ArchitectuurNL 04 2018 – pag. 7

ArchitectuurNL 04 2018 – pag. 7

Door: | 29-04-2021

Het eerste wat opvalt is dat het centrum
volstrekt niet centraal gelegen is, aan de
noordoostelijke rand van een nieuwbouwwijk
voor 100.000 inwoners, eigenlijk vrij dicht
tegen de oude stad Utrecht aan. De tunnel over
de A2 heeft het nieuwe centrum zeker beter
bereikbaar gemaakt, maar het blijft de vraag
of de inwoners van de oude stad de oversteek
over het Amsterdam Rijnkanaal gaan maken.
Veel belangrijker is natuurlijk de vraag of de
bewoners van Leidsche Rijn de weg gaan
vinden naar het nieuwe centrum en zich hier
thuis gaan voelen.
Bij de opening op 16 mei is dat zeker gelukt.
Met drukke winkelstraten, spelende kinderen
in de fonteinen op het Brusselplein en een
feestelijk programma. Voor mij voelde het als
een tijdloos winkelcentrum dat er weliswaar
nieuw uitziet, maar waar ik me gelijk thuis voel.
De middag van de opening liet wel zien hoe
lastig het is om een goede planning te maken.
Terwijl de opening om 16:00 uur was, werd tot
15:00 uur door een aantal stratenmakers nog
hard gewerkt aan de bestrating van de laatste
hoek van het Brusselplein waar de opening
plaats moest vinden. ‘Problemen met de
aannemer’, vertelde een van de gemeentelijke
medewerkers mij. Rond 15:00 uur stopte het
lawaai, de stratenmakers namen een biertje
in de zon. Een laatste stukje zand bleef liggen
wachten op bestrating. Voor een perfectionist
zal dit misschien een drama geweest zijn, ik

vond het eigenlijk wel een prachtig stuk stad in
aanbouw live.

Decentrale ligging
Dat het centrum niet centraal gelegen is, is
nog een interessant stukje geschiedenis uit de
begintijd van Leidsche Rijn, toen de gemeente
Vleuten-de Meern nog een aparte gemeente
was en een derde van het grondgebied van
Leidsche Rijn besloeg. Tussen het Utrechtse
deel en het Vleuten-De Meernse deel kwam
een groot park, het Máximapark. Ongetwijfeld
een aanwinst voor het nieuwe stadsdeel,
maar nu de gemeentelijke herindeling alweer
geschiedenis is, kun je je afvragen of dit de
meest logische keuze geweest is.
Maar waar in de crisistijd nog twijfels waren of
de woningen en winkels wel gevuld zouden
worden, is het centrum bij opening een succes
met meer dan 130 winkels. Ook de verkoop
van de 762 appartementen verloopt goed,
terwijl elders in Leidsche Rijn de bouw van
appartementen meestal problematisch was.

Klassieke kwaliteiten
Waarom zou dit centrum een succes
kunnen zijn waar zoveel winkelcentra in
nieuwbouwwijken het toppunt van treurigheid
zijn? Het stedenbouwkundige plan van Jo
Coenen Architects & Urbanists heeft alle
kwaliteiten van de klassieke Noordwest-
Europese binnenstad. Gesloten bouwblokken,

straten in een menselijke en herkenbare maat,
afwisseling met grotere en kleinere pleinen.
Er is geïnvesteerd in groen dat nu al een
redelijk formaat heeft. Acht architectenbureaus
creëerden een afwisseling in herkenbare
architectuur met een eigentijdse uitstraling.
Niet het strakke kale modernisme dat
vele nieuwbouw winkelcentra volstrekt
onaantrekkelijk maakt, maar ook niet de
retro-architectuur die in het westelijker
winkelcentrum Vleuterweide wel passend is bij
de dorpse sfeer van Vleuten en De Meern.
De horeca en de terrassen staan op de juiste
plekken en de juiste hoeken, zoals je dat
verwacht in een stadscentrum. En het centrum
heeft een mix van functies die zorgt voor
levendigheid: retail, als belangrijke trekker de
Jumbo foodmarkt, dienstverlening, horeca,
kantoren en maatschappelijke voorzieningen.
De bevoorrading is ondergronds, het centrum
is voor een belangrijk deel autovrij, en het
parkeren in de parkeergarage is de eerste jaren
gratis.

Aansluiting op omgeving
Er is ook veel aandacht besteed aan de
aansluiting aan de omgeving. Aan de
oostkant een busstation met een innovatieve
overkapping, aan de westkant een logische
aansluiting op de woonwijk ernaast. Juist
daar gaat het bij veel winkelcentra mis. Het
winkelcentrum Terwijde bijvoorbeeld, iets meer

Brusselplein richting Grauwaartsingel

ANALYSE

7 ArchitectuurNLTekst Jan den Boer Fotografie Luuk Kramer en Jacqueline Knudsen

06-07-08-09_leidscherijn.indd 7 27-08-18 15:16

Gerelateerd