ArchitectuurNL 02 2016 – pag. 53

ArchitectuurNL 02 2016 – pag. 53

Door: | 29-04-2021

uit drie hoofdonderdelen: het Ventecdak, de Klimaatcascade en de
Zonneschoorsteen. Het Ventecdak zorgt voor energieopwekking
en aanvoer van verse en afvoer van vuile lucht door gebruikmaking
van over- en onderdrukken. Die lucht wordt via de Klimaatcascade
toegevoerd en via een Zonneschoorsteen afgevoerd. De schoorsteen
verhit ventilatielucht met opgevangen warmte van invallend zonlicht. Het
op gang brengen van de luchtstroom gebeurt in de Klimaatcascade. Dit
is een bouwkundige schacht waarin van bovenaf waterdruppels worden
gesproeid waarmee de lucht kan worden gekoeld of verwarmd (afb. 2).

Opbouw onderzoek
Bij mijn afstudeerproject heb ik specifiek gekeken naar de kansen
voor EWF bij het herinrichten van leegstaande kantoorgebouwen in
Nederland. Ik heb onder meer ruim 100 projecten van masterstudenten
over EWF geanalyseerd. Na deze studie ben ik gekomen tot een
uitgebreid model voor de toepassing van Earth, Wind & Fire in de praktijk,
met daarin een beschrijving van de mogelijkheden en beperkingen van
het innovatieve concept. De resultaten heb ik vervolgens getest op een
case study waarbij ik het Stadskantoor van Heerlen virtueel gerenoveerd
heb als inzending voor de Internationale Bauausstellung (IBA). De focus
lag hierbij op Intecture: de Integratie van Technologie in Architectuur.
Mijn afstudeeronderzoek kan gezien worden als een praktische EWF-
handleiding en een ideeënboek. Het laat de grote potentie van EWF zien
om een architectonische oplossing te worden die de kloof kan dichten
tussen architecten en ingenieurs.

Architecten en ingenieurs
Het was de overtuiging dat het EWF concept de kloof kan dichten tussen
architecten en klimaatingenieurs die mij inspireerde om af te studeren
op dit onderwerp. Met de drie gebouwgebonden elementen van het
EWF concept kunnen klimaattechnische systemen – door architecten
vaak gezien als een noodzakelijk kwaad en dus verstopt in schachten of
verlaagde plafonds – integrale elementen van een gebouw worden die
mee ontworpen worden door de architect. Het schrijven van mijn scriptie
hielp mij om het systeem en zijn ontwerpmogelijkheden te doorgronden
(afb. 7). Dit was cruciaal bij het bereiken van mijn algemene ontwerpdoel:

een showcase te ontwerpen voor EWF waarbij klimaattechnische
systemen niet langer ondergeschikt zijn aan de architectuur, maar de
architectuur zijn, en qua ontwerpbenadering op gelijke voet staan met de
draagconstructie van het gebouw. Een voorbeeld waarbij de integratie
duidelijk zichtbaar is, is dat ik het verloop van de luchtkanalen aan de
gevel als gevolg van debietveranderingen zichtbaar heb gemaakt (afb. 1).

Van kantoren naar werkomgevingen
Er is nog steeds een behoefte aan hoogwaardige kantoorruimte. Ik
geloof echter dat kantoren een ouderwets concept zijn en dat wij ons bij
de herontwikkeling van kantoorpanden moeten richten op het creëren
van aangename, gezonde, productiviteitsverhogende werkomgevingen.
Hierbij staan thema’s als flexibiliteit, circulariteit, energiezuinigheid en
schoonheid centraal. Mijn afstudeerproject is zo’n werkomgeving van de
toekomst. Het is belangrijk om te beseffen dat je met EWF alleen dit niet
kunt realiseren. EWF zorgt voor een goede binnenluchtkwaliteit en basis
koeling en verwarming. Net als bij mechanische ventilatie is er gewoon
nog additionele verwarming en koeling nodig. In mijn ontwerp heb ik dit
gedaan met behulp van klimaatplafonds. Andere zaken die essentieel zijn
voor zo’n werkomgeving van de toekomst zijn: persoonlijke controle over
temperatuur, daglicht(toetreding), licht en frisse lucht (te open ramen);
zicht op groen, geluid, werkplek dichtheid, configuratie van de werkplek,
ontspanningsruimte(n), social space, functies in de omgeving en de
locatie van de werkplek. Afbeelding 4 laat zien hoe dit geïntegreerd is op
een werkplek. Door deze zaken in oogschouw te nemen is mijn ontwerp
een showcase voor de renovatie van bestaande gebouwen met het Earth,
Wind and Fire concept. Daarnaast voorziet het architecten en ingenieurs
van een nieuwe renovatiestrategie die kan helpen bij het aanpakken van

2 3

1. Klimaattechnische systemen zijn niet langer ondergeschikt zijn aan
de architectuur. Dit is duidelijk zichtbaar gemaakt in het verloop van de
luchtkanalen aan de gevel. 2. Het Earth, Wind & Fire systeem bestaat
uit drie hoofdonderdelen: het Ventecdak, de Klimaatcascade en de
Zonneschoorsteen. 3. Geveldoorsnede met klimaatinstallatie voor
natuurlijke ventilatie.

53 ArchitectuurNL

MASTER AMONG MASTERS

52-53-54-55_master.indd 53 04-04-16 16:23

Gerelateerd