ArchitectuurNL 01 2019 – pag. 19

ArchitectuurNL 01 2019 – pag. 19

Door: | 29-04-2021

Keramus Utrecht
In augustus 2018 konden 232 studenten hun intrek nemen in wooncomplex Keramus aan

de Vaartsche Rijn in Utrecht. Het project is in 10 maanden gebouwd met modulaire units

van Jan Snel. Dat met deze bouwmethode ook architectonisch eer te behalen valt, bewijst

de Utrechtse architect Jillis Kinkel. Zijn ontwerp verwijst zowel naar het industriële

verleden als naar de toekomst van de locatie. De keramische gevelbekleding refereert

aan een tegelfabriek die hier ooit stond. De volumeopbouw en routing spelen in op de

toekomst van de buurt Rotsoord. Dit dynamische gebied vlakbij het oude stadscentrum

ontwikkelt zich van industriële zone naar een multifunctioneel gebied.

In vervolg op eerdere verbouwingsprojecten
met dezelfde opdrachtgever, kreeg architect
Jillis Kinkel (1980) opdracht voor het ontwerp
van een nieuwbouwproject met 232 modulaire
woonunits aan de Vaartsche Rijn in Utrecht.
Kinkel: ‘Het is mijn grootste opdracht tot nu
toe, en het fijne ervan vond ik dat ik bij het
hele traject van ontwerp tot en met oplevering
betrokken ben geweest. Van het eerste initiatief
in september 2014 tot na de oplevering in
augustus 2018 heb ik wekelijks aan deze
opdracht gewerkt. Ik was aanspreekpunt
voor de gemeente, huurders en de buurt, ik
zat bij elke bouwvergadering en heb wel elf
verschillende vergunningen ingediend. Omdat
ik het meest op de hoogte van alles in en rond
het project was kreeg ik een steeds grotere rol
in het geheel. Zo heb ik na de bouwaanvraag
het interieur van de kamers ontworpen, de
terreininrichting begeleid en uiteindelijk zelfs de
straatnaam Ravenoord bedacht. Best bijzonder
in een tijd waarin de rol van de architect steeds
kleiner wordt.’

De locatie ligt in Rotsoord, een gebied dat de
laatste jaren veel ontwikkelingen doormaakt.
‘De lange smalle kavel ligt tussen wooncomplex
De Trip, dat nog gebouwd moest worden toen
ik de opdracht kreeg, en de Pastoefabriek die
nog op een nieuwe bestemming wachtte. Ik
heb de kavel ingevuld met een lang gebouw
dat aan de Briljantlaan zes lagen telt en richting
Vaartsche Rijn afloopt tot drie lagen. Een kleiner

gebouw van drie lagen presenteert zich aan
het water als een pakhuisachtig volume, met
een overstek aan de kade, die refereert aan
de Pastoefabriek. De overstek maakt ruimte
voor een looproute, binnenkort kan je langs
het water helemaal naar station Vaartsche Rijn
lopen.’
Naast 232 zelfstandige studentenwoningen
en 900 m² creatieve bedrijvigheid in
de plint, bevat het grote gebouw drie
gemeenschappelijke dakterrassen, een
inpandige gemeenschappelijke fietsenberging
en een halfverdiepte parkeerkelder voor 14
auto’s. De entree naar de garage is aan de
Briljantlaan en de plaatsen zijn bestemd voor
de bedrijven in het complex.

Prefab woningen
De studentenwoningen bestaan uit prefab
modulaire units met een buitenmaat van
3,2 x 7,7 m en een netto vloeroppervlakte
van 21 m2. De units worden gebouwd door
hoofdaannemer Jan Snel in Montfoort en
per vrachtwagen naar de bouwlocatie
gebracht. De productiesnelheid is hoog en
bouwomstandigheden zijn geconditioneerd.
Op sommige dagen werden 16 woningen per
dag geplaatst, één woning per half uur. De units
zijn opgebouwd uit een stalen kooiconstructie
met een betonvloer en houtskeletbouw
wanden en plafond. Elke unit wordt door een
luchtspouw gescheiden van een volgende
unit, zowel aan de zijkanten als de onder- en

bovenkant. Hierdoor hebben de woningen
goede geluidsisolatie en minder contactgeluid.
Op elke verdieping liggen de appartementen
ter weerszijden een middengang. Op de
derde, vierde en vijfde verdieping is een
gemeenschappelijk dakterras aan het einde van
de gang, dat uitzicht bied richting stadscentrum.
‘De vensters zitten op vier verschillende
posities, boven elkaar mogen nooit twee
dezelfde zitten, om een gevarieerd gevelbeeld
te krijgen. Dat is op 1 plek fout gegaan, maar
hoewel ik bijna wekelijks op de bouw was,
ging de bouw zo snel, dat dit niet meer terug te
draaien was.’ De prefab units zijn demontabel
gestapeld en kunnen hergebruikt worden.
Elke woning heeft een keukenblok en een
eigen sanitaire unit met douche, wc en wastafel.
De woningen worden gemeubileerd verhuurd,
100 aan exchange students van de Universiteit
Utrecht en 132 aan andere studenten. Na
voltooiing van hun studie moeten de bewoners
binnen 1 jaar verhuizen.
Een EPC van nul bleek bij dit project niet
haalbaar. Kinkel noemt twee hoofdredenen
hiervoor: ‘Bij hoogbouw is er minder dak,
waar PV-panelen op gelegd kunnen worden.
Daarnaast heeft een project met louter
eenpersoonsunits relatief veel installaties, per
persoon is er een badkamer en keuken.’

Glas en keramiek
De begane grond is heel open met vliesgevels.
Hierin zijn drie entrees naar de woningen,

Tekst Jacqueline Knudsen

modulair bouwen

19 ArchitectuurNL

18-19-20-21_keramus.indd 19 21-01-19 15:59

Gerelateerd