ArchitectuurNL 03 2019 – pag. 36

ArchitectuurNL 03 2019 – pag. 36

Door: | 29-04-2021

Je bent al 40 jaar actief als
architect. Hoe heb je het vak zien
veranderen?
Niet. Hij is nog precies hetzelfde. Een heel
recent voorbeeld is het plan voor de Croeselaan
in Utrecht. Een onderzoeksopdracht met nog
drie andere bureaus. De gemeente wil de laan
vergroenen met de aanleg van een nieuw
stadspark. Op zich geen slechte gedachte. Aan de
Croeselaan staat een woongebouw van ruim 160
meter lang. De straat is er ruim 60 meter breed.
Even verderop 30 meter. Dat is gigantisch. Wat
de gemeente wil, is dat gebouw slopen en op
die plek een park aanleggen. Daar snap ik niks
van. De grond die dat gebouw in beslag neemt, is
minder dan een voetbalveld. Dat is geen park. Dat
is op zijn best een plantsoen. De gemeente wilde

Op bezoek gaan bij de Eindhovenaar John Körmeling – als architect
actief sinds 1981 – is een belevenis op zich. Dat begint al bij de voordeur
van het oude café waarin hij woont en werkt. Tegenover dit oude
pand dat als een herinnering aan de tijd dat Eindhoven nog een echte
werkstad was dapper stand houdt, verrijzen nieuwe appartementen. Later
zal hij zeggen dat de nieuwbouw tegenover zijn huis stedenbouwkundig
gezien totaal hopeloos is. Hij vindt dat hij omringd wordt door onzin.
De cafédeur zelf is met een spuitbus zilvergrijs gespoten. Het raam is
met duct tape aan de zijkant afgeplakt. Met een kwast staat er in witte
verf op het raam geschreven: ‘Bellen = klepperen brievenbus.’ Op
de klep zelf staat: ‘Klep – Klep’. En het werkt. Na enig geklepper van
mijn kant verschijnt de architect gestoken in een blauw/zwart geruit
houthakkersshirt in de deuropening om me een meer dan hartelijk
welkom te heten.

Körmeling zelf ziet er eerder uit als een wat verstrooide
machinebankwerker dan het clichébeeld van de architect: man gestoken
in een strak gesneden zwart jasje. Best opmerkelijk voor een man die
‘Happy Street’, het Nederlands paviljoen dat hij in 2010 ontwierp voor de
wereldtentoonstelling in Shanghai, zijn magnus opus mag noemen. Ook
is hij de man die de Hasseltrotonde in Tilburg voorzag van een draaiende
doorzonwoning en voor dezelfde stad een ophaalbrug ontwierp waarvan
het brugwachtershuisje met de brug zelf mee op en neer gaat. Zo blijkt
maar weer eens dat ‘don’t judge a book by its cover’ een waarheid is als
de spreekwoordelijke koe.
Ook Körmelings werkplaats lijkt in niets op de strakke en serene
interieurs waarin collega-architecten doorgaans hun inspiratie opdoen.
De ruimte puilt uit van de spullen. Er staan enkele oude tekentafels (voor
een prikkie op de kop getikt, zegt Körmeling), een zaagtafel, lijmklemmen
en ander gereedschap. Op de andere tafels liggen boeken, tekeningen,
maquettes en andere objecten torenhoog opgetast. Langs alle wanden
posters, foto’s en planken boordevol boeken. In de hoek hangt een
ouderwetse tv met een kassei door de beeldbuis. Duidelijk een
broedplaats van een man die overloopt van de creatieve ideeën.

Architectuur is voor jou ook stedenbouw, design en
beeldende kunst is. Kan je dat uitleggen?
De ene keer doe je dit en de andere keer dat of iets totaal anders. Het
plannen van wegen en gebouwen, het ontwerpen van een landschap,
beelden, auto’s, van alles. En als we het dan toch over plannen hebben,
snap je waarom ze overal in de stad gaten in de grond graven om auto’s
te parkeren? Waarom niet boven het spoor je auto parkeren? De ruimte
erboven is open en leeg. En het spoor loopt meestal dwars door de stad.
Als je boven het spoor een vierlaagse staalconstructie bouwt over de
volle lengte en breedte van het spoor, kan iedereen die er woont, werkt
of ergens anders moet zijn er zijn auto parkeren. Alles op loopafstand! Ik
vraag me af waarom zo’n plan geen kans van slagen heeft. Ik denk dat
zo’n garage boven het spoor niet kan omdat dan het parkeerprobleem is
opgelost, en dat is blijkbaar niet de bedoeling! In Eindhoven wordt een
tunnel aangelegd voor een 2 x tweebaansweg om de busbaan erboven
rechtdoor te laten gaan. Waarom gaat de bus niet over een brug? Veel
goedkoper en mooier! Als gevolg van subsidieregelingen wordt toch
gekozen voor tunnel.

36ArchitectuurNL Tekst Peter de Winter Fotografie Martin Wengelaar

34-35-36-37-38-39_interviewjohnkormeling.indd 36 07-06-19 09:00

Gerelateerd