Raadhuisplein Heerlen in gebruik genomen

Het vernieuwde Raadhuisplein in Heerlen vormt een sleutelplek binnen het Romeins Kwartier. Het ontwerp van Maurer United Architects zet in op een heldere ruimtelijke compositie, comfortabele verblijfskwaliteit en klimaatadaptieve robuustheid. Het Romeinse verleden van Coriovallum is gebruikt als uitgangspunt.

Het Raadhuisplein is opgevat als een ‘kruispunt van perspectieven waar voetgangersstromen, entrees en randen samenkomen. De ruimte wordt geordend door drie massieve hardstenen stadsmeubels met groene buffers. Eén element vormt een tribune’(amfitheaterachtig) voor informeel gebruik en publieke momenten; een tweede organiseert ontmoeting met ronde zitelementen; een derde integreert een waterstroom als verwijzing naar de Romeinse waterleiding naar de thermen.

De materialisatie sluit aan op de zwaarte en monumentaliteit van het raadhuisensemble. Het plein is uitgevoerd in massieve hardstenen bestrating (Turkse natuursteen). In de fontein is een ambachtelijk gelegde mozaïekvloer opgenomen die is samengesteld uit kasseien. Onder het plein is een infiltratiekelder aangelegd voor regenwateropvang; boven de kelder ondersteunt een watersysteem de bewatering van de bomenwortels.

Archeologie

Het plein verwerkt archeologische kennis in concrete, leesbare ingrepen. Vindplaatsen (waaronder het graf van soldaat Flaccus, een bronsoven en een toilet) zijn als geschuurde vlakken in de natuursteen gemarkeerd. Funderingen van een Romeins gebouw zijn als tekening in rode klinkers aangegeven; en een mozaïekvloer verwijst naar de nederzetting Coriovallum. Inscripties. Kunstenaar Wil van der Laan maakte bronzen figuren (Romeinse stadsbewoners) en in het mozaïek zijn metalen plaquettes opgenomen met afbeeldingen van Heerlense vondsten, waaronder het gevonden vervloekingstablet.

Ensemblewand

Het Raadhuisplein wordt omringd door een zeldzaam ensemble van publieke architectuur uit verschillende perioden. Het Raadhuis van Frits Peutz (1936–1942) vormt de monumentale ruggengraat van de plek. Aan het plein ligt ook de voormalige Openbare Leeszaal/Stadsbibliotheek van Jo Coenen, die inmiddels een archeologische bestemming heeft gekregen.

Tenslotte markeert het voormalige HEMA-warenhuis (Dirk Brouwer, 1939) een vroeg-modernistisch accent aan het plein en geldt het als een van de bouwstenen van het moderne Raadhuisplein. Het pleinontwerp is expliciet ingezet om deze gebouwen meer ruimte, zichtbaarheid en onderlinge samenhang te geven: door ordening van stromen, door verblijf langs de randen en door een rustige, robuuste ‘vloer’ die de ensemblekwaliteit draagt.

Partners

Project: Raadhuisplein Heerlen, Openbare ruimte (Romeins Kwartier)
Opdrachtgever: Gemeente Heerlen, IBA Parkstad (Uitloopproject)
Ontwerp: Maurer United Architects
Projectteam (MUA): Marc Maurer, Nicole Maurer Lemmens, Annika Frencken,
Janna Siroo, Linde Bouman
Landschap / beplanting (samenwerking): Marian de Vries, Joost van Gorkom
Kunst: Wil van der Laan (bronzen miniaturen)
Beeldmateriaal: Maurer United Architects en Bas Quaedvlieg