ArchitectuurNL 02 2017 – pag. 62

ArchitectuurNL 02 2017 – pag. 62

Door: | 29-04-2021

3. Voor visuele stimulatie is de lamp Holon
ontwikkeld, die bestaat uit tientallen reepjes
semitransparant glanzende kunststof die boven
en onder vastzitten aan een ijzeren staaf die
in wisselende snelheden ronddraait. Ontwerp
Martens & Visser • Foto Petra Starink. 4. Buoy
heeft een halfronde onderkant. ‘Als je erop zit,
moet je voortdurend zoeken naar je balans. Dit
is niet alleen goed voor je rugspieren maar het
werkt ook ontspannend.’ Ontwerp Design Team
Enrichers • Foto Govert Flint. 5. Ruimte Spicey
heeft subtiele activering met een dynamische
lichtsterkte, Buoy stoelen en een UV tafel,
ontwerp Luuk van den Broek voor Enrichers.
Mirabilia behang, ontwerp Alissa+Nienke
• Foto Mark Kuipers. 6. Ruimte Plain heeft een
ontspannende sfeer met natuurlijk licht van
de Blue Sky Lamp van Chris Kabel; Moonraker
krukjes van Design Team Enrichers; Transpose
Coulisse van Aliki van der Kruijs & Roos Gomperts
voor Enrichers kunnen de ruimte afschermen
• Foto Bart Brussee.

collectie gedefinieerd.’ De meest voor de hand
liggende is motorische stimulatie. ‘Bepaalde
hersengebieden worden geactiveerd door
lichaamsbeweging.’ Dat inspireerde tot het
ontwerp van de Buoy Chair, een kruk met een
halfronde onderkant waardoor je tijdens het
zitten draait en wiegt. ‘Als je erop zit, moet
je voortdurend zoeken naar je balans. Dit is
niet alleen goed voor je rugspieren maar het
werkt ook ontspannend.’ Ook activatie van
hersengebieden door visuele stimulatie klinkt
logisch. ‘Iedereen houdt van een kamer met
uitzicht. Deze dynamische oriëntatiepunten
worden gesimuleerd met de bewegende Holon
lamp.’

Nanopoeder
Meer speculatief is de werking van meubels
die uitgaan van somatosensorische stimulatie,
waarbij de verrijkte omgeving een tactiele
ervaring biedt, of van zintuigelijke ervaringen
als geur. Bijvoorbeeld in de vorm van een
tafelblad waaraan je vingers kunnen friemelen
of bijzondere planten. Cognitieve stimulatie
is gebaseerd op leerprocessen en sociale
interactie. ‘Daarvoor hebben we de Bambata
ontworpen, een tweezitsbank waarvan de
zitting feitelijk een platte ballon met water
is, zodat je meegolft op de bewegingen van
de persoon naast je. Dit geeft niet alleen
een nieuwe zitervaring maar lokt ook sociale
interactie uit.’ De meest complexe stimulatie is
met ‘circadiaanse ritmes’, waarbij met licht en
temperatuur het bioritme wordt beïnvloedt. ‘De
Blue Sky Lamp heeft een lens opgebouwd uit
industrieel nanopoeder vermengd in kunsthars,
dat in de verfindustrie wordt gebruikt voor een
gelijkmatige verdeling van kleur. Hierdoor wordt
ledlicht op dezelfde manier verstrooid als het
zonlicht in de atmosfeer.’
Flint raakte gefascineerd door interactieve en
bewegende meubels tijdens zijn masterstudie
aan de Design Academy Eindhoven; hij had
toen al een studie Bouwkunde aan de TU Delft
afgerond. In Eindhoven studeerde hij in 2012
af met de Bionic Chair. Deze mechanische
stoel met arm en beenleuningen fungeert als
een computermuis. Met het lichaam worden
verschillende onderdelen van de stoel
bewogen die daarmee besturingscommando’s
afgegeven. ‘Ik werk nog steeds aan nieuwe
toepassingen van de Bionic Chair, bijvoorbeeld
in de game-industrie.’ Onder de noemer
Institute of Applied Motions startte Flint een
doorlopend onderzoek naar meubels waarin
fysieke beweging centraal staat. Hierbij stuitte

hij op het principe van de verrijkte omgeving.
Met vier andere ontwerpers heeft hij Enrichers
opgericht om dit principe te vertalen naar
concrete producten. Daarvoor maakten ze
een gezamenlijke studiereis naar Cambridge
University en scouten ze ook naar bestaande
ontwerpen die in het concept van de verrijkte
omgeving vallen, zoals de Blue Sky Lamp van
Chris Kabel uit 2014.

Drie proefopstellingen
In The Base, een kantoorcomplex op
luchthaven Schiphol, staan nu drie
proefopstellingen van een verrijkte
werkomgeving. ‘Bedrijven in de The Base
kunnen deze ruimte reserveren voor
meetings of vergaderingen’, aldus Flint. Als
tegenprestatie moeten ze een uitgebreid
enquêteformulier invullen over zichzelf, de aard
van de bijeenkomst en de ruimtelijke ervaring.
Deze gegevens worden door Jenny Morton
uit Cambridge gebruikt voor wetenschappelijk
onderzoek, waarvan uiteindelijk ook Enrichers
gebruik kan maken om hun collectie te
verfijnen. Ook heeft de Britse professor op
locatie geadviseerd over de inrichting. Op basis
daarvan heeft Enrichers drie ruimtes gecreëerd
met verschillende intensiteit maar waarin alle
vijf manieren van verrijking (motorisch, visueel,
somatosensorisch, cognitief en circadiaans) aan
bod komen. De meeste prikkeling geeft Extra
Chunky, een afgeschermde plek met Holon
lampen, Elephunk statafel en de Floatiles.
De Spicey heeft subtiele activering met een
dynamische lichtsterkte en een tafelblad met
een metalige en reflecterende coating die toch
zacht aanvoelt. Plain heeft een ontspannende
sfeer met natuurlijk licht van de Blue Sky Lamp,
zachte krukjes met een draaiende zitting en
wanddoeken in zwart, wit en grijstinten om
de ruimte af te schermen. ‘Zo kunnen we heel
specifiek meten hoe mensen op uiteenlopende
prikkelingen reageren.’

Treinen, pleinen en parken
De proefopstelling in The Base moet Enrichers
voldoende inzicht opleveren om uiteindelijk
interieurs op maat te kunnen maken voor een
bedrijf. ‘Werken er veel millennials of juist
ervaren werknemers. Wordt er gewerkt onder
hoge deadlines of juist met flexibele werktijden.
Dat vraagt om verschillende manieren van
verrijking. Door en proefopstelling in het bedrijf
te plaatsen kun je daarachter komen.’ Daarom
start Enrichers binnenkort met een pilot met de
NS voor de inrichting van treinen en eventueel

stations. Met AMS, het onderzoekslab
van de gemeente Amsterdam, worden de
mogelijkheden van een verrijkte openbare
omgeving zoals pleinen en parken verkend.
Flint: ‘Ons doel is niet per se om mensen beter
te laten presteren, maar juist om mensen
gelukkiger te maken in hun werkomgeving,
met een betere prestatie als gevolg.’ Dus ook
kantoorinrichters die alleen een stimulerend
of interactief meubel zoeken, kunnen
terecht bij Enrichers. ‘De basis is weliswaar
wetenschappelijk maar uiteindelijk zijn het
functionele meubels.’

De drie proefopstellingen in The Base op
Schiphol zijn tot de zomer te bezichtigen of
gebruiken door geïnteresseerde architecten,
interieurontwerpers en projectontwikkelaars.
Voor een afspraak, zie www.enrichers.nl

62ArchitectuurNL Tekst Jeroen Junte Fotografie Mark Kuipers, Petra Starink en Alice Wong

60-61-62-63_enrichers.indd 62 27-03-17 16:16

Gerelateerd