ArchitectuurNL 02 2017 – pag. 56

ArchitectuurNL 02 2017 – pag. 56

Door: | 29-04-2021

Ambachtsman
en uitvinder

Ze draaien geruime tijd mee in de creatieve wereld, de

veelbelovende dertigers. Ze zijn gedreven, talentvol en

ambitieus. Ze kiezen een eigen weg, experimenteren en

zoeken nieuwe samenwerking. Deel 23 van een serie:

Klaas Kuiken (1984). Een bedreven ambachtsman en

nieuwsgierige uitvinder die twee werelden bijeen weet te

brengen: design en industrie.

Wanneer bij productontwerper Klaas Kuiken
een fascinatie voor iets ontstaat, bijvoorbeeld
door een vraag die hij zichzelf stelt, gaat hij
het uitzoeken, de grenzen van het mogelijke
oprekken èn uitvoeren. Soms kan een
producent dan zeggen dat het echt onmogelijk
is wat hij wil. Dan doet hij het gewoon zelf.
Nou ja, gewoon. Zijn Bottle collectie
bijvoorbeeld, ontstond uit nieuwsgierigheid
naar hoe massa-geproduceerde grote Franse
wijnflessen kunnen transformeren in originele
en charmante designobjecten. Kuiken
ontdekte dat massa-geproduceerde flessen
ook onregelmatigheden en foutjes bezitten en
juist dat aspect gebruikt hij om unieke vazen
te maken die doen denken aan aan elkaar
geplakte zeepbellen.
Hiervoor moest de ontwerper twee ovens
aanschaffen en maakte hij zich niet alleen het
glasblazen eigen, maar bedacht hij als een
uitvinder en ambachtsman meteen ook een
nieuwe techniek. Met een compressor wordt
in de verhitte en op verschillende plaatsen met
ijzerdraad ingesnoerde fles, lucht geblazen.
Hierdoor zet de fles uit waar het maar kan. Zo
zijn de uit hun oude vorm stulpende vazen
ontstaan, weliswaar na vele experimenten,
explosies en uit elkaar spattend glas.

Het lukt Kuiken inmiddels om in elke oven
één prachtige dikbuikige Bottle per dag te
vervaardigen. Als modellen op een catwalk
staan de grasgroene ontwerpen boven zijn
ovens in een grote werkplaats op het Arnhemse
industrieterrein Kleefse Waard. Ook een retailer
heeft een groot aantal flessen op voorraad
staan, die hij verkoopt in heel Europa.

How it’s made
Niet veel ontwerpers kunnen technische
kennis, verstand van productieprocessen en
materialen en originaliteit combineren zoals
uitvinder Klaas Kuiken dat doet. Hij studeerde
dan ook automatiserings-energietechniek,
werktuigbouwkunde en industrieel design in
Leeuwarden en daarna Product Design aan de
kunstacademie ArtEZ in Arnhem, waar hij ook
oog voor detail en verhoudingen ontwikkelde.
Hij studeerde er in 2010 af met zijn Bottles-
collection.
Voor Kuiken is ‘How it’s made’ op Discovery
Channel een grote bron van inspiratie en
beantwoordt het tv-programma zijn vraag wat
de invloed van massaproductie is in relatie tot
de identiteit van producten.
Hij houdt van de herkenbaarheid van
producten, van archetypes. Vaak zijn z’n

ontwerpen ingewikkeld om te maken maar ze
mogen er van hem simpel uitzien, dat vindt
hij juist leuk. Maar ook legt hij een innerlijke
schoonheid van een materiaal bloot dat wij
anders zelden zien.
Zo maakt Kuiken in een gietijzerfabriek voor
automotive producten charmante houtkachels
en klokken die op binnenstebuiten gekeerde
apparaten lijken. Hiervoor past hij dezelfde
verloren piepschuimtechniek toe als dit
bedrijf gebruikt om motoronderdelen te
maken. Het vloeibare gietijzer verbrandt zijn
speciaal gemaakte mallen van het piepschuim
(Styrofoam) waardoor de vorm van de kachel
overblijft.

Bottle -Up
Hij deed nog een project met glas. Bottle-
Up. Een Nederlands echtpaar met een resort
in Zanzibar ergerde zich zo aan de flessen
die zo’n anderhalf miljoen toeristen per jaar
in de natuur en langs de kant van de weg
achterlaten, dat ze bij de Dutch Design Week
gingen informeren naar ontwerpers die aan een
oplossing konden bijdragen. Dit privé-initiatief,
Stichting Bottle-Up, leidde tot de samenstelling
van een team van ontwerpers: Superlocal, Os &
OOS, StoneCycling en Klaas Kuiken. Ze gingen

56ArchitectuurNL

Design

56-57-58_designklaaskuiken.indd 56 27-03-17 16:14

Gerelateerd