ArchitectuurNL 05 2017 – pag. 57

ArchitectuurNL 05 2017 – pag. 57

Door: | 29-04-2021

Poëtische openbaring
Vanuit stedenbouwkundig oogpunt is
ondergronds bouwen al snel ‘verdacht’, alsof
er iets – het stedelijk weefsel, of meer in het
algemeen: de realiteit van het leven zelf – moet
worden vermeden of ontkend. Ondergrondse
architectuur zou autistisch zijn, afgesneden van
het leven, naar niets anders verwijzend dan
zichzelf.
In Aquatic Village, het afstudeerproject van
James Moya Jessop, is het tegenovergestelde
waar. Hier vormen ondergrondse
zoetwaterstructuren, zogenaamde aquifers,
de complexe context voor het ontwerp. Het
ontwerp kan gelezen worden als een plek van
opgraving, waar een ondergrondse wereld van
zoetwater ‘in het licht wordt gebracht’, en onder
de aandacht van de mensen. Hier gaat het
juist om onthullen in plaats van verbergen; het
gebouw vormt een structuur voor openbaring.
Het waterthema wordt ingezet in schril contrast
met de harde fysieke en politieke scheiding
tussen Mexico en de Verenigde Staten. Het
ontwerp poogt symbolisch te verenigen wat
nu gescheiden is door het maken van een
binationaal waterlandschap.
Poëzie wordt opgebouwd uit dezelfde woorden
als die behoren tot het alledaags taalgebruik.
De dichter gebruikt deze woorden alleen
op een andere manier, in vaak onvoorziene
combinaties, zoekend voor een precieze
duiding, zich vaak uitend in tegenstrijdigheden.
De poëtische kwaliteit van Moya’s ontwerp is
gelegen in de wijze waarop lucht, rotsen, water,
mensen en licht bij elkaar worden gebracht.
De mens bestaat voor 70% uit water en, net als

water, is het onze natuur om te stromen, uit te
breiden en te verbinden. Het ontwerp vormt de
dramatische expressie van deze realiteit van
het leven zelf. In de huidige tijd van Amerikaans
isolationisme – waarin de gevolgen van
klimaatverandering keihard ontkend worden
– heeft het project Aquatic Village een grote
urgentie. Naast een prachtig ontwerp stemt dit
waterlandschap tot nadenken.

Paul Broekhuisen, afstudeerbegeleider
urbanism, TU Delft

Integrale en veerkrachtige
oplossing
Ik heb James leren kennen als een
nauwgezette en gedreven student die zich ten
doel heeft gesteld om zijn afstudeerontwerp als
middel in te zetten voor een hoger doel. Met
architectuur wil hij een oplossing aandragen
voor twee problemen:
– Eenheid creëren voor een gemeenschappelijk
belang op de grens tussen Mexico –VS waar
grote politieke en economische contrasten
pijnlijk zichtbaar en voelbaar zijn;
– De huidige klimaatopwarming en
verstedelijking zijn, in combinatie met
mismanagement (probleem is voor het
buurland) en de schaarste van schoon water
en voldoende waterbufferzones, niet alleen
een sociaal-maatschappelijk, maar ook een
ecologisch probleem is dat hoog nodig moet
worden aangepakt.
Met zijn symbolische architectuur, door
letterlijk een gebouw als gat in de grond te
ontwerpen, wil hij de twee samenlevingen de

problematiek tonen en aanzetten om samen te
werken aan een duurzame oplossing voor het
gemeenschappelijke probleem. Hij heeft heel
goed gekeken naar de lokale omstandigheden
om daarvoor maximale passieve maatregelen
verzinnen voor een veerkrachtige (resiliente)
ontwerpoplossing.
Integraal past hij constructie, materialisatie
en klimaatontwerp toe als middel om tot zijn
architectuur te komen. Ik vind dat hij daar zeker
in is geslaagd!

Suzanne Groenewold, mentor bouwtechniek,
TU Delft

5. Zicht op de uitgegraven holte bij hevige
regenval, waarbij het grote oppervlakte als
regulator voor het waterpeil functioneert. 6.
Centrale langsdoorsnede met het programma
en de distributie van de waterfilters.
7. Vormontwikkeling A Het gat dat het
oppervlaktewater met de aquifer verbindt is
gekanteld zodat zonlicht dieper in de holte
doordringt. B Verdeling van het gat in gestapelde
vloeren. C Perimetrale verbindingen tussen
de noord- en zuidprogramma’s. 8. Uitzicht
op het Aquatic Village vanaf de perimetrale
verbindingsroutes. 9. Helemaal beneden zijn
zwembaden gesitueerd.

98

57 ArchitectuurNL

54-55-56-57_masterjessop.indd 57 09-10-17 16:00

Gerelateerd