ArchitectuurNL 04 2018 – pag. 47

ArchitectuurNL 04 2018 – pag. 47

Door: | 29-04-2021

Wereldwijd groeien de steden. Op dit moment
woont de helft van de wereldbevolking
in stedelijke gebieden en dit aandeel zal
waarschijnlijk nog doorgroeien naar 70
procent in 2050. Steden zijn aantrekkelijk
vanwege hun hoge concentratie aan kansen
en mogelijkheden. Je vindt er alles bij elkaar:
werk, scholen, winkels, vervoer, vermaak. Maar
de stedeling betaalt daarvoor wel een prijs, die
van hectiek en onrust. In de stad is daar geen
ontkomen aan.
Overal is beweging, geluid en licht. Overal
vechten gebouwen, reclames, auto’s en
mensen om onze aandacht. De zintuigen raken
overprikkeld en stress is het resultaat. Waar
vindt de stedeling een plek om zijn zintuigen
tot rust te brengen en tot zichzelf te komen?
Met zijn ontwerp Stadsklooster Rotterdam
formuleert architect Jurgen ten Hoeve een
antwoord op deze vraag.

Stadsklooster Rotterdam is een
schaduwnetwerk van contemplatieve ruimtes
vervlochten in het bestaande stedelijk weefsel
van de Rotterdamse binnenstad. In de luwte van
de drukke winkelstraten en uitgaansgebieden
met al hun reclames en verleidingen, creëert
de architect een parallelle wereld waar rust en
bezinning te vinden zijn. Zeven ruimtes, elk met
eigen afmetingen en eigen mogelijkheden, zijn
onderling verbonden door een kloostergang
die de stedeling uitnodigt en de weg wijst.

De Tussenkamer is hoog tussen de twee
blinde muren van een bestaande brandgang
gebouwd. De gang van 1,5 bij 15 meter

met twee blinde muren verbindt de drukke
Mauritsweg met de binnenruimte van het
bouwblok. Klimijzers in de muur van de
brandgang leiden naar een houten vloerluik.
Het geeft toegang tot een sobere ruimte voor
solitair verblijf. De gast sluit het luik vanbinnen
af. Het enige contact met de buitenwereld
is dan nog een rond raam met uitzicht op de
lucht. Een smalle strook in het plafond laat
daglicht binnen treden, een spiegelende wand
verspreidt het licht in de ruimte.

De brandgang leidt naar de ruimte binnenin het
bouwblok met een ongebruikt stuk grond. Er
ligt zand en zwerfafval en twee grote bomen
bieden schaduw. Dit is de plek voor de Eetzaal,
een biologische eetgelegenheid met een eigen
moestuin. De kloostergang leidt de bezoeker
naar een introverte, omsloten ruimte waar
zich moestuin en restaurant bevinden. Het
spiegelende plafond van het restaurant haalt
het groen van de tuin naar binnen. Omringd
door rust, groen en de kruidige geuren van
de moestuin, genieten de gasten hier van een
maaltijd. De spiegelende bekleding van het
hoogste bouwdeel, weerkaatst de lucht en laat
het gebouw in de omgeving opgaan.

Verderop in het bouwblok ligt ook de
Jacobustuin. Eigenaren van de omringende
panden stonden hier een deel van hun grond
af voor de aanleg van een stiltetuin. Er is een
kleine speeltuin, een 8-vormig pad voert om
een grasveld en een deeltuin met verwilderde
beplanting. Dat is de plek voor de Tuinkamer.
Dit introverte ronde paviljoen biedt een ruimte

voor contemplatie. De gemetselde wanden
buigen aan de bovenkant naar binnen om
beschutting te bieden aan de zitbanken die
rondom zijn ingemetseld. In het midden staat
een appelboom die met zijn bloesem, appels,
vallende bladeren en kale takken bezoekers
in contact brengt met de seizoenen en
het verstrijken van de tijd. De spiegelende
bekleding aan de buitenzijde laat het gebouw
opgaan in het groen. Dit versterkt het gevoel
van een looking glass waar de bezoeker
doorheen stapt om een andere, kalme en
introspectieve wereld te betreden.

Aan de andere zijde van het bouwblok ligt de
Jacobusstraat. Tussen een achttiende-eeuws
woongebouw en een appartementengebouw
uit de jaren tachtig, bevindt zich een steeg met
blinde muren. De ruimte bovenin is opgevuld
met de Massieve kamer. De doorgang eronder
verbindt straat en tuin. Hier bevindt zich een
deur met daarachter de trap die naar de
Massieve kamer voert. Net als de Tussenkamer
biedt deze een ruimte voor solitair verblijf. Via
een sleuf in het dak bereikt zonlicht de getrapte

3 42

1. De Tussenkamer. Doorsnede van de doorgang
van de drukke straat naar de rust van het
bestaande groene binnenhof. 2. De Eetzaal. Zicht
vanaf de moestuin naar de Eetzaal. 3. Exterieur
van De Werkplaats met de overgang van de
strooistenen in het bestaande straatwerk naar
de daadwerkelijke manifestatie van de gang.
4. Maquettefoto van de Werkplaats met het
spiegelende zaagtanddak.

47 ArchitectuurNL

master among masters

46-47-48-49_master.indd 47 27-08-18 15:13

Gerelateerd