ArchitectuurNL 01 2019 – pag. 16

ArchitectuurNL 01 2019 – pag. 16

Door: | 29-04-2021

het lage gewicht van 900 tot 1100 kg per m3.
Technopor trok zich vlak voor het tekenen van
de contracten plotsklaps terug van de markt,
waarna als kennispartner voor de knowhow met
betrekking tot het materiaal Danko Baschura uit
Zwitserland als oorspronkelijke bedenker van
glasschuimbeton bij de bouw en ontwikkeling
werd betrokken.

Liggend storten
De gebouwen die in Duitsland en Zwitserland
gerealiseerd zijn met glasschuimbeton, zijn
traditioneel bekist en zien er daardoor uit
als gewoon beton. Voor de Nederlandse
introductie van dit type beton was het streven
echter om de kwaliteiten en mogelijkheden
van het materiaal ten volle te benutten, ten
dienste van de architectonische vorm waarbij
wanden en dak gelijk moesten zijn. Omdat
het dak in situ moest worden gestort, werd
besloten om de wanden net als het dak liggend
te storten en dat net als het dak op locatie te
doen. Door ze liggend te storten zouden ze op
dezelfde manier kunnen worden afgewerkt als
het dak. Door dat op locatie te doen hoefden
de wanden alleen maar rechtop te worden
gezet, waarna het dak ertegenaan kon worden
gestort.

Experimenten
Glasschuimbeton is geen regulier product
en vereist dus een eigen productiestroom
in de betoncentrale. De vier wanden zijn
dan ook op één dag gestort. Daar gingen
diverse experimenten aan vooraf. Het
eerste experiment was veelbelovend. De
brokken glasschuim kwamen toen spontaan
bovendrijven in de kist en met een cementlaag
daaroverheen gaf het een verrassend en
aantrekkelijk effect. ‘Daar zagen we de kans
om zichtbaar te maken dat het geen gewoon
beton was maar glasschuimbeton. Ook was het
een goede en eenvoudige manier om het ruwe
uiterlijk te bereiken dat passend was op deze
natuurlocatie.
Bij een tweede experiment, op locatie gestort,
was het mengsel echter heel homogeen.
Danko Baschura was daarbij en legde ons uit
dat het mengsel perfect was. Maar wij wilden
dat juist niet. Het bleek dat in onze eerste test
het mengsel instabieler was door imperfecte
menging. We hebben toen gezocht naar een
manier om het mengsel wel stabiel te houden,
maar toch het opdrijven van de brokken
glasschuim te vergemakkelijken. Daarvoor is bij
de echte stort maximaal water en plastificeerder
toegevoegd, binnen de grenzen van behoud

van de druksterkte en waterdichtheid.’
Bij deze echte stort was het mengsel precies
goed, maar was na het afreien het oppervlak
toch te glad. Uiteindelijk was het de trilnaald die
de redding bracht. Die was nodig om het beton
te verdichten, maar gaf ook het gewenste
esthetische effect, waarop de rest ook
zorgvuldig afgetrild is. Daarbij mochten er ook
geen kraters in het oppervlak ontstaan, want
het was niet de bedoeling dat de wapening
bloot kwam te liggen of dat er hemelwater op
het dak blijft staan.

Binnenzijde wand
Vanwege het liggend storten was het idee om
de wanden als een afdruk van het landschap te
maken. Zonder meer storten op de grond was
echter niet mogelijk vanwege de benodigde
maatvastheid van de gevels en het stellen van
de wapening. Daarvoor was een bekisting
nodig met een houten beplating. Om de
binnenkant een meer ‘natuurlijk’ en tactiel
aanzicht te geven, is in deze bekisting een
dunne laag zand aangebracht, met daarop een
folie. De zandlaag is zo dun dat er voldoende
steun voor de wapening resteert, maar is toch
dik genoeg om de folie te laten plooien. De
wanden hebben een dikte van 500 mm.

Ramen
Het gebouw is voorzien van twee heel grote
raamsparingen, een deursparing en een
raamsparing in het dak. Opvallend is de manier
waarop het glas geplaatst is. Het is er in feite
van buitenaf ‘koud’ tegenaan geplakt, met een
overlap van ongeveer 100 mm. Zo’n detaillering

6. De wanden hebben aan de binnenzijde een geplooid aanzien. De trap is samen met het dak gestort.
7. De idee van een steen in het landschap wordt nog versterkt door de vorm van het gebouw, met op
een hoek een trap richting het dak. 8. De kozijnloze overgang tussen glas en beton geeft van binnenuit
een bijzonder effect. 9. Het plafond bestaat uit scherpe brokken glasschuim, die geluidsabsorberend
werken. Het gaat met zijn ruwheid een esthetische wisselwerking aan met de strakke transparante
glaswanden. Koven voor binnenwanden zijn bij het storten van het dak direct al meegenomen.

6 7

16ArchitectuurNL

14-15-16-17_zierikzee.indd 16 21-01-19 15:57

Gerelateerd