ArchitectuurNL 02 2016 – pag. 50

ArchitectuurNL 02 2016 – pag. 50

Door: | 29-04-2021

Symbiose tussen vorm, prestatie en techniek
Hoe die nieuwe vormtaal er precies uit gaat zien, wordt druk onderzocht
door Studio RAP. In ieder geval: ‘Geen blobs.’ Spikker: ‘Daarvan is
de vorm ontstaan door wat de nieuwe software toeliet, niet wat er
bouwtechnisch mogelijk was.’ Bij robotarchitectuur is de keuzevrijheid
veel groter. ‘Wij zoeken altijd naar een symbiose tussen vorm, material
performance en productietechniek.’ Als voorbeeld van deze ‘digitale
symbiose’ noemt Van Beerendonk het interieur voor een Hogeschool
waar RAP momenteel aan werkt. ‘De spraakrichting in de flexibel in te
richten ruimte bepaalt het akoestische comfort en beïnvloedt daarom de
vorm van het plafond. Ook verlichtingseisen vragen om een bepaalde

constructie die ook weer bepalend is voor de vorm.’ Het resultaat is een
functioneel golvend plafond waarbij de te leveren prestatie invloed heeft
op het uiteindelijke ontwerp. Dit levert allemaal unieke bouwelementen
op die vervolgens weer te maken zijn met behulp van industriële
robotarmen. ‘Deze organische architectuur op maat is een manier van
bouwen die door het modernisme is verdrongen. Het is een terugkeer
naar een nieuwe ambachtelijkheid.’

Architect wordt weer leidend
Een techniek waar Studio RAP druk mee in de weer is, is het 3D-printen
van beton. Feitelijk wordt daarbij gebruik gemaakt van dezelfde robots
maar dan voorzien van een printkop. ‘We hebben alle technieken in
huis om dit jaar met de bouw van het eerste 3D-geprinte huis van
beton te beginnen. Het kan, mits we de juiste partijen bij elkaar vinden.’
Zoals is te verwachten bij een innovatieve start-up, werkt Studio RAP
voortdurend samen met diverse partners. Zo wordt de 3D-printrobot
ontwikkeld met betonfabrikant Bruil. ‘Zij weten veel beter wat er kan met
beton dan wij. Wij weten hoe zij die kennis kunnen toepassen binnen
dit nieuwe gebruik van beton. De robots zelf zijn weer een bruikleen
van IRS Robotics, een bedrijf dat gebruikte robotarmen uit de industrie
omtovert tot betrouwbare en vooral betaalbare hulpkrachten. De
robotarm zelf is ‘slechts een machine’ om mee te printen, te frezen of
gewoon te stapelen. Van Beerendonk: ‘Het is uiteindelijk de combinatie
tussen hardware en software die nieuwe mogelijkheden biedt. Met IRS
hebben we daarom een heel natuurlijke, versterkende samenwerking.
We helpen elkaar.’ Maar uiteindelijk is het vooral de architect die
profiteert. ‘Robotisering in het productieproces leidt uiteindelijk tot meer
ontwerpvrijheid en zeggenschap over het resulterende gebouw. De
architect wordt weer leidend in het bouwproces.’

5 en 6. Vijf meer dan levensgrote standbeelden van ‘gewone’
Rotterdammers voor Museum Rotterdam in het Stadstimmerhuis. Een
robotarm coupeerde met een verhitte draad piepschuim in de gewenste
vorm. Daarna zijn de beelden geschilderd met betonverf. 7. Dit 1:5 prototype
laat een massieve gevelvloer combinatie zien die gezamenlijk met de
TU/e en het betonlab van NCI is ontwikkeld binnen een 3TU Ligthouse
project. De unieke vorm van het betonnen object is het directe resultaat
van een combinatie van digitale ESO-software (evolutionary structural
optimization) en het gebruik van vezelversterkt ultra hoog sterkte beton.
Voor het ontwerp hebben programmatische randvoorwaarden gediend als
variabele voor de ESO-software. Hierna is met behulp van simulatiesoftware
materiaal weggehaald daar waar het constructief niet presteert en geplaatst
waar dat constructief wel optimaal presteert. Het complete ontwerp- en
fabricageproces was geoptimaliseerd voor het zes-assig frezen met een
robotarm. Dit maakte een efficiënt productieproces mogelijk met als
resultaat dit exotische prototype.

50ArchitectuurNL Tekst Jeroen Junte

5 6 7

46-47-48-49-50-51_platform.indd 50 04-04-16 16:17

Gerelateerd