ArchitectuurNL 05 2016 – pag. 37

ArchitectuurNL 05 2016 – pag. 37

Door: | 29-04-2021

Leren van het
Waterplein

Waterpleinen moeten een veerkrachtige oplossing zijn voor de wateropvang in de stad

bij hevige regenval. Deze zomer werd in de Vogelbuurt in Tiel het tweede waterplein naar

ontwerp van De Urbanisten geopend. De opdracht kregen ze naar aanleiding van hun

ontwerp voor hun eerste waterplein, het Benthemplein in Rotterdam, dat eind 2013 werd

geopend en wereldwijd aandacht kreeg in de pers. Overal kampen steden immers met

wateroverlast en dit lijkt een goede oplossing. Zijn nu, na bijna drie jaar, de doelstellingen

bereikt, werkt het Benthemplein naar behoren en is het een aantrekkelijke verblijfsruimte?

En welke lessen uit Rotterdam verwerkten De Urbanisten in het waterplein in Tiel?

Voorheen was het Benthemplein, gelegen
achter de Heer Bokelweg in het Rotterdamse
Zomerhofkwartier, een saaie grijze steenvlakte.
Met de komst van het Waterplein naar
ontwerp van De Urbanisten kreeg het een
dubbele functie: wateropvang bij stortbuien
en de rest van de tijd een verblijfsgebied
voornamelijk voor de omliggende MBO-
scholen. En dat is verreweg de meeste tijd,
verzekert stedenbouwkundige Dirk van
Peijpe van De Urbanisten: ‘Het plein is slechts
10% van het jaar in gebruik als wateropvang
maar het is wel voor 60% gefinancierd met
‘rioolgeld’ door de Gemeente Rotterdam en
het Hoogheemraadschap van Schieland en de
Krimpenerwaard. Dat is niet zo gek, want het
waterplein is voor gemeente én waterschap
een goed en voordeliger alternatief voor de
uitbreiding van de bestaande riolering.’ De
hemelwaterafvoeren van de gebouwen rond
het plein zijn afgekoppeld van het riool, het

water gaat via het waterplein de grond in of
wordt afgevoerd naar de singel.

Goed beheer cruciaal
Op een rustige nazomerochtend ziet het
plein er vrolijk uit, overal lopen, zitten, hangen
scholieren in het zonnetje. Van skateboarders
nog geen spoor, die komen pas later in de
middag, weten de scholieren te vertellen. Zelf
zijn ze wel tevreden over het nieuwe plein, het
is veel mooier dan het vroeger was, maar kritiek
is er ook. Het grootste waterbassin staat soms
dagen onder water, de waterafvoer lijkt niet
optimaal en dat is jammer, want hier bevinden
zich nu juist de sportgelegenheden. Dit
bassin wordt gebruikt voor voetbal, basketbal,
bootcamps, muziek- of theateruitvoeringen en
openlucht kerkdiensten.
Volgens Dirk van Peijpe is het technische
probleem wel verholpen, een defecte klep
in het diepste bassin is vervangen, waardoor
de doorstroming naar behoren kan werken.
Kán, want het blijft ook mensenwerk, ‘iemand
moet natuurlijk wel vanuit een centrale plek
de knoppen bedienen van de pompen die het
bassin weer leegmalen. Als dat niet gebeurt,
blijft het regenwater staan, zo simpel is dat.
Goed beheer van de openbare ruimte is altijd

belangrijk, maar bij een waterplein cruciaal.’
Ook qua vervuiling is een waterplein
kwetsbaarder dan een gewoon plein, immers
via goten wordt zwerfafval meegevoerd
naar de diepere delen van het plein. Als je
dan ook nog te maken hebt met een grote
hoeveelheid zwerfvuil, achtergelaten door
scholieren, dan vervuild het plein snel. Dirk van
Peijpe: ‘De Gemeente zou gedifferentieerder
moeten schoonmaken, er wordt ook vaker
geveegd op drukke plekken zoals de Lijnbaan
en het Schouwburgplein, maar ook plekken
met veel scholieren zouden frequenter
schoongemaakt moeten worden. En dan niet op
maandagochtend, maar juist op vrijdag. Binnen
de gemeente zijn er afspraken, dat er na hevige
neerslag en ander gebruik van het diepe
bassin schoongemaakt wordt, maar dat wordt
verzuimd. We hebben het ontwerp wel degelijk
zo gemaakt dat het plein goed onderhouden
kan worden door de Roteb.’

Waterplein Tiel
In Rotterdam waren De Urbanisten niet
alleen ontwerper, maar ook de esthetisch
supervisor van de uitvoering, in Tiel niet. De
ontwerpers hebben daar het plan voor het
waterplein gemaakt tot en met DO, andere

1. Betonnen hellingen rond het grote bassin van
het waterplein in Tiel zijn zo vormgegeven dat
ze geschikt zijn om te zitten en te spelen • Foto
Milad Palesh. 2. Waterplein Tiel in de Vogelbuurt
in Tiel Oost • Foto Jan Bouwhuis.

Bij nader inzien

37 ArchitectuurNL

36-37-38-39_waterplein.indd 37 10-10-16 13:36

Gerelateerd