ArchitectuurNL 06 2018 – pag. 38

ArchitectuurNL 06 2018 – pag. 38

Door: | 29-04-2021

publieke vraagstuk maakt landschap interessant voor ons. We werken
dan samen met landschapsarchitecten, want zij hebben die specifieke
kennis in huis’
Ook interesse voor woningbouw is gestuurd door een publiek belang.
Wat volgens Kwekkeboom ‘alles van geluidsoverlast tot luchtkwaliteit
kan zijn’ oftewel ‘dat wat in de gemeenteraad besproken wordt’. De
kennis hiervoor ontwikkeld Civic door onderzoek. ‘Thema’s als de
energietransitie, voedsel of smart mobility worden vaak op een abstract
niveau onderzocht. Wij stellen vervolgens ook concrete architectonische
toepassingen van dat onderzoek voor. Dáár ligt onze interesse in
woningbouw.’

Energie en architectuur
Voor de Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam (IABR) onderzocht
Civic hoe energiebesparing kan leiden tot een nieuwe woontypologie.
‘Hiervoor zijn we eerst teruggegaan naar de elementaire principes, zoals
bij het huis dat is georganiseerd rondom een haardvuur of de boerderij

4 en 5. Het Piushaven paviljoen is een hybride van een horecapaviljoen
en een publiek uitkijk-platform aan de kop van een oude binnenhaven in
Tilburg. Het biedt bezoekers een mooi uitzicht, houdt de pier toegankelijk
en biedt ruimte voor evenementen • Foto’s Stijn Bollaert. 6 en 7. Voor de
Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam 2018 onderzocht Civic de
relatie tussen Energie & Architectuur. Civic formuleerde 45 uitgangpunten
voor een duurzame relatie tussen architectuur en energie. Deze werden
geconcretiseerd in ontwerpen, zoals een collectief woongebouw • Foto’s
Aad Hoogendoorn.

4 5

waarbij het woonhuis de warmte van de dieren in de stal gebruikt. Hoe
kunnen we hiermee een eigentijdse woning ontwerpen?’, zegt Ten
Doeschate. In het lijvige boekwerk Lexicon Energie & Architectuur (op
aanvraag gratis te downloaden) heeft Civic 45 uitgangpunten verzamelt
voor een duurzame relatie tussen architectuur en energie. ‘Een ondiep
volume georiënteerd op het zuiden kan energie oogsten. Een klein
overstek is genoeg om de hoogstaande zon in de zomer tegen te
houden, terwijl de lichtinval in de winter optimaal blijft.’
Op de IABR 2018 werden deze uitgangspunten geconcretiseerd in
ontwerpen, zoals een collectief woongebouw. Als alle woningen 10
procent ruimte afstaan voor een collectief gebruik, dan worden ze
ook vele procenten energiezuiniger. De collectieve ruimtes kun je
goed zoneren op basis van hun energieprofiel. De restwarmte van
een gezamenlijke sauna bijvoorbeeld, kan worden gebruikt voor de
omliggende woningen. ‘Dat deze woonvorm ook de sociale cohesie
bevordert spreekt voor zich’, aldus Kwekkeboom. Soms liggen de
oplossingen voor de hand, zoals vermenging van kantoren en woningen
in één gebouw. ‘Een kantoor heeft koeling nodig en een woning juist
verwarming en veel zon. Waarom zou je deze energiestromen niet
uitwisselen. Wij zoeken altijd naar een architectonische dimensie
in maatschappelijke opgaves, of het nu om een museum of een
woongebouw gaat.’

38ArchitectuurNL Tekst Jeroen Junte

34-35-36-37-38-39_platform.indd 38 26-11-18 13:12

Gerelateerd