ArchitectuurNL 01 2018 – pag. 42

ArchitectuurNL 01 2018 – pag. 42

Door: | 29-04-2021

Het verzet
tegen Het
kunstwerk
ricHt zicH
vooral op de
onveiligHeid
en de licHt-
vervuiling

Plaatsing kunstwerk afdwingbaar?
Mag een gemeente een kunstwerk, dat duidelijk ontworpen is om te worden geplaatst op een
bepaalde locatie, vanwege buurtprotest niet plaatsen? En moet het kunstwerk dan op een andere
locatie worden geplaatst?
Deze vragen worden aan de rechter voorgelegd in een zaak tussen de gemeente Amsterdam
en kunstenares Femke Schaap. Schaap is een kunstenares die bekend staat om haar unieke
ruimtelijke video-installaties. Voor de groenstrook langs de Theophile de Bockstraat in Amsterdam
ontwerpt zij in opdracht van de gemeente een kunstwerk genaamd ‘WEstLAndWElls’. Na een
informatiebrief aan de buurt volgen felle protesten en ondanks het feit dat de fundering al wordt
gelegd en de delen van het kunstwerk klaarliggen, trekt de gemeente de stekker eruit. Voor de
kunstenares totaal onverwacht.

Bezwaren van buurtbewoners tegen de verleende omgevingsvergunning, werden door de
Amsterdamse bestuursrechter immers ongegrond verklaard. De gemeente heeft de belangen
volgens de bestuursrechter zorgvuldig afgewogen.
De gemeente houdt desondanks voet bij stuk en ziet af van plaatsing. Schaap laat het er niet bij
zitten en vraagt in kort geding om de gemeente te veroordelen het kunstwerk te plaatsen op de
oorspronkelijke locatie, dan wel een andere, passende locatie. De voorzieningenrechter wijst de
vorderingen van Schaap af. De gemeente mag de belangen van de buurtbewoners voor laten gaan.
Plaatsing op een andere locatie wordt niet toegewezen omdat het onduidelijk is hoe dat dan zou
moeten verlopen.

Schaap geeft niet op en gaat in hoger beroep. Ze eist weer plaatsing op de oorspronkelijke locatie
en anders op een alternatieve locatie. Daarbij voegt ze ditmaal een draaiboek, waarin onder andere
staat hoe de keuze voor een alternatieve locatie zou moeten plaatsvinden en hoe de plaatsing zou
moeten verlopen.
Schaap vindt het hof gedeeltelijk aan haar zijde, omdat overeenkomsten naar redelijkheid en
billijkheid moeten worden uitgelegd. Ondanks de afspraak met Schaap, mag de gemeente de
belangen van de buurt zwaarder wegen. Het verzet tegen het kunstwerk is hardnekkig en richt zich
voornamelijk op de gevreesde (on-)veiligheid ervan en de ‘lichtvervuiling’ door de voortdurende
videoprojectie. Het kunstwerk hoeft dan ook niet op de oorspronkelijke locatie te worden geplaatst.
De gemeente moet zich echter, gelet op het belang van Schaap en de gemaakte afspraak, niet
alleen inspannen een andere geschikte locatie te vinden, maar is daartoe ook verplicht. Ik ben
benieuwd waar en wanneer het kunstwerk een definitieve plek zal vinden.

RECHT VOLGENS RUBY

42ArchitectuurNL Tekst Ruby Nefkens, advocaat intellectueel eigendom, ICT, design, architectuur, kunst, media, privacy Beeld Femke Schaap

Waterval Fontein

Bron

Vogelvlucht impressie
Theophile de Bockstrook
met de drie onderdelen van WEstLAndWElls

42_rubynefkens.indd 42 05-02-18 16:00

Gerelateerd