ArchitectuurNL 02 2017 – pag. 8

ArchitectuurNL 02 2017 – pag. 8

Door: | 29-04-2021

5

haar vader, ter nagedachtenis aan haar jong gestorven broer Luigi] en Valdemaro Beccaglia,
de president van het Pecci Center zijn beiden overleden en hebben de opening niet mogen
meemaken. Die wisselingen zijn natuurlijk ook niet bevorderlijk voor de voortgang.’
Ondanks die tegenslagen heeft werken als architect in Italië ook goede kanten. ‘Je wordt daar
gezien als echte architect, die een project helemaal van a tot z leidt, dat is in Nederland meestal
anders. In Italië ben je als architect een echte autoriteit.’

Geen museum
Ondanks dat het een grote collectie moderne kunst bezit, wil het Pecci uitdrukkelijk een centrum
zijn, geen museum. Het is niet elitair, maar juist laagdrempelig voor een breed publiek. Naast
de tentoonstellingsruimtes is er een archief, een bibliotheek, een openluchttheater met 1000
zitplaatsen, een bioscoop/ auditorium met 140 zitplaatsen, een theater met 400 zitplaatsen, een
bibliotheek, een café, een restaurant en ruimten voor educatie, workshops en vergaderingen. Het
centrum is elke dag geopend tot 11 uur ’s avonds en wordt druk bezocht, in de eerste 4 maanden al
50.000 bezoekers.

Sensing the Waves
‘Elk project geef ik een naam, deze Sensing the Waves. Het gebouw is een sensor die de huidige
en toekomstige stromingen aanvoelt, absorbeert en uitstraalt. Mijn eerste ontwerp had, net zoals
een insect twee voelsprieten. Een Italiaanse medewerker van mijn bureau zei me destijds al:
dat gaat echt niet lukken, met twee voelsprieten, dat is in Italië een ongepast gebaar. Ik nam 5
maquettes mee bij eerste presentatie: 4 met twee voelsprieten. En inderdaad, er werd gekozen
voor het model met 1 voelspriet. Het ontwerp is bijna exact zo uitgevoerd, als ik toen ontworpen
heb, bij de opening liet de museumdirecteur nog die maquette zien.’ Die antenne is ook een baken
naar de omgeving, al van ver – ook vanuit Florence – zichtbaar.

Nieuw omarmt oud
Het bestaande gebouw van architect Italo Gamberini is een structuur van rechthoekige zalen
met schuine glasdaken op het noorden gericht. De nieuwbouw van Nio staat in contrast daarmee
in vorm en materiaal. Nio: ‘De nieuwbouw omhelst de oudbouw uit 1988, het respecteert het
bestaande gebouw en raakt het enkel op die plekken die nodig zijn voor een logische routing door
het complex. De bestaande routing was lineair, dus de bezoeker moet heen en terug dezelfde weg
lopen. Dit probleem heb ik opgelost door op de eerste verdieping – met alle oude expositiezalen –
een circuit te creëren, zodat bezoekers verschillende routes kunnen maken.’
Het andere mankement van het bestaande centrum was dat niemand de ingang kon vinden, dit
heeft Nio opgelost door alle publieke functies op de begane grond te situeren en de hoofdentree
pontificaal op het kruispunt te oriënteren. Vanaf de ingang kan men dwars door de oudbouw het
buitentheater zien.

Gouden schil
De buitenschil is gemaakt van aluminium platen, die gecoat zijn in Roermond. ‘In 4 uur zijn bij
Euramax alle gevelplaten van het Pecci gecoat, daar ben ik bij geweest om de kleur te controleren.
Ik heb gekozen voor goud, dat past mooi bij het zonnige Toscaanse licht.’
Behalve de ronde plattegrond is de gevel ook bollend. ‘Ik wilde de beeldentuin minimaal bezetten
met de nieuwbouw. Daarom is het grootste deel van het programma in de kelder en op de eerste
verdieping geplaatst.’ In de kelder is het depot, op de begane grond publieke ruimtes en op
de eerste verdieping tentoonstellingsruimte. Met de nieuwbouw is de tentoonstellingsruimte
verdubbeld. Doordat het dwarsprofiel van de tentoonstellingsverdieping overal verschillend is,
biedt de nieuwe uitbreiding ruimtes met een diversiteit aan sferen, en dus ook met verschillende
expositiemogelijkheden.
Het interieur is eerst helemaal wit geschilderd. Pas daarna heeft Nio kleur ingebracht en enkele
onderdelen zwart laten maken. Het interieur van de museumwinkel is ook ontworpen door Nio.
Bijzonder vormgegeven composiet panelen van 80 mm dik, afgezoomd met goudkleurig band,
vormen afgewisseld met perspex kokers de constructie van het winkelmeubilair.

Projectgegevens:
Locatie: Viale della Repubblica 277 Prato
(It). Opdrachtgevers: Familie Pecci en
gemeente Prato. Architect: NIO architecten.
Projectarchitect: Maurice Nio. Adviseur akoestiek:
Pietro Danesi. Landschapsarchitect: Luca
Piantini, Michele Faranda. Bouwmanagement:
Ingenieursbureau Zonneveld, Iacopo Ceramelli,
Alberto Antonelli, Daniele Storai. Oppervlakte
totaal: 12.000 m2. Oppervlakte uitbreiding:
8.000 m2. Start bouw: Oktober 2010. Oplevering:
Oktober 2016. Bouwsom inclusief installaties:
€ 14.400.000. Gevelsysteem: Schüco. Coating
gevelplaten: Euramax Roermond. Interieur
winkel: Xylos Rotterdam.

5. Het eerste ontwerp had twee voelsprieten.
Afbeelding uit het boek Supra Sensitivity in
Architecture dat Nio in 2016 publiceerde. 6.
Entreegebied met receptie en trap naar de
nieuwe tentoonstellingsruimte. 7. De oudbouw
van Italo Gamberini uit de jaren ’80 heeft
industrieel karakter. De nieuwbouw van Nio
contrasteert hiermee in vormentaal, materialen en
kleuren. 8. In de museumwinkel is het meubilair
ontworpen door Nio in vloeiende vormen.
Perspex kokers dragen de met goudkleurig band
afgebiesde witte composiet panelen.

8ArchitectuurNL Tekst Jacqueline Knudsen. Fotografie Fernando Guerra en Carlo Gianni Lineashow

06-07-08-09_overdegrensnio.indd 8 27-03-17 14:19

Gerelateerd