ArchitectuurNL 03 2016 – pag. 43

ArchitectuurNL 03 2016 – pag. 43

Door: | 29-04-2021

Elektrochroom glas
Dynamic Glass kent een lange ontwikkeling.
Begin jaren 80 vroeg een Amerikaanse
producent van achteruitkijkspiegels voor auto’s
aan chemicus dr. Harlan Byker om te kijken of
er een betere manier was om deze te dimmen.
Byker onderzocht elektrochrome processen, dit
zijn processen die materialen van tint kunnen
laten veranderen onder een lage elektrische
spanning. Veel informatie was er nog niet,
maar na enkele jaren onderzoek was de
juiste samenstelling gevonden. Nu rijden er
wereldwijd honderden miljoenen auto’s rond
met deze zelfdimmende achteruitkijkspiegels.
De weg van het kleine formaat van de
achteruitkijkspiegel naar glas in een raam
bleek nog lang, maar begin deze eeuw kwam
de eerste producent met elektrochroom
vlakglas voor ramen op de markt, enkele jaren
later gevolgd door een tweede producent.
De laatste jaren is meer dan een miljard US
dollar geïnvesteerd en grote splinternieuwe
glasfabrieken produceren nu uitsluitend dit
‘electrochromic glass’.

Aansturing via app
Dynamic Glass heeft een hoog ‘cool’-gehalte:
via een app op je smartphone kun aangeven
welke tint glas je op dat moment wil hebben.
Het geeft je een gevoel van controle. De
controle kan echter ook een nadeel zijn. Wil
je als architect dat de gebruiker de controle
heeft over de kleur van het glas? Het kan
overdag een gebouw opleveren met een
schaakbordmotief. Daarbij steekt er bij
elektrochrome ramen letterlijk bedrading uit

de zijkant. Bij installatie moeten er gaten in
het kozijn worden geboord voor aansluiting
op de controlesystemen, met alle kosten van
dien.

Thermochroom glas
Juist de persoon die het eerste elektrochrome
product hielp te commercialiseren, dr. Harlan
Byker, was van mening dat dit principe niet
het beste voor ramen was. Volgens hem is
glas met bedrading prima in een auto, maar
minder geschikt voor een gebouw. Met zijn
rijke ervaring in elektrochrome processen wierp
hij zich nu op zogenaamde ’thermochromic
principles’. Ook deze zorgen voor de
verandering van tint, maar door warmte in
plaats van elektrische spanning. Er is geen
elegantere oplossing dan zonnewarmte te
gebruiken om zonnewarmte tegen te houden,
zo redeneerde Byker.
In 2009 resulteerde dit in de eerste toepassing
van thermochroom glas. Dit glas, dat Pleotint
in de VS produceert onder de merknaam
Suntuitive Dynamic Glass, gebruikt voor een
van de twee glasoppervlakten in een dubbel
raam gelaagd glas. Dit gelaagde glas bestaat
uit twee lagen glas met daartussen een dun
laagje Polyvinylbutyral (PVB). Suntuitive voegt
aan dit PVB, dat al jaren de standaard is voor
gelaagd glas, anorganische metaalionen toe die
bij verschillende temperaturen verschillende
configuraties vormen. Als mens zien wij dit
als een verandering van tint. Een van de
gelamineerde glaslagen bestaat uit zogenaamd
laag-E glas dat een groot deel van de zonne-
energie terugkaatst in de PVB laag, met als

gevolg een grotere opwarming en dus een
donkerder tint. Deze configuratie kan tot bijna
90% van de energie van de zon naar buiten toe
reflecteren.
Voordeel van dit systeem is dat het glas altijd
reageert op de weersomstandigheden zonder
dat controle van gebruikers nodig is. Zodra de
zon op het glas schijnt begint het langzaam
donkerder te tinten, zodat opwarming wordt
verminderd en het visuele comfort vergroot. De
tint is afhankelijk van de felheid van de zon en
het werkt in elk seizoen, zelfs in de winter. Door
zijn vaste relatie met de temperatuur, verandert
de tint geleidelijk. Als er even een wolk voorbij
komt, merk je daar dus niets van. Dit zorgt voor
een erg constante hoeveelheid licht gedurende
de gehele dag. Een bijkomend voordeel is dat
gelaagd glas een betere geluidsisolatie biedt.
Thermochroom glas gebruikt geen elektriciteit
en kan dus zonder bedrading geïnstalleerd
worden, net als traditioneel glas.

Fabricage in Europa
Elektrochroom glas wordt in principe alleen in
de VS geleverd, omdat het als complete units
geproduceerd moet worden en vervoer erg
kostbaar en kwetsbaar zou zijn. Bij Suntuitive
zit de magie echter in de PVB laag die die door
het bedrijf zelf gemaakt wordt. Dit speciale PVB
wordt in rollen naar glasfabrikanten over de
hele wereld verzonden, waar het thermochrome
glas ter plekke gemaakt kan worden. Suntuitive
Dynamic Glass kan in heel Europa geleverd
worden, voor gebouwen in Nederland kan een
architect nu voor thermochroom glas kiezen.

2 3

43 ArchitectuurNLTekst Patrick Lentz

NIEUWE TECHNOLOGIE

42-43_dynamicglas.indd 43 13-06-16 15:06

Gerelateerd