ArchitectuurNL 02 2017 – pag. 19

ArchitectuurNL 02 2017 – pag. 19

Door: | 29-04-2021

Superlofts
Superloft is een casco open woonruimte, een model voor collectieve woningbouw èn een

communityplatform. Architect Marc Koehler bedacht het concept en woont zelf in het

eerste voltooide Superloftgebouw in Amsterdam. Er zijn al 8 projecten in uitvoering, en 4

in onderzoek. Begonnen als een ‘overlevingsmechanisme’ in crisistijd, laat de eerste oogst

Superlofts zien dat het project de status van experiment is ontgroeid.

Wat is een Superloft? Architect Marc Koehler,
bedenker van het woonconcept waarmee hij
genomineerd is voor de Next Step Award 2017
waarmee de BNA ‘excellent jong Europees
talent en de rol van de architectuur voor de
toekomst van de stad’ wil stimuleren, heeft
daarop geen eenduidig antwoord. ‘Superloft
is allereerst een casco woning, vijf meter
hoog (vandaar het voorvoegsel super) die de
vrijheid biedt om je eigen huis in te bouwen.
Ten tweede is het een model waarbij kopers
samen in een bouwgroep – los van de grote
ontwikkelaars – een appartementengebouw
kunnen vormgeven. En tot slot is het een
communityplatform, voor de uitwisseling van
kennis op het gebied van wonen en design.’

Eigen Superloft
De beste manier om het concept te begrijpen,
is door het te ervaren. Laat Koehler zelf zo’n
huis bezitten, op de vierde verdieping van
het eerste voltooide Superloftsgebouw in de
Amsterdamse Houthavens. Een knalrood pand
dat met zijn rationele gevelindeling en enorme
ramen de industriële sfeer oproept van de
oorspronkelijke lofts in de New Yorkse wijk
SoHo, waar in de jaren zeventig kunstenaars
in oude fabrieksgebouwen trokken. De
entreehal met de lift naar boven van dit pand
is wel typisch van nu: vrij krap en strak wit
gestuukt. Maar het appartement zelf heeft dat

ruige waarmee je lofts associeert: een enorme
open ruimte met ruwe betonnen muren, de
stortnaden nog zichtbaar.
Je komt binnen in de dubbelhoge woonkamer,
gelegen aan het woningbrede balkon, met
fraai uitzicht over de stad en het IJ. Een
rechte trap leidt naar boven, waar zich de
keuken bevindt met de eethoek, op de vloer
die in de vide is gehangen. Via een afstapje
kom je aan de andere kant in de studeer/
logeerkamer, de naastgelegen stalen spiltrap
leidt naar de slaapkamer beneden. Aansluitend
bij het ongepolijste beton, werkte Koehler
de ruimtes af met ‘pure’ materialen: marmer,
hout, staal. Daar tegenover staat een gezonde
portie blingbling: gouden kranen, messing
deurknoppen, spiegels en – spektakelstuk –
het ligbad dat als een reusachtige lade uit de
(spiegel)kledingkast schuift. Designmeubels,
(veel) planten en fraai uitgelichte kunstwerken
aan de muren maken het loftgevoel compleet.

Droomhuis
Nederlanders dromen van een kasteel,
wensen een vrijstaand huis, maar kopen een
rijtjeshuis, zo blijkt uit recent onderzoek van
huizenwebsite funda. Funda vroeg architecten
Dingeman Deys en Jeroen Atteveld om
op basis van deze gegevens een huis te
ontwerpen, dat fantasie en realiteit met elkaar
verenigt: het Fundahuis. ‘Een rijtjeshuis met het
ruimtelijke gevoel van een kasteel’, zegt het
persbericht. De plaatjes tonen een soort loft.
Superlofts biedt een soortgelijke middenweg:
bouw je eigen paleisje binnen een gegeven,
generieke structuur.
Het grote verschil met het fictieve Fundahuis,
is dat je een stuk van een woongebouw koopt,
waarbij de kosten voor grond en voorzieningen

zoals (groene) energie en parkeren worden
gedeeld. Daardoor is een Superloft een stuk
goedkoper dan een rijtjeshuis – zeker in een
stad als Amsterdam. In het pand dat Koehler
bewoont, kon je al een casco loft van 85m2
kopen vanaf 200.000 euro (exclusief afbouw,
parkeerplaats en erfpacht, inclusief installaties)
en met de optie voor een inbouwverdieping
waarmee het vloeroppervlak uitgebreid kan
worden tot zo’n 130m2. Het casco-model biedt
bovendien de mogelijkheid om het huis, al dan
niet in etappes, zelf af te bouwen, waarmee je
gemakkelijk tienduizenden euro’s bespaart.

Personal brand
Het eerste Superlofts-project is met
dank aan de economische crisis tot
stand gekomen. Toen in 2008 de bubbel
barstte, en de grote ontwikkelaars de
financiering voor hun projecten – standaard
appartementencomplexen – niet meer rond
kregen, besloot de gemeente om de grond
te verkopen aan de enige partijen die nog
wel over geld beschikten: (collectieven
van) particuliere opdrachtgevers en ‘kleine’
ontwikkelaars. Eindelijk, zo verzuchtte Koehler
destijds, was de consument aan zet. En het
was natuurlijk een prachtige kans voor hem
als jonge architect; hij wist samen met een
groep kopers drie kavels te bemachtigen en
kon ineens een kleine honderd woningen gaan
bouwen. Met zijn lezingen over zijn ‘nieuwe’
rol als ondernemende architect trok hij de
aandacht van telecombedrijf Vodafone, dat hem
vroeg te figureren in hun reclamecampagne
over innovatieve start-ups. Zo is het concept
ook onderdeel van Koehler’s personal brand
geworden. Maar de vraag is: wat levert het op
voor de bewoners en de stad?

1 en 2. Een superloft woning in blok 4 in
Houthavens. 3. Voorgevel blok 4, uitgevoerd in
antracietkleurig beton. 4. Achtergevel blok 4. 5.
Houthavens, achtergevels van de drie blokken.
In het hoge rode blok bevindt zich Koehler’s
appartement op de vierde verdieping.

19 ArchitectuurNL

WOONCONCEPT

18-19-20-21-22_superlofts.indd 19 27-03-17 12:05

Gerelateerd