ArchitectuurNL 01 2019 – pag. 17

ArchitectuurNL 01 2019 – pag. 17

Door: | 29-04-2021

kan dus met isolerend beton. Uiteraard is de
ruit wel in een kader gevat en is aandacht
besteed aan vochtwering in de aansluitingen.
Als raamkader is een rvs-profiel 60 x 60 mm
gebruikt, met extra constructief ingestorte
‘handjes’ aan de onderzijde. Dit kader is
rondom voorzien van een rvs-manchet dat als
vochtwering is ingestort in het beton. Het kader
is ook voorzien van rvs-stekeinden die achter
de traditionele wapening zijn geklemd, met
het oog op zuiging door de wind. Het kader
is in zijn geheel vooraf op de wandbekisting
aangebracht en ingestort.

In verstek
Om de sculpturale vorm van het kantoor
te versterken, is ervoor gekozen om de
betonelementen in verstek op elkaar te
laten aansluiten. De hoeken tussen de vier
wanden zijn afgekit. Het dak is aangestort
en op die manier is het dus een monolithisch
geheel geworden. De vloer is een traditionele
betonvloer op palen, die aan de onderzijde is
geïsoleerd.
De idee van een steen in het landschap
wordt nog versterkt door de vorm van het
gebouw, met op een hoek een trap richting
het dak. Op de tegenoverliggende hoek is
de onderzijde juist getrapt uitgevoerd. De
trap zou overigens in eerste instantie dienen
als echte trap en als tribune. Het dak was
bedacht als openbaar toegankelijk dakterras,
met balustrades langs de dakrand. Bij de
aanbesteding is het dakterras eruit gegaan om
kosten te besparen. De trap is wel gebleven
als vorm. Om te voorkomen dat via de trap

het dak alsnog betreden wordt, is het gebouw
rondom in water gezet. De trap heeft overigens
dubbelhoge treden (40 cm), die meehelpen aan
de schaalloosheid van de sculptuur.
De traptreden zijn balken van 400 x 800 mm,
die onderling een geheel vormen. Voor de trap
is een bekisting getimmerd, waarbij tree voor
tree gestort werd. De bekisting zou dan na elke
tree worden gesloten maar het aanbrengen
van een deksel bleek in de praktijk niet nodig
doordat het beton niet ging lopen. Dat bood de
mogelijkheid om de bovenkant van de treden
net zo af te werken als wanden en dak. Voor de
voorzijde van de treden was uiteraard wel een
bekisting nodig en die hebben dus ook een
glad oppervlak.

Plafond
In contrast met de glooiende binnenzijde
van de wanden heeft het gebouw een ruw
plafond gekregen, passend binnen de
logica van de materialisering. Het plafond
bestaat uit scherpe brokken glasschuim, die
geluidsabsorberend werken. Het gaat met zijn
ruwheid een esthetische wisselwerking aan met
de strakke transparante glaswanden en glazen
verlichtingsarmaturen in het interieur.

Om dit effect te bereiken is eerst een laag
zand aangebracht in de bekisting. Daarin zijn
brokken glasschuim gelegd, met sparingen
voor o.a. ventilatie, lampen en sleuven voor de
bovenkant van de glazen binnenwanden. Over
dit glasschuim is beton zonder schuimbrokken
aangebracht, met ingestorte tralieliggers. Zo
ontstond een bekistingsvloer die min of meer
vergelijkbaar is met een breedplaatsysteem.
Op de tralieliggers kon de hoofdwapening
worden gelegd en is glasschuimbeton gestort,
in een laagdikte van 600 tot 850 mm. Dit
glasschuimbeton is met afschot afgereid en
afgetrild.
Het gebruik van in het beton in te storten
materialen is kritisch want glasschuimbeton kan
heel heet worden tijdens de uitharding. Ook
heeft het een wat langere ontkistingstijd nodig.
Daarom ook is het lastig voor fabrikanten om
dergelijk beton in de fabriek te produceren. Bij
het ter plekke storten in Zierikzee was dit geen
probleem.
Met dit ontwerp heeft Natuurmonumenten een
uniek gebouw neergezet aan de Zeeuwse kust.
De betrokken partijen hebben allemaal hun
nek uitgestoken voor een resultaat dat in alle
opzichten ruimschoots aandacht verdient!

98

Projectgegevens
Locatie: Levensstrijdweg, Zierikzee. Opdrachtgever: Natuurmonumenten. Ontwerp: Rink Tilanus.
Adviseur constructie: B2CO. Adviseur installaties: Coen energie comfort en Aart van Hell. Aannemer:
Aannemersbedrijf J. Braspenning. Glasschuimbeton: Glasschuim Nederland i.s.m. Dyckerhoff Basal
Betonmortel. Bouwperiode: 2016 – 2017.

17 ArchitectuurNLTekst Henk Wind Fotografie Matthijs Labadie, Rink Tilanus en Henk Wind

14-15-16-17_zierikzee.indd 17 21-01-19 15:57

Gerelateerd