ArchitectuurNL 04 2016 – pag. 17

ArchitectuurNL 04 2016 – pag. 17

Door: | 29-04-2021

Intensief of extensief?
Er zijn drie soort daktuinen, vertelt
Roland Verheul van Copijn Tuin- en
Landschapsarchitecten. Extensief, matig
intensief en intensief. Wat de extensieve
daktuin betreft: denk aan een sedumdak.
Belast de constructie het minst en heeft
nauwelijks onderhoud nodig. Het grond- of
substraatpakket hoeft niet meer dan 10
centimeter dik te zijn. Verheul: ‘Een kuub natte
grond weegt 1600/1700 kilo. Dus dan spreek
je over een maximale belasting van 170 kilo
per m². Substraat, waar klei- en hydrokorrels
doorheen zijn gemengd, is nog wat lichter.
Dat kan elk dak wel dragen, daarvoor hoef
je een constructie over het algemeen niet te
verstevigen.’ Ander groot voordeel: er is geen
(kostbare) beregeningsinstallatie nodig. De
vetplantjes slaan water in hun bladeren op
en in droge periodes gebruiken ze dat. Dan
verkleuren de planten weliswaar, maar ze
gaan niet dood. Verheul: ‘Twee keer per jaar
bemesten en onkruid wieden. Voor minder
dan 50 euro per vierkante meter kan je een
sedumdaktuin aanleggen.’
Wie méér wil, gaat naar een grondlaag van
minstens 20 centimeter, een matig intensieve
tuin. ‘Daar kun je nog steeds geen boom

of struik opzetten, maar wel planten als
geraniums, lavendel en kruiden. Dat ziet er
gevarieerder uit dan alleen sedum.’

Grond en water
Het echte werk begint bij een grondpakket
van 30 centimeter, en daar hoort dan ook een
beregeningssysteem bij. ‘Dan heb je dus echt
wel een stevige constructie nodig.’ Daarop
kun je bomen gaan planten. ‘Kleine bomen
als sierappel en kers in 60 cm en grotere
soorten als berk en plataan in ca. 100 cm.’ Die
hebben water en grond nodig om te kunnen
groeien op een dak, en dan nog worden
ze nooit zo groot als hun soortgenoten op
straatniveau. Verheul: ‘Je bent ze natuurlijk
toch een beetje aan het pesten, ze hebben
minder plek voor hun wortels. In de volle grond
heeft een boom al gauw 30 tot 50 m³ tot zijn
beschikking. Dat is dus een pakket van 7 bij 7
bij 1 meter aarde, iets dat op een dak niet snel
wordt bereikt.’ Daarnaast is een automatische
watergeefinstallatie een must ‘want er is geen
grondwater en een dak droogt enorm snel uit.’
Door sensoren in de tuin te plaatsen die de
vochtspanning meten en doorgeven aan een
computersysteem, kan bewatering op afstand
door een hovenier worden aangestuurd. ‘En

het is natuurlijk handig om een buffertank te
hebben met regenwater.’

Boerin op het dak
Een trend die al een tijd duurt, omschrijft
Verheul als: de boerin op het dak. ‘Urban
farming, dat houdt al een tijd aan. Bij hotels,
restaurants en kantoren. Geen sierappel maar
een echte appel. Vergeten groentes zijn ook
populair. En ook al kweek je bij lange na niet
genoeg paprika’s, het gaat om het idee, de
uitstraling en het imago. Het is toch leuk als
een personeelslid met een paar zelf geoogste
paprika’s door het restaurant loopt op een
moment dat het lekker druk is.’

Constructie gebouw leidend
Een echte daktuin is altijd een enorm
technische tuin, zegt Verheul. ‘Als je door
je oogharen heen kijkt, kun je eigenlijk de
constructie van het gebouw eronder zien.’
De daktuin van het European Patent Office
(EPO) in Rijswijk is ongeveer 5 voetbalvelden
groot en bijna 20 jaar oud. Inmiddels prachtig
doorgegroeid, vindt Verheul. ‘Het ziet er uit als
een park. Het is echt een ecologisch gebiedje
met bijvoorbeeld nestelende meerkoeten
en zwanen.’ Als buitenstaander valt het je

3 en 4. Kellebeekcollege, Roosendaal. Jeanne
Dekkers Architectuur • Foto’s Michiel Kievits.

3

4

17 ArchitectuurNL

14-15-16-17-18-19_daktuinen.indd 17 23-08-16 08:19

Gerelateerd