ArchitectuurNL 03 2019 – pag. 47

ArchitectuurNL 03 2019 – pag. 47

Door: | 29-04-2021

onderwerp van discussie, in Leiden is dat gelukt; daar wordt nu intensief
gebouwd rond het station.’
Naast gezondheid, bereikbaarheid, innovatie en duurzaamheid is
aantrekkelijkheid een speerpunt dat het bureau op zijn website benoemt.
Dat laatste zie je onder meer terug in het ontwerp voor de bushaltes
bij station Rotterdam: een viertal poederroze stalen constructies, met
opbollende daken – luchtig als suikerspinnen. Aanvankelijk zouden er
helemaal geen bushaltes komen; het budget was na de verbouwing
van de stationshal op. Dijkstra: ‘Ik heb toen gezegd: weet je zeker dat
je nu je dat prachtige stationsplein hebt gemaakt, ernaast twaalf abri’s
wilt zetten, of willen jullie doorgaan met het maken van hoogwaardige
en bijzondere projecten? Dat wilden ze wel, maar niet met extra geld.
Ik heb voorgesteld om zelf voor dat abri-budget iets te ontwerpen.’ De
bushaltes vormen een poëtische noot in de grootstedelijke omgeving, en
dat is precies wat Dijkstra hoopte te bereiken. ‘Strategie wordt gezien als
iets dat bij ingenieursbureaus hoort, maar je kunt het ook verbinden aan
schoonheid.’

Make Space Great Again
Revier: ‘Veel mensen op ons bureau hebben een TU-achtergrond, we
zijn bedreven in het denken vanuit de techniek. Maar de rol die we in
consortia innemen is gericht op het uitleggen waar het plan over gaat.
Doe je dat niet, dan stuit je onvermijdelijk op weerstand.’ Dijkstra: ‘Neem
de participatiesamenleving. Als je in een buurt vraagt: zullen we hier
de boel eens flink opschudden, zullen we de buurt helemaal anders
organiseren, dan zeggen bewoners steevast: nee! Tot je ze apart spreekt
over wat zij willen voor hun hulpbehoevende kind of zorgbehoevende
ouders. Dan wordt het verhaal genuanceerder en verandert hun mening

vaak. Het vertellen van het verhaal is een cruciaal onderdeel van ons vak,
waar we – afhankelijk van het project – onze partners op selecteren. Zo
hebben we voor station Leidschendam-Voorburg samen met kunstenaars
gewerkt, maar het kunnen ook economen of ecologen zijn.’
De afgelopen tijd werkte het bureau onder meer aan ‘Make Space Great
Again’, een studie naar verbetering van binnenstedelijke leefbaarheid
door middel van alternatieve verkeer- en parkeeroplossingen in Utrecht,
als onderdeel van NL Fietsland, een rijksprogramma om fietsgebruik te
stimuleren. Ze schetsen nieuwe straatprofielen met een compacte weg
en brede voet- en fietspaden, en stellen voor om het parkeren van fietsen
– die nu vaak de stoep blokkeren – te koppelen aan het uitbreiden van
de openbare ruimte. Bijvoorbeeld door stallingen aan kades te bouwen,
met publieke dakterrassen erop. Een interessant prototype, dat ook
in andere steden toepasbaar is. ‘Maar de essentie van de studie is de
‘voorrangspositie’ van de voetganger, de fiets en het openbaar vervoer
in de stad, en dat je daarna pas naar de auto kijkt’, legt Revier uit. ‘Ik
herinner me nog dat ik als junior architect leerde dat je altijd eerst moet
beginnen met het tekenen van de parkeergarage onder een gebouw; en
zo is het in feite nog steeds. Vanuit deze nieuwe visie op mobiliteit willen
we het gesprek met de gemeente aangaan.’

Democratie
De recente quickscan voor een luchthaven in zee, uitgevoerd in opdracht
van het ministerie van Infrastructuur en Water, is een verhaal dat helpt om
te beslissen over de toekomst van Schiphol. Is het een goed idee? Revier:
‘Het is te makkelijk om te roepen: moet je doen, of: kan niet. Daarvoor
zouden we veel meer zaken op een rij moeten zetten. Sommigen
zeggen dat je de grond rond Schiphol perfect kunt gebruiken voor het
bouwen van nieuwe woningen. Maar dan vergeet je dat dat eiland er
op z’n vroegst in 2050 is en dan is er wellicht geen vraag meer naar
huizen. Onze bestuurlijke expert stelde dat onze democratie te ver is
doorontwikkeld om een dergelijk project zomaar uit te voeren; daarvoor
heb je een alleenheerser nodig. De tijd van grote plannen tekenen en
uitrollen is voorbij.’
Democratie kan echter ook iets nieuws opleveren, zoals bij het project
voor de Groene Singel rond Antwerpen. Dijkstra: ‘Dat wordt een kruising
tussen een park en een ringweg – prachtig. Bedacht door niemand
anders dan de omwonenden, die zeiden: het plan voor de autoweg dat er
nu ligt, dat pikken wij niet, wij willen dat er iets anders komt. Vanwege het
democratische, complexe karakter van de ontwikkeling is het nog niet af,
maar je krijgt wel iets dat bijdraagt aan een meer leefbare stad.’

10

8. Voor de Stadsring van Antwerpen ontwierp PosadMaxwan het
Beeldkwaliteitplan De Groene Singel. Naast open groene ruimtes voorziet
de Groene Singel in ruimte voor nieuwe bouwprogramma’s. Het doel is
het creëren van een krachtig samenhangend ecologisch systeem door de
aaneenschakeling van vijf grote stedelijke parken. 9. De Mechelen Boulevard
verbindt het centraal station sterker met het marktplein van de stad. De
meer dan 1 km lange voetgangers- en fietszone is grotendeels uitgevoerd
als shared space • Beeld Joost Joossen / Stad Mechelen. 10. Make Space
Great Again richt zich op de ontwikkeling van alternatieve verkeer- en
parkeeroplossingen om de openbare ruimte aantrekkelijker te maken en de
fiets- én loopbaarheid van Nederlandse binnensteden te verbeteren.

47 ArchitectuurNLTekst Kirsten Hannema Beeld PosadMaxwan

42-43-44-45-46-47_stedenbouwposadmaxwan.indd 47 06-06-19 10:15

Gerelateerd