ArchitectuurNL 05 2017 – pag. 43

ArchitectuurNL 05 2017 – pag. 43

Door: | 29-04-2021

Eerst de wensen,
dan het ontwerp

De architecten Elisabeth Boersma, Marc van Asseldonk en

Auguste van Oppen transformeerden de voormalige Ru Paré

school in de Amsterdamse wijk Slotervaart in een huiskamer

voor de wijk. Bijzonder aan deze transformatie was hoe de

gelegenheidscoalitie de opdracht in de wacht sleepte. Zij

pitchten een strategie die naadloos aansloot op de visie van

de opdrachtgever. De transformatie won eerder dit jaar de

Gulden Feniks in de categorie Low Budget High Impact.

Voor de transformatie van de voormalige Ru Paré school in de Amsterdamse wijk Slotervaart in een
huiskamer en ontmoetingsplek voor de wijk pitchte architect/strateeg Elisabeth Boersma van planB.
urban&social strategies niet een ontwerp, maar een strategie. Het achterliggende idee was dat
denken vanuit de latente capaciteiten van de wijk en haar bewoners veel beter het idee over de
transformatie recht zou doen dan eerst met een ontwerp komen en dan pas gaan nadenken over
de invulling van de ruimtes van de school.
Het verzoek mee te doen aan de pitch kwam van opdrachtgever Samenwonen-Samenleven
(SW-SL) uit Amsterdam. Deze stichting heeft als missie ‘helpers helpen waar geen hulp is.’ SW-SL
zet zich in om de samenredzaamheid in kwetsbare wijken te stimuleren. Dat gebeurt door
programma’s en projecten van welzijn en informele zorg te initiëren en te ondersteunen; met
sociaal ondernemerschap in horeca (de Eeterij), beheer en programmering van maatschappelijk
vastgoed (Beheerbedrijf), onderhoud (Kluslab) en met verschillende kunst- en cultuurprogramma’s.
De transformatie van de voormalige Ru Paré school in een huiskamer voor de buurt, past als een
handschoen bij het streven naar zelfredzaamheid van een probleemwijk als Slotervaart.

Naadloos
Alle bureaus die gevraagd werden te pitchen, werden uitgenodigd op de school en kregen een
uur de tijd om hun idee over het voetlicht te brengen. ‘We werden in een klaslokaal gezet om
zonder maquette, powerpointpresentatie of ander materiaal te bedenken wat ons plan voor het
gebouw zou zijn’, zegt Boersma. ‘We presenteerden als enige niet een ruimtelijk voorstel maar een
strategie. Dat was riskant omdat men toch vaak een ruimtelijk voorstel van architecten verwacht.
Onze strategie bleek achteraf naadloos aan te sluiten bij de visie van wederkerigheid van de
opdrachtgever. Het bestuur van de stichting ging een uur in beraad en nog diezelfde middag
kregen wij de opdracht.’
De strategie die de gelegenheidscoalitie van Boersma c.s. ontwikkelden, bestond op de eerste
plaats uit een inventarisatie van partijen die een rol spelen in de wijk. Zaken als wie de mogelijke
gebruikers van het gebouw zijn en waaraan de wijkbewoners behoefte hebben, werden eerst in
kaart gebracht, dus voordat er een streep op papier werd gezet.

1 en 2. De oorspronkelijke, kleine ingang zat
eerst aan de Chris Lebeaustraat, maar dat paste
niet bij het idee de school te transformeren
tot huiskamer voor de buurt. Bovendien kreeg
opdrachtgever Samenwonen-Samenleven (SW-
SL) uit Amsterdam de commerciële exploitatie
van de gymzaal niet rond. Architect Elisabeth
Boersma c.s. kwamen toen op het idee de hele
wand van de gymzaal met lameldeuren te openen
en met een brede luie trap toegankelijk te maken.
Achter in de gymzaal zijn voormalige kassen als
kleine verhuurbare ruimtes op een onderbouw
van stalen HEA-profielen gezet

2

Strategie

43 ArchitectuurNL

42-43-44-45_rupare.indd 43 09-10-17 15:55

Gerelateerd