ArchitectuurNL 03 2017 – pag. 48

ArchitectuurNL 03 2017 – pag. 48

Door: | 29-04-2021

5. De expositie Exploitatie landschap ENCI onderzocht de alsmaar
veranderde relatie tussen de mens en natuur. Reliëfs van geologische,
ecologische en industriële processen zijn geselecteerd die ten grondslag
lagen aan intense maatschappelijke discussies. Om de juiste reliëfs en
verhaallijnen te koppelen is een combinatie van analoge en digitale
technieken gebruikt. Bureau Europa 2016 en Dominicanenkerk 2017.

functies. In de tweede helft, die nu nog in de ontwerpfase zit, komt ook
ruimte voor bedrijvigheid die gerelateerd is aan de activiteiten van de
ENCI.’
Voor het ontmoetingscentrum heeft RDVA een bijna afgerond
ontwerp. ‘Het leuke aan de betrokkenheid bij het ENCI-terrein is dat
we alle schalen van architectuur beslaan. Van landschapsontwerp
en infrastructuur tot een puur architectonisch ontwerp als het
ontmoetingscentrum. Dat zijn ook precies de disciplines waarin wij
ons willen begeven.’ Dat deze vermenging van expertise veelal is
voorbehouden aan grote, gerijpte bureaus, daarvan zijn ze zich terdege
bewust. ‘Onder vakgenoten bemerken we ook scepsis. Maar wij geloven
dat die vermenging juist betere ontwerpen oplevert. Daarvoor moet je
dus goed de grenzen van je eigen expertise kennen en weten wanneer je
versterking nodig hebt. Wij werken daarom veel samen in teamverband.
De opgave zou niet beperkt moeten worden door een dogmatische
definitie van je vak, maar je moet ook bescheiden en realistisch zijn over
de werkzaamheden van een architect.’
Het ENCI-project genereert ook spin-off projecten voor RDVA – uiteraard
zelf geïnitieerd. Zo meldde zich een uitvaartcentrum als geïnteresseerde
bouwpartij. Een voorstel dat meteen werd afgeschoten door alle partijen,
terwijl dat eigenlijk best logisch is, aldus De Vries. ‘Mensen willen
steeds vaker in de natuur worden verstrooid. Tegelijkertijd is er in Zuid-
Limburg een tientallen kilometers lang gangenstelsel in voormalige
steenafgravingen die wachten op een herbestemming. Wij werken nu
aan een plan dat deze twee opgaves verbindt.’ Zoals dat gaat bij RDVA
is dat eerste plan vooralsnog nauwelijks meer dan een gesprek met
alle stakeholders: in dit geval de regionale uitvaartbranche, de politiek
en de gebiedsbeheerders. ‘De uiteindelijk invulling van dat plan kan
een ondergrondse bijzettingsplek worden maar ook een meer publieke

voor wetenschappelijk onderzoek? Is het industrieel erfgoed? Een
natuurpark? Of juist een divers recreatiegebied?’ Daarvoor werden
drones en 3D-puntscans gebruikt. ‘Weer hebben we digitale en analoge
ontwerpmethodes naast elkaar gebruikt.’ Daar rolde uiteindelijk een
afgewogen mix van deze functies uit. Op een tafel in de antikraak-studio
van RDVA in een voormalig ING-kantoor aan de Amsterdamse ring ligt
een stapel memo’s, rapporten en ontwerpplannen. ‘Waar komt de entree
naar het gebied? Welke publieke functies krijgt het? Welk landschappelijk
ontwerp past daarbij? En wat voor gebouwen? Voor elke stap moeten
wij eerst alle partijen op een lijn krijgen. Dat vergt zorgvuldige
informatieoverdracht.’

Spin-off
De eerste bouwfase is in 2015 afgerond in de vorm van een
observatieplatform met een trap langs de steile wand van de groeve.
‘Deze trap is feitelijk het herstel van een de oude entreeweg tot dit
gebied van voor de afgraving.’ De tweede bouwfase is de overgangszone
die het natuurgebied afschermt van de fabriek. Dat is een verhoogde
landstrook aan de rand van de groeve en biedt uitzicht op het hele
gebied; daarvan wordt dit voorjaar de eerste helft opgeleverd. ‘Het
bestaat uit een ontmoetingscentrum, een terras en andere publieke

5 6

48ArchitectuurNL Tekst Jeroen Junte

44-45-46-47-48-49_platform.indd 48 12-06-17 15:07

Gerelateerd