ArchitectuurNL 03 2016 – pag. 53

ArchitectuurNL 03 2016 – pag. 53

Door: | 29-04-2021

van een riool om water af te voeren. In Nederland werkt dat overigens
prima. Maar veel steden doen veel moeite om water de stad uit te
krijgen, terwijl er op momenten van droogte juist een grote watervraag
is. Waarom niet anders nadenken over dit stedelijke watersysteem? De
aarde en de ondergrond kunnen zoveel voor ons betekenen. We moeten
alleen slimmer met die mogelijkheden omgaan.’

Micro Urban Wetlands
Deze opvatting is uitgewerkt in het onderzoek Micro Urban Wetlands.
Peña: ‘Wat zijn kleinschalige natuurlijke oplossingen voor water in een
dichtbebouwde stedelijke omgeving, die vraag is het startpunt. In de
versteende stad loopt regenwater niet vanzelf weg in de bodem.’ Naast
dit wateroverschot kampen veel steden ook met tijdelijke watertekorten.
‘We onderzoeken hoe de watercyclus in balans kan worden gebracht,
waarbij we uitsluitend natuurlijke ontwerpoplossingen toepassen.’
Bij het bepalen van de optimale opvang op een specifieke locatie,
moet rekening worden gehouden met het gebruik van het water. Kok:
‘Voor drinkwater gelden andere kwaliteitseisen dan zoetwater voor
stadskoeling.’

Water Canvas
De eerste fase van het ontwerpend onderzoek Micro Urban Wetlands
is afgerond en resulteert in een overzicht van veertien natuurlijke
oplossingen voor stedelijk waterbeheer, die variëren van open bassins
met dichte vegetatie tot speciale aangelegde reservoirs of het laten
weglopen in de grond. Voor de visualisatie en om de cross-sectorale
samenwerking te stimuleren is een ‘Water Canvas’ ontwikkeld, een kaart
waarmee aan de hand van de bepalende lokale factoren inzichtelijk kan
worden gemaakt wat de beste oplossing is. ‘Bij dit onderzoek werkten

wij samen met geo-hydrologen, milieutechnici, planologen en biologen,
dus multidisciplinair.’ Momenteel werkt Field Factors aan een eerste
toepassing van dit nature-based watermanagement in Bangladesh,
waar de wateropgave zeer urgent is. ‘Regenwater wordt volgens een
zuiverend systeem opgevangen, waarna het via een bassin doorsijpelt
in de ondergrond waar het tijdelijk wordt opgeslagen. Als er droogte is,
kan het worden teruggewonnen. Tegelijkertijd lossen we hiermee ook
mogelijke wateroverlast of overstroming op door hevige regenbuien.’

ruimte voor
zuiverende
ecologische
structuur

ruimte voor
zuiverende
ecologische

structuur
bebouwing,
recreatieve en
economische potentie
bij werkhaven

versterk de krachtige lijnen
van het landschap met de
windturbines voor energie
productie

bebouwing,
recreatieve, en
economische potente

verbinding versterken
tussen station Lelystad
Centrum en de Knardijk

NS

ruimte voor
zuiverende
ecologische structuur

combineren van
landart, dijk-
versterking en nieuwe
(tijdelijke) functies

vogels kijken

gecontroleerde
visstanden en

recreatie

verflauwen talud
en recreatieve
voorzieningen

herstel van
soorten op
dijkgrasland

herstel van
soorten op

dijkgrasland

behoud en uitbreiden van
de waterkwaliteit uit voor
agrarische doeleinden

gevarieerde bos- en
natuurontwikkeling

integreren van
digitale

infomatievoor-
ziening

dijkroute
MTB

bebouwing,
recreatieve, en
economische potente

rust in de natuur

dijken bouwen in de
geschiedenis, een
mooie kans om te
laten zien in de
Werkhaven

waterkwaliteit en
recreatie, een te
onderzoeken
meekoppelkans

1. Door het integreren van klimatologische ontwerpprincipes heeft Field
Factors in 2011-12 gewerkt aan een grondige renovatie van een groot huis
(300 m2) in Dominicaanse Republiek. De architectonische interventie is
gebaseerd op een subtiele operatie van toevoegen en weghalen: openingen
maken die wind en daglicht door het interieur laten stromen; toevoegen
van horizontale en verticale elementen die zorgen voor schaduw. Door de
achtergevel te openen naar de tuin, gebruik te maken van vernauwingen
en verbredingen blijft het hele huis koel en aangenaam. 2 en 3. In opdracht
van Waterschap Zuiderzeeland en Provincie Flevoland heeft Field Factors
(met HKV Lijn in Water) in 2014 een verkenningsstudie gedaan naar de
toekomst van de Knardijk, ooit de afscheiding van het voormalig Oost- en
Zuid-Flevoland. In de toekomst zal deze dijk wettelijk geen waterkerende
functie meer hebben. In deze studie zijn de karakteristieken en onderlinge
relaties rondom waterveiligheid, natuur, cultuurhistorische waarden en
gebruik geanalyseerd. Door de mogelijkheden voor waterveiligheid en
de kansen voor ruimtelijke functies in beeld te brengen in een matrix is
er een kansenkaart opgesteld. Op basis hiervan zijn er drie mogelijke
toekomstscenario’s verkend: 1. Geen waterkering; 2. In stand houden voor
evacuatie; 3. De Knardijk als waterkering normeren.

53 ArchitectuurNL

3

50-51-52-53-54-55_platform.indd 53 13-06-16 15:38

Gerelateerd