ArchitectuurNL 01 2019 – pag. 56

ArchitectuurNL 01 2019 – pag. 56

Door: | 29-04-2021

Twintig authentieke woonhuizen van Gerrit Rietveld

zijn door fotograaf Arjan Bronkhorst verzameld in een

monumentaal boekwerk. Wat opvalt, is hoe goed de sobere

levensstijl van de bewoners past bij ingetogen architectuur.

‘Als je je hele leven in een Rietveldhuis woont, word je daar

door gevormd.’

Een blikken broodtrommel op het granieten aanrecht, het verkleurde gordijntje dat eronder hangt.
Een natuurstenen gang met een ronde inkeping voor de deurmat. De originele kurkvloer in een
badkamer. Het zijn deze details die de woonhuizen van Gerrit Rietveld zo bijzonder maken. Want
hoe kunstzinnig ze ook zijn, en hoe ingenieus ook de vaak op maat gemaakte inbouwkasten en
slaapensembles, de architectuur is vooral een toonbeeld van ingetogenheid. Van buiten ogen
de huizen weliswaar verfrissend strak maar toch ook sober. ‘De opdrachtgevers waren veelal
muzikanten, hoogleraren en kunstenaars. Vooruitstrevende mensen die weinig geven om uiterlijk
vertoon’, verklaart fotograaf Arjan Bronkhorst, die deze monumentale woonhuizen vastlegde voor
een vuistdik boek met de veelzeggende titel Gerrit Rietveld: Weelde van de eenvoud.
Meer dan twee jaar werkte Bronkhorst aan dit bijzondere tijdsdocument, dat begint met
Rietvelds eerste en meteen ook meest radicale ontwerp: het Rietveld-Schröderhuis uit 1924. Het
chronologische boek wordt afgesloten met een halfhouten dijkhuis dat Rietveld in 1964 bouwde in
Durgerdam voor zijn kleindochter, die er tot op de dag van vandaag woont. Achterin het tweetalige
boek (Nederlands en Engels) staan van elk huis ook de bouwtekeningen. Naast de heldere, bijna
Rietveld-esque fotografie en retrovormgeving staan er portretten in van de bewoners, waarvan
er sommigen zelfs opdrachtgever waren. ‘Blijkbaar word je erg oud in een Rietveldhuis’, lacht de
fotograaf. Door deze aanpak is goed zichtbaar hoe het is om deze weelderige eenvoud te wonen.
‘Als je je hele leven in een Rietveldhuis woont, word je daar door gevormd.’ Inderdaad wordt er
veel gelezen en gemusiceerd op de foto’s. Nergens is een flatscreen of buitenissige Italiaanse
designlamp in beeld.

Tijdcapsule
Tussen 1924 en zijn dood in 1964 ontwierp Rietveld bijna honderd woonhuizen. Ongeveer de
helft is door Bronkhorst bezocht, waarna hij er uiteindelijk twintig in (bijna) authentieke staat
selecteerde. Hierbij werd hij ondersteund door Rietveld-expert Ida van Zijl, oud-conservator van
het Centraal Museum Utrecht. Bladerend door het boek wordt zichtbaar hoe Rietveld zich in een
halve eeuw ontwikkelde. ‘Aanvankelijk werkt hij in de stijl van het Nieuwe Bouwen, met platte
daken, stalen kozijnen en heldere vlakverdeling. Na de Tweede Wereldoorlog wordt zijn kleur- en
materiaalgebruik diverser. Hij bouwt dan veel bungalows.’ Dat er wel eens een dak lekte of een
wc onhandig achter de badkamer lag, werd door bewoners op de koop toe genomen. ‘Rietveld
was compromisloos in zijn ontwerpen. Tegelijkertijd stond hij open voor de wensen van zijn
opdrachtgevers.’

Weelde der
soberheid

2

56ArchitectuurNL Tekst Jeroen Junte Fotografie Arjan Bronkhorst

1

56-57_rietveld.indd 56 21-01-19 16:04

Gerelateerd