide
bij de hoofdentree is de maat van het oude
gebouw zichtbaar, daar hangt een oude stalen
kraan aan de constructie. Op de bovenste
verdieping zijn de originele stalen dakspanten
zichtbaar. Betonnen vloeren en stalen
balustrades versterken het industriële karakter.
Daarnaast zijn er ook aaibare materialen in het
interieur toegepast, want de tastzin is het enige
zintuig dat niet achteruitgaat door ouderdom.

Openheid
Tussen de oude stalen spanten zijn de gevels
opgetrokken in een nieuwe ruwe steen die
past bij het gebouw. ‘Hergebruik van de oude
stenen was helaas een stap te ver,’ verzucht
De Graaf van WVO. De lange zuidwestgevel
(centrumzijde) is bekleed met cortenstaal, tegen
deze gevel stond vroeger een andere hal.
Voor de nieuwe functie zijn er ramen vergroot
en toegevoegd. Op de begane grond is aan
het dok een doos toegevoegd met glazen
puien. De kopgevel met immens grote stalen
deuren – die nu permanent geopend zijn –
heeft grote raampartijen, hierachter liggen

de gemeenschappelijke huiskamers op de
verdiepingen. De oude, iets kleinere stalen
poort aan het dok dient als de hoofdentree van
het centrum.
Er is slechts een entree voor de somatische
en psycho-geriatrische (PG) afdelingen,
zodat vanuit de entreebalie goed zicht is
op wie binnen en buiten gaat. Mocht een
dementerende bewoner alleen naar buiten
lopen, wordt die met zachte hand weer terug
geleid. De aanleunwoningen hebben een
aparte entree in de zijstraat, maar de bewoners
kunnen wel binnendoor naar de voorzieningen
op de begane grond van de Plaatwerkerij.
Vanaf de hoofdentree is rechts meteen een
ruim restaurant zichtbaar, met puien aan
de zuidwestgevel. Andere functies op de
begane grond zijn cursusruimten/ateliers met
uitzicht op het dok, een kapsalon, en een
theater/bioscoopzaal. Die voorzieningen zijn
aantrekkelijk voor bewoners, hun bezoekers en
omwonenden. Deze opzet moet voor sociaal
verkeer en levendigheid in het gebouw zorgen.

Ontmoeting
Naast openheid is ontmoeting een belangrijke
pijler van het wooncentrum. Volgens
ontwerper Dorte Kristensen van atelier PRO
zou eenzaamheid best eens doodsoorzaak
nummer 1 kunnen zijn. Daarom probeert ze
in haar ontwerp ontmoeting te faciliteren op
vele plekken. Bewoners met een somatische
aandoening, die in de Plaatwerkerij zijn
gehuisvest, kunnen elkaar ontmoeten in de
brede middenstraten en in de huiskamers op
de kop. Die zijn ruim opgezet, ademen een

32

21 ArchitectuurNL

TRANSFORMATIE

20-21-22-23-24_vlissingen.indd 21 05-02-18 15:55

Gerelateerd