ArchitectuurNL 03 2017 – pag. 29

ArchitectuurNL 03 2017 – pag. 29

Door: | 29-04-2021

Matryoshka House
Achter de neorenaissance façade van een illegaal werkhotel nabij het centrum van Rotterdam

vond een extreme make-over plaats. In het uitgewoonde pand creëerde architectenbureau

Shift twee hypermoderne appartementen volgens een huis-in-huis-concept. Dubbelhoge

verdiepingen met vides, binnengevels en een gaanderij met lichtstraat zorgen voor verrassend

veel licht, ruimte en interactie tussen gezamenlijk en privé.

De bebouwing in de buurt van de Rotterdamse
Mathenesserlaan stamt uit de periode rond
1900. Herenhuizen van drie tot vijf lagen met
hoge plafonds, mooi gedetailleerde gevels
met schuiframen, souterrains en bel-etages
bepalen hier het beeld. Achter een van deze
gevels creëerde Shift Architecture Urbanism uit
Rotterdam twee hypermoderne appartementen
in opdracht van de nieuwe eigenaar, die zelf
een achtergelegen buurpand bewoont. ‘De
vorige eigenaar exploiteerde er jarenlang een
illegaal werkhotel met 12 kamers en net zo
veel keukens, verdeeld over vier lagen. De
overlast en het verval was onze opdrachtgever
een doorn in het oog,’ zegt architect Thijs van
Bijsterveldt van Shift. ‘Toen het pand te koop
kwam, heeft hij het gekocht om verpaupering te
voorkomen.’ Shift kreeg de opdracht het pand
te transformeren tot twee ruime appartementen
met twee slaapkamers en veel licht, die een
andere doelgroep zouden aantrekken.

Gelaagdheid
Dubbelhoge verdiepingen met vides waren
de enige manier om meer licht in het 14 meter
diepe pand te krijgen. Hiertoe is het pand van
binnen volledig gestript, zijn vloeren verwijderd
en de slaapvertrekken plus badkamer als
aparte volumes in de woonruimtes gehangen.
‘Het interieur krijgt zo een gelaagdheid van
groot naar klein. Vandaar de associatie met
matroesjka’s, de in elkaar passende, houten
poppetjes uit Rusland,’ legt Van Bijsterveldt uit.
Om meer ruimte voor de vides te realiseren,
werd de toch al slechte achtergevel met
uitstekende balkons vervangen door een
nieuwe gevel die anderhalve meter naar buiten
is geplaatst. ‘Dat was nog best een uitdaging,’
bekent Van Bijsterveldt. ‘Voor de stabiliteit

hebben we een stalen portaalconstructie
aangebracht die de contour van de hele
woning volgt met twee horizontale regels
als dwarsverband.’ De nieuwe achtergevel
is volledig transparant met een schuifpui
naar de tuin in de benedenwoning en drie
verdiepingshoge, openslaande ramen met
Frans balkon in de bovenwoning. ‘Eigenlijk
is de achtergevel nu gelijkwaardig aan de
historische voorgevel,’ zegt Van Bijsterveldt.
‘Omdat de opdrachtgever hierop uitkijkt en hij
ons veel vrijheid gaf, konden we de achtergevel
rigoureus aanpakken.’
De monumentale voorgevel is hersteld, maar
bleef verder onveranderd. Wie de dubbele
voordeur binnengaat, stapt in een heel ander
huis dan de buitenkant doet vermoeden.

Verbinding
De benedenwoning beslaat het souterrain
en de bel-etage. Hier zijn de vides aan de
gevels geplaatst, waardoor het woongedeelte
onder straatniveau maximaal van het
daglicht profiteert. Het volume met de twee
slaapvertrekken en badkamer zweeft als
het ware in het midden van de dubbelhoge
ruimte. ‘In al onze ontwerpen proberen we de
verschillende ruimtes met elkaar te verbinden.
Daarom kreeg het volume een eigen gevel
met te openen ramen die interactie tussen de
woonruimte en de meer private vertrekken
mogelijk maakt.’ In de bovenwoning is de
indeling precies andersom: hier zijn niet de
vides, maar de volumes tegen de gevels
geplaatst. Het resultaat is een vide van 7 meter
hoog middenin die in combinatie met een
nieuw aangebrachte lichtstraat in de nok van
het dak, een onvoorstelbare hoeveelheid licht
naar binnen brengt. Een gaanderij tussen beide

volumes zorgt hier voor het contact met de
gezamenlijke ruimte.

Spannende balans
De vormgeving van het interieur laat een
spannende balans zien tussen modern en
traditioneel, industrieel en warm, ruw en
gepolijst. In de bovenwoning ligt een houten
vloer, de benedenwoning heeft een vloer van
gevlinderd beton. Het hart van beide woningen
vormt een schijnbaar zwevend, langwerpig
keukeneiland, dat helemaal is bekleed met
glanzende, witte tegels. Het keukeneiland
wordt geflankeerd door een plafondhoge
kast van gegalvaniseerd metaalplaat, waarin
trap, toilet, opslag en keukenapparatuur zijn
opgenomen. Het reflecterende metaal van de
kastwanden maakt de ruimte nog lichter. Alles
daaromheen is strak gestuukt met uitzondering
van een afgebikte zijwand. Van Bijsterveldt:
‘Om de geschiedenis van het pand te kunnen
lezen, hebben we een paar originele details
behouden of teruggeplaatst. Behalve de
bakstenen muur, is ook de oude dakconstructie
in het zicht gelaten en het originele glas-in-lood
uit de gesloopte achtergevel is verwerkt in
de nieuwe binnengevel.’ Daarnaast is op een
aantal plekken met uitgesproken kleuren meer
sfeer in het interieur gebracht.

Projectgegevens
Locatie Schietbaanlaan 12 Rotterdam. Architect
Shift architecture urbanism. Samenwerkend
architect Johan van Sprundel, Makina. Adviseur
constructie B2CO. Aannemer 13 Speciaal.
Interieurbouw 13 Speciaal (metalen kastmeubel)
en Ben Werkt (keuken). Oplevering 2017.

29 ArchitectuurNLTekst Emy Vesseur Fotografie Noortje Knulst

Make-over

28-29_matroyshkahuis.indd 29 12-06-17 14:16

Gerelateerd