ArchitectuurNL 06 2017 – pag. 50

ArchitectuurNL 06 2017 – pag. 50

Door: | 29-04-2021

De schoonheid van
ondergewaardeerd

materiaal
Het zijn veelbelovende dertigers binnen de creatieve wereld. Gedreven, talentvol,

eigenzinnig en ambitieus. Ze kiezen een eigen pad, experimenteren en zoeken

samenwerking. Deel 27 van een serie: Rick Tegelaar (1986) die met zelfgebouwde

machines, ondergewaardeerde materialen en een grote vindingrijkheid poëtische en

esthetische producten vervaardigt.

50ArchitectuurNL

DESIGN

Als je op het industriepark Kleefse Waard in
Arnhem gebouw HE (Design & Technology)
betreedt, blijkt Tegelaar er, uit grote liefde voor
technieken en machines, een mini-fabriek te
hebben met zelfgebouwde machines.

Kippengaas
Een zo’n apparaat trekt een tot koker
gevouwen stuk kippengaas rondom een mal
tot de juiste vorm ontstaat. Voor kippengaas
halen we in de designwereld wellicht onze
neuzen op, maar niet als je Rick Tegelaar heet.
Met een ongekende vindingrijkheid, maakt hij
van dit rauwe ondergewaardeerde materiaal
de esthetische Open Meshmatic lamp. Ook zijn
‘Meshmatic Chandelier’, die is opgenomen in de
collectie van MOOOI, verbergt de lichtbron en
verspreidt een prachtig diffuus licht.

Colback
Verderop lijkt een 3D printer te breien met
wit of zwart garen, maar de op een 3D-printer
gebaseerde vezelplotter grafeert en smelt
met garen geometrische patronen op een
onderlaag van technisch textiel. Zo ontstaan
nieuwe, poëtische semi-transparante en
flexibele materialen – een onderzoeksproject
in opdracht van de internationale onderneming

Low & Bonar. Dit bedrijf vroeg tien ontwerpers
met een studio in pand HE, te experimenteren
met Colback. Het materiaal – een vezel
met een PET-kern met een mantel van
polypropyleen – vormt aan elkaar gesmolten
texturen die worden gebruikt in vliegtuigen
en de automotive industrie, onder andere als
akoestisch materiaal, in luchtfilters of aan de
onderkant van een tapijt. Onzichtbare plekken
dus. Tegelaar zet het verborgen materiaal in
de spotlights en toont de kwaliteit, potentie en
schoonheid ervan in een verrassend nieuwe
context. De zeer uiteenlopende resultaten van
dit project zagen in oktober het licht tijdens de
Dutch Design Week Eindhoven (zie ook p. 58).

Werktuigbouwer
Zoals veel jongens sleutelde de ontwerper
graag aan brommers, en haalde hij radio’s
uit elkaar. Tijdens zijn opleiding MBO
Werktuigbouwkunde in Utrecht leerde hij
onder andere frezen en lassen. Hij studeerde
vervolgens in 2011 cum laude af aan ArtEZ als
product designer met de Meshmatic lamp die
hij met een zelfbedachte tool had vervaardigd.
Het is vrij uitzonderlijk dat een ontwerper
zijn eigen machines maakt, zoals ontwerpers
als Dirk van der Kooij en Rick Tegelaar doen.

‘Ik zie er de lol niet van in een machine te
bouwen die al bestaat’, zegt hij droog. ‘Ik heb
de wellicht naïeve overtuiging dat ik alles kan
maken, al schiet ik tijdens het proces heel
veel proeven af. Mijn kracht schuilt in mijn
vindingrijkheid. Ik begin met improviseren, met
vouwen, snijden, vervormen van een materiaal’,
vertelt de ontwerper. ‘Ik put uit het traditioneel
vakmanschap waar ik moderne technieken
aan toevoeg. Ik geloof namelijk dat elk creatief
beroep gestoeld is op vakmanschap. Uit die
basis komt vernieuwing voort.’

Mastodont
En zo mixt Tegelaar experiment met praktische
en theoretische kennis om zich door het
ontwerpproces heen te slaan, zoals hij zelf zegt.
‘Kinderen krijgen tegenwoordig coderen op de
basisschool. Vergeleken bij hen voel ik me op
mijn 31e al een mastodont. Omdat ik er affiniteit
mee heb, verdiep ik me in die kennis en leer
snel. Bij het bouwen van een machine is het
configureren vaak ingewikkeld, die informatie
haal ik van YouTube. Cool is dat.’
Vervolgens bouwt hij machines op maat die zijn
producten gecontroleerd kunnen produceren.
Vanwege de arbeidsintensieve werkwijze,
brengt hij gemiddeld slechts een project

50-51-52-53_ricktegelaar.indd 50 28-11-17 11:46

Gerelateerd