ArchitectuurNL 02 2018 – pag. 10

ArchitectuurNL 02 2018 – pag. 10

Door: | 29-04-2021

dichtgezet met rond glas. Bijzonder detail is het
metselwerk aan de onderzijde van de erkers.
Dat is het mooie van het werken met een
opdrachtgever die ook de uitvoering doet, waar
veel opdrachtgevers problemen zien, denkt
Krost heel praktisch mee met het vinden van
nieuwe technische oplossingen. De bakstenen
onder de erkers hebben inkepingen en zijn
geschoven op stalen T profielen, die zitten zo
vast als een huis.’
Dankzij de hoofdopzet met een zaagtand in
de gevel – deze vorm had De Vroom al bij
DKV bedacht voor twee woontorens in Navaya
Skhodyna – vangen de appartementen meer
zonlicht. De bouw verliep overigens niet gelijk
vlekkeloos. De bouwer had een proefstuk –
van wel vier verdiepingen – gemaakt voor
het metselwerk, waarbij de stenen niet goed
uitkwamen op de hoeken en bij vensters.
En dat terwijl de architecten alle stenen op
koppenmaat hadden uitgetekend. De oorzaak
lag in het feit dat Krost de prefab betonnen
binnenspouwbladen al had geproduceerd,
voordat de definitieve steenkeuze had
plaatsgevonden. De drie heren werden toen
ingevlogen vanuit Rotterdam om met de
metselaars te overleggen. ‘Gelukkig begrepen
ze hoe het beter uitgevoerd kon worden. Krost
was wel bekend met de Amsterdamse School,
omdat enige tijd daarvoor op ons advies een
delegatie van Krost langs de gebouwen van de
Amsterdamse School gegaan. Daar hebben ze
de vormentaal en het mooie metselwerk met
eigen ogen kunnen aanschouwen. We gingen
in Moskou met de hoofdmetselaars in overleg,
dat ging uitstekend. Daarna is prima werk
geleverd.’ Om te voorkomen dat aircobakken
de gevel ontsieren is de airconditioning
centraal geregeld in het complex.

Tolken
Bij overleg met de opdrachtgever en
uitvoerders zijn altijd tolken aanwezig. Bultstra:
‘De meeste jongere medewerkers spreken
Engels, maar het is niet de voertaal. Iedereen
aan tafel moet goed kunnen begrijpen wat er
besproken wordt. Zelf hebben wij een Russisch
sprekende architect in dienst, die oorspronkelijk
uit Oekraine komt, dat is zeer bevorderlijk voor
de communicatie, want zij kan ons ook de
subtiliteiten uitleggen, die de tolk niet vertaalt.
Andersom merken we dat onze toelichting
soms wel heel summier wordt vertaald. Maar
dat laten we niet aanvullen door onze architect,
we moeten niet de eigenwijze Nederlanders
uithangen, daar zijn ze niet van gediend.’ De
Vroom vult aan: ‘Ik wil altijd graag met Alexei
Dobashin, de grote baas, aan tafel, want hij is
degene die uiteindelijk de besluiten neemt..
De omgang met onze Russische partners is
een spel tussen meegaandheid waar het kan
en standvastigheid waar het moet.’ Ook heeft
De Vroom zijn ontwerpaanpak aangepast aan
de Russische praktijk. ‘Was het vroeger zo dat
ik drie modellen naast elkaar presenteerde,
om de opdrachtgever meer mogelijkheden te
geven, nu beperken we ons tot één model.
Anders wordt dit geïnterpreteerd als een blijk
van twijfelachtigheid of onzekerheid.’
Begrijpt De Vroom na al die jaren contacten
met Rusland zelf de taal niet een beetje? ‘Nee,
de workshops en cursussen heb ik altijd in het
Engels gegeven, en gesprekken met Russische
opdrachtgevers en collega’s gingen ook altijd
in het Engels via tolken. Mijn kennis van het
Russisch beperkt zich helaas tot enkele woorden.’
Waren de werkbezoeken naar Rusland in het
verleden zo beperkt mogelijk, tegenwoordig
worden de architecten van TPDVSP vaker
uitgenodigd voor overleg op locatie met
opdrachtgevers en uitvoerders. Beide partijen
zien hiervan de voordelen. Andersom ontvangt
TPDVSP ook regelmatig de Russische partners
in Rotterdam.

Moscow Renovation Program
Het Moscow Renovation Program wil
de renovatie van buurten met vijflaagse
strokenbouw, de zogenaamde Chroesjtsjov-
bouw (gebouwd in de periode dat Nikita
Chroesjtsjov Sovjetleider was 1953-1964)
grootschalig aanpakken. De sloop en vervanging
van die appartementengebouwen gebeurt tot nu
toe zeer gefragmenteerd. Daardoor is de ruimte
rond de nieuwe woontorens rommelig, of er
staan hekken omheen.

Vorig jaar schreef de Architectural Council van
Moskou, een soort Welstand onder leiding van
stadsarchitect Sergej Kuznetsov, een prijsvraag
uit voor de aanpak van vijf grote gebieden in de
stad met Chroesjtsjov-blokken. In januari 2018
zijn voor de tweede ronde van de prijsvraag
voor elk van de vijf gebieden vier teams
uitgenodigd. TPDVSP werd uitgenodigd om in
een team met ontwikkelaar/aannemer Krost en
architectenbureaus A-projekt en Carlo Ratti een
plan te maken voor de stedelijke vernieuwing
van vier buurten in het Khoroshevo-Mnevniki
District in Moskou West. Het plan omvat
behalve nieuwe woningbouw ook culturele
voorzieningen en er is veel ruimte voor groen.
Vooral voor het ontwerp van de openbare
ruimte en langzaamverkeerroutes is TPDVSP
bij het project betrokken. De uitslag wordt in de
zomer verwacht.
In vervolg op dit project heeft TPDVSP op
een open oproep van het Stimuleringsfonds
Creatieve Industrie in maart 2018 een
projectplan ingediend voor de stedelijke
vernieuwing van district 82 in Moskou, waarbij
collaboratieve placemaking een belangrijk
instrument is. Ze willen, samen met hun
projectpartner Krost, de sociale cohesie in de
buurt op de agenda zetten in Moskou.

Bewonersparticipatie
Deuten: ‘We willen graag de bewoners betrekken
bij de herontwikkeling van woonwijken. Het is
nu zo dat veel Moskovieten hun eigen paleisjes
hebben gecreëerd, beschermd door voordeuren
die ogen als dikke kluisdeuren. Daarbuiten
is de jungle, de portieken en buitenruimten
zijn zwaar verwaarloosd en absoluut geen
verblijfsruimte. Toch kom je bij de oudere wijken
wel gemeenschappelijke ruimten rondom de
woongebouwen tegen, die wel functioneren,
de mensen hebben blijkbaar toch behoefte aan
gemeenschappelijke activiteiten.’ Bij de sloop
en vervanging van de Chroesjtsjov-blokken is er
geen inspraak. De bewoners verzetten zich tegen
verhuizing, worden slecht geïnformeerd en vrezen
dat de groene ruimten zullen verdwijnen. ‘De
stedenbouw is van oudsher top-down geregeld
en inclusieve bottom-up stedenbouw staat nog in
de kinderschoenen. Wij willen met onze ervaring
in inclusieve stedenbouw in Nederland helpen
om de renovatie van woonwijken in Moskou te
verbeteren. Er zitten ook veel voordelen aan de
top-down ontwikkeling, zoals daadkracht, tempo
en ambitie. We proberen een goede middenweg
te vinden tussen top-down en bottom-up. We
leren van elkaar.’

7

10ArchitectuurNL

08-09-10-11_bouweninmoskou.indd 10 29-03-18 09:12

Gerelateerd