Paper pathfinder

Inspiratie, Kennis, Onderzoek

Paper pathfinder

Door: Anka van Voorthuijsen | 12-05-2015

Wáár hangt die Dumas die je nog even wilde bekijken, hoe kom je bij het werk van De Stijl? Ondanks de professionele bewegwijzering is het Rijksmuseum, met meer dan 200 zalen en meer dan 8000 tentoongestelde kunstwerken, voor veel bezoekers een doolhof. ‘Als je in zo’n museum achter pijlen aanloopt en loopt te turen wérkt dat niet’ zegt ontwerper Marijn van Oosten. ‘Het zorgt voor irritatie en error. Je moet juist in balans zijn als je daar loopt, in je flow zitten, alle inspiratie om je heen op kunnen vangen.’ Van Oosten maakte een opvouwbare driedimensionale plattegrond voor bezoekers van het Rijksmuseum: de paper pathfinder.

Marijn van Oosten (1986) ontwierp voor de heropening van het museum een plattegrondje van stevig papier, dat je eenvoudig openklapt tot een driedimensionale plattegrond die in één oogopslag inzichtelijk maakt waar je staat en waar bijvoorbeeld de Eregalerij met de Nachtwacht zich bevindt. In één beweging vouwen drie verdiepingen boven elkaar zich open en zorgen kleuren en cijfers voor de oriëntatie in het gebouw. Een ontwerp zonder plakband: de kwaliteit van het papier is zó gekozen dat het stevig genoeg is en toch makkelijk uitschuift en inklapt: ‘stabiel en toch flexibel’. En dat alles op briefkaartformaat, dus gebruiksvriendelijk, makkelijk in je hand te houden of in een jaszak mee te nemen. De paper pathfinder zoals Van Oosten haar ontwerp noemde, werd na de heropening door sponsor ING aangeboden aan alle bezoekers die met een ING-betaalpas hun entree betaalden. De voorraad is inmiddels op. Het ontwerp was in 2014 genomineerd voor de Dutch Design Award in de categorie product, maar won niet.

Samenwerking architect

Het idee voor dit ontwerp is al veel ouder, zegt Van Oosten. Ze maakte de eerste versie al in 2006, tijdens haar studie aan ArtEZ in Zwolle. ‘We zaten met de academie in een voormalig ziekenhuis en een zusterhuis. Ik zou als opdracht voor mijn studie grafisch ontwerp een bewegwijzering voor de gebouwen maken, maar overal pijlen ophangen leek me helemaal niks, dat schiet niet op om inzicht in de structuur van een gebouw te krijgen. Dan blijf je in rondjes lopen. Toen heb ik met behulp van alle tekeningen van de architect zo’n driedimensionale plattegrond gemaakt. Exact hetzelfde.’ De reacties waren enthousiast: ‘Het is natuurlijk ook tof als je ontwerp zo als model te zien is. Ik hoorde van een architect dat hij de pathfinder ziet als een verbindingsstuk tussen het gebouw en de bezoeker. Door mijn ontwerp gaan bezoekers beter naar het gebouw kijken.’ Toen de ING haar jaren later benaderde om ‘iets’ voor bezoekers van het Rijks te bedenken, kwam dit idee weer opborrelen. Inmiddels is er veel breder belangstelling voor de driedimensionale plattegrond, zegt Van Oosten. ‘Andere musea, vliegvelden. Er is veel interesse in Nederland en daarbuiten. Ook om het van andere materialen te maken of er bijvoorbeeld braille aan toe te voegen. Maar ik kan er verder nog niks over zeggen, het is nog niet rond allemaal.’

Balans ratio en emotie

Met haar bedrijf MVO& werkt ze al jaren afwisselend vanuit New York en Amsterdam, maar de basis in de VS verlaat ze binnenkort. ‘Het werkt toch beter vanuit één locatie.’ Haar ontwerpen zijn erop gericht om mensen ‘bij de bron te brengen’ en ‘op hun rode draad te zetten.’ Dat klinkt wellicht wat zweverig, begrijpt de ontwerper. Van Oosten: ‘De ontwerpen zijn heel verschillend. Het kan een boek zijn, een meubelstuk, een symbool. Ik wil mensen op de kern krijgen, dat is het doel van mijn ontwerp. De balans tussen hersenen en hart moet kloppen.’

‘Ik kan het niet heel concreet maken. Maar mijn opdrachtgevers zijn heel divers: van een project met kinderen in oorlogsgebieden voor Warchild tot een ontwerp rondom seksualiteit voor de United Nations. Ik werk ook met bedrijven, bijvoorbeeld als een bedrijf ver van de oorspronkelijke kernwaardes is komen te staan, en die weer helder wil hebben. Het gaat erom dat je weet waar je naartoe wilt en hoe je daar kunt komen door je hart te volgen. Daarmee helpen mijn visualisaties. Je moet het zien om het te kunnen snappen. Als ik die paper pathfinder uitleg snapt niemand het. Maar als je het ziet, is het meteen duidelijk.’

Bijschrift:

De paper pathfinder is een papieren bewegwijzering die je uitvouwt tot een 3D miniatuur gebouw en 2D dichtklapt om in je boek, zak of tas op te bergen. Dit product is zonder uitleg begrijpelijk en bedoeld om gemakkelijk je weg te vinden door het museum. De paper pathfinder is gerealiseerd in een oplage van 120.000 stuks voor het openingsjaar van het Rijksmuseum.

Tekst: Anka van Voorthuijsen
Fotografie: Jacqueline Knudsen, Marijn van Oosten

Dit artikel is gepubliceerd in ArchitectuurNL nummer 1 van 2015

Gerelateerd

Tags: , , , , ,

    Schrijf een reactie

    Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.