ArchitectuurNL 01 2019 – pag. 37

ArchitectuurNL 01 2019 – pag. 37

Door: | 29-04-2021

Hoe zou jij de ontwerpfi losofi e van SeARCH omschrijven?
De basis van onze fi losofi e is dat we altijd de verbinding met de omgeving opzoeken. Dat kan heel
letterlijk: in Zwitserland hebben we bijvoorbeeld een villa ingegraven in een berg. Maar we kunnen
ook de stedelijke context als uitgangspunt nemen, zoals bij Hotel Jakarta in Amsterdam. De tuinen
die zo kenmerkend zijn voor de woonblokken op Java-eiland zijn doorgezet in ons ontwerp. Zo
ontstaat een tuin in het hotel, waar je die eigenlijk niet zou verwachten.’
‘Een ander voorbeeld is de Nederlandse ambassade in Ethiopië. Voor dit gebouw hebben we
het beton ingekleurd met ijzeroxide. Dit komt daar veel voor in de grond en geeft de aarde zijn
typische rode kleur. Door het gebouw dezelfde kleur te geven, heeft het een directe relatie met de
omgeving. We willen geen alleenstaand object maken dat voor zichzelf een kunstwerk wil zijn. Er
moet een link zijn met de plek waar het gebouw staat.

Hoe past duurzaamheid in deze fi losofi e?
Duurzaam bouwen begon ooit in Nederland met het terugbrengen van energieverbruik om geld te
besparen. Maar ik zie het veel breder. Duurzaamheid draait ook het om creëren van een gezonde
leefomgeving voor de mens, zonder schadelijke materialen. En het gebouw moet zoveel mogelijk
circulair zijn, zodat de impact op het milieu gedurende de gehele levenscyclus minimaal is.
Bijvoorbeeld door te bouwen met hout in plaats van beton of staal.

Tijdens het Interface DesignLAB-event Experts meet Experts in Hotel
Jakarta gaf je een lezing over biophilic design. Hoe zie jij deze discipline?
Biophilic design is voor mij een onderdeel van duurzaamheid. In Hotel Jakarta hebben we de
natuur letterlijk naar binnen gehaald, maar er zijn allerlei manieren om een natuurlijke omgeving te
ontwerpen. Zorg bijvoorbeeld dat mensen in een gebouw altijd zelf een raam open kunnen zetten,
zodat ze niet volledig afh ankelijk zijn van de techniek. En gebruik natuurlijke materialen zoals hout
of leemstuc. Dat heeft zo’n grote invloed op het welzijn van de mens.’
‘Wanden van leemstuc zijn goed voor het binnenklimaat. Bij een hoge luchtvochtigheid nemen ze
vocht op. Maar als de lucht droog is, bijvoorbeeld in de winter, komt het vocht uit de wanden weer
terug in de lucht. Daardoor krijg je geen droge neus en word je minder snel verkouden. Dergelijke
principes houd ik altijd in mijn achterhoofd. Ik wil gezonde gebouwen maken die de kwaliteit van
leven verhogen. Dat is toch het doel van architectuur?

Over hout gesproken: hoe brandveilig is bouwen met hout?
Als ik voorstel om met hout te werken, hoor ik altijd: Dan heb je toch een probleem met
brandgevaar? Maar dat is een misverstand. Ik leg dan uit dat we overdimensioneren, zodat het
hout dat nodig is voor de draagkracht wordt beschermd door een laag verbrande kool aan de
buitenzijde van het hout. Daardoor voldoe je aantoonbaar even goed aan alle regels rondom
brandveiligheid als een gebouw van beton of staal.’
‘Tegelijkertijd moeten we het niet mooier maken dan het is. Het wordt lastig om met hout aan de
allerhoogste brandeisen te voldoen. Dan ga je op een domme manier overdimensioneren en stop
je zoveel materiaal in een gebouw dat het ineffi ciënt wordt. Wij maken altijd de afweging: is het
zinvol om op die plek hout te gebruiken? Voor grote overspanningen is hout niet praktisch. Dan is
een betonnen balk misschien beter. Je moet geen onzinnig dogma volgen.

Maar als de situatie het toelaat kies je uit idealisme wel voor hout?
Ik voel in ieder geval een soort verantwoordelijkheid om de wereld beter achter te laten. Maar de
keuze voor hout moet wel zinvol zijn. We kiezen het alleen als het ook voor dat project de beste
oplossing is. En los van alle logica: de emotie van de klant speelt ook een rol. Er zijn mensen
die helemaal niks hebben met hout, net zoals er mensen zijn die juist aandringen op natuurlijke
materialen. Hout heeft ook een eff ect op de sfeer.

Dus sfeer is ook van belang bij de materiaalkeuze?
Ik ben heel bewust bezig met de materiaalkeuze. Het principe ‘ruwbouw is afb ouw’ vind ik
heel aantrekkelijk. Het is niet erg als een gebouw een beetje rauw is, het hoeft allemaal niet
superchique afgewerkt te zijn. Juist dat oorspronkelijke kan bijzonder mooi zijn. Het zorgt voor een
eigen esthetiek die karakter geeft aan het gebouw.

SeARCH zoekt in zijn ontwerpen altijd de
verbinding met de omgeving, drie voorbeelden:
1. De tuin in Hotel Jakarta sluit aan op de
tuinen op het Java Eiland in Amsterdam. De
subtropische tuin in het atrium is aangelegd
met medewerking van de Hortus Botanicus
Amsterdam. 2. Omdat moderne architectuur ter
plekke uit den boze was, groef SeARCH slim een
villa in de berghelling bij Vals, Zwitserland. 3.
Voor de Nederlandse ambassade in Addis Ababa,
Ethiopië is het beton ingekleurd met ijzeroxide.
Dit komt daar veel voor in de grond en legt een
directe relatie met de omgeving.

2

3

TRANSITIE

37 ArchitectuurNL

36-37-38-39_biophilicdesign.indd 37 21-01-19 14:44

Gerelateerd