ArchitectuurNL 01 2018 – pag. 67

ArchitectuurNL 01 2018 – pag. 67

Door: | 29-04-2021

Multifunctioneel
NOAHH uit Amsterdam ontwierp de afgelopen jaren schoolgebouwen door heel Europa.

Met Elementary ontwerpt NOAHH een multifunctionele meubellijn voor het primair

onderwijs. Opdrachtgever was Atlant Basisonderwijs. De lijn is tot stand gekomen in

nauwe samenwerking met meubelproducent Van der Plas interieur en leerkrachten van

basisschool de Zefier.

Patrick Fransen, oprichter van NOAHH
uit Amsterdam zegt dat zijn bureau in het
verleden wel vaker toegepaste meubels heeft
ontworpen, zoals werkplekken, zitkuilen,
helpdesks, pantry’s, garderobes, vitrines voor
leerruimtes in schoolgebouwen. Maar de
reguliere klaslokalen werden dan toch weer
gevuld met traditioneel schoolmeubilair.
Basisschool de Zefier, onderdeel van Atlant
Basisonderwijs in IJmuiden, zat met het
probleem dat ze weliswaar de beschikking had
over een hypermodern nieuw schoolgebouw,
maar dat het schoolbestuur en het
onderwijzend personeel niet goed wisten hoe
ze het gebouw en de verschillende ruimtes
het best konden gebruiken. De Zefier is bezig
met onderwijsvernieuwing, met als gevolg dat
het idee van de onderbouwleerlingen de hele
dag in één ruimte te laten zitten op de schop
ging. De school wilde voor alle leerlingen
uit de onderbouw het liefst één grote ruimte
creëren. Pieter Benschop, architect bij NOAHH:
‘Normaal gesproken heb je in elk lokaal een
bouwhoek, een poppenhoek en een leeshoek.
Het idee was de drie onderbouwlokalen
onderling te koppelen om zo meer diverse
gebruiksmogelijkheden te creëren. Die
wens werd het vertrekpunt van ons ontwerp
en vertaalden we naar een flexibele
multifunctionele meubellijn waarmee de school
dat idee kan realiseren.’

Houten componenten
Blaž Šolar, ontwerper bij NOAHH, legt uit dat
de Elementary bestaat uit verschillende houten
componenten. Zo is er een zittafel die op zijn
kant gezet een statafel wordt. Ook is er een
ladekast voor blokjes en ander fijn motoriek
speelmateriaal. De hoogte is zodanig dat een

leerkracht er makkelijk overheen kan kijken,
terwijl een leerling zich er desgewenst veilig
achter kan verbergen. Een andere kast heeft
deurtjes (een schuifdeurvariant is in de maak)
en biedt plaats aan ordners, puzzels en andere
wat grotere objecten. Ook ontwierp NOAHH
een vitrinecomponent. ‘Idee achter dit ontwerp’,
zegt Pieter Benschop, ‘is dat wij in overleg
met de school hebben gekozen voor een
prikkelarm ontwerp om zo in de lokalen een
rustig beeld te creëren. Wat je vaak ziet in de
onderbouw, is dat de werkjes van de kinderen
aan een waslijn door het lokaal gehangen
worden. Dat staat haaks op het idee van een
rustige leeromgeving. Bij de Zefier staan in elk
lokaal een stuk of drie vitrinekasten waarin de
mooiste werkjes geëxposeerd kunnen worden
op ooghoogte van de kinderen. Dan wordt
zo’n werkje opeens ook bijzonder door de
speciale aandacht die het krijgt. De ‘actieve’
stoeltjes kunnen met een sleuf aan de zittafels
geschoven worden, maar tegelijkertijd zijn
het elementen waar kinderen een podium of
vaste kring van kunnen maken, mee kunnen
rondsjouwen of er anderszins mee kunnen
spelen. Multifunctioneel inzetbaar dus.’

Nauwe samenwerking
Typisch NOAHH aan Elementary is volgens
Fransen dat ‘de meubellijn is geënt op
sociale interactie; en dat is wat we in al onze
ontwerpen willen stimuleren. Onze werkwijze
is dat we alles in nauwe samenwerking
ontwerpen met de mensen die het gaan
gebruiken. Dat is kenmerkend voor ons bureau.
We streven samen met onze opdrachtgevers
naar een optimaal resultaat waarbij we graag
willen leren van elkaar. Daarnaast is de lijn
polyvalent omdat wij bij voorkeur niet iets

speciaal voor maar één functie ontwerpen.’
De onderbouw heeft in de optiek van NOAHH
voor elke activiteit niet steeds een ander
meubel nodig. Zo is de tafel behalve zit- en
statafel ook podium als je de elementen tegen
elkaar aanschuift of je maakt er een hoekje van
voor kinderen die zich op een werkje willen
concentreren. ‘Je kunt kortom met minder
meer activiteiten doen. Daarnaast hebben we
de elementen een eigen smoel meegegeven
die de identiteit van de gebruikers versterkt.
De kinderen moeten het meubilair wel graag
willen gebruiken. Volgens de leerkrachten zijn
de kinderen uit de onderbouw een stuk rustiger
sinds ze de Elementary gebruiken.’

Kosten en robuustheid
De keuze voor multiplex werd bepaald
door kosten en robuustheid. De Elementary
moet namelijk concurreren met bestaand
schoolmeubilair en de prijzen in de
schoolsector zijn erg laag. ‘En wij willen
met de robuustheid en de multifunctionele
inzetbaarheid het verschil maken’, zegt
Benschop. ‘Scholen hoeven minder elementen
in te kopen en dat scheelt geld.’
Om de kosten per meubel zo laag mogelijk te
houden, koos NOAHH voor samenwerking met
meubelproducent Van der Plas. ‘We hebben
sterk gestuurd op kosten bij de ontwikkeling
van de meubels. Hoe minder bewerkingen, hoe
voordeliger de productie. Ook dat was voor
ons een leerzaam proces en ook dat past bij
ons bureau. Wij willen namelijk echt snappen
hoe de relatie werkt tussen iets ontwerpen
en maken. Dat geldt voor speciaal ontworpen
gevelpanelen, maar ook voor kleinere projecten
zoals een meubellijn.’

67 ArchitectuurNLTekst Peter de Winter Fotografie NOAHH / Katja Effting

meubilair

66-67_zetelnoahh.indd 67 05-02-18 14:25

Gerelateerd